Generated by All in One SEO v5.0.0.1, this is an llms.txt file, used by LLMs to index the site. # ТатИслам Татар телендә дәресләр һәм вәгазьләр ## Sitemaps - [XML Sitemap](https://tatislam.com/sitemap.xml): Contains all public & indexable URLs for this website. ## язымталар - [Саклану догалары: көчсезлектән һәм ялкаулыктан](https://tatislam.com/saklanu-dogalary-k-chsezlekt-n-m-yalkaulyktan/) - [Биш нәрсә килгәнче, башка бишнең кадерен бел!](https://tatislam.com/bish-kilganche-bishnen-kaderen-bel/) - خَمْساً قَبْلَ خَمْسٍ حَيَاتَكَ قَبْلَ مَوْتِكَ وَ صِحَّتَكَ قَبْلَ سَقَمِكَ وَ فَرَاغَكَ قَبْلَ شُغْلِكَ وَ شَبَابَكَ قَبْلَ هَرَمِكَ وَ غِنَاكَ قَبْلَ فَقْرِكَ. "Биш нәрсә килгәнче, башка бишнең кадерен бел: үлемең килгәнче – терек булуыңның, хасталык килгәнче, сәламәтлегеңнең, мәшгуль булганчы, буш вакытыңның, картлык килгәнче, яшьлегеңнең, фәкыйрьлек килгәнче, байлыгыңның" 📖(Мүснәд Имам Әхмәд риваятеннән) Бу биш нәрсәнен кадере - [Үзеңә карата яхшы мөгамәләдә булуларын теләсәң...](https://tatislam.com/mogamala/) - 📝 Нәсыйхәт... Без, нишләптер, кайда гына булсак та, кешеләрдән үзебезгә карата яхшы мөгамәлә көтәбез. Ә үзебез башкаларга карата нинди мөнәсәбәттә? Динебез безне: «Үзеңә карата нинди мөгамәләдә булуларын теләсәң, кешеләргә карата да шундый укмөгамәлә кыл», –дип өйрәтә. Бу кагыйдәгә динебездә төпле дәлил дә бар. Пәйгамбәребез ﷺ: «Үзегезгә теләгәнне кардәшеңә теләми торып иманлы була алмассыз», – дип - [Җәннәткә хисапсыз керүчеләр](https://tatislam.com/hisapsyz/) - Скачать: Җәннәткә хисапсыз керүчеләр.pdf - [Яңа китап «Вәгазьләр», Раиль Файзрахманов](https://tatislam.com/kitap_vagazlar/) - 🎉 Яңа китабыбыз чыкты 🎁 Кадерле укучыларым, тормыш ул - бер мизгел. Кызганыч, күпләребез әлеге мизгелдә кодрәт казанып, аның рәхәтлеген татып калыр өчен генә гомер итә. Ә мәңгелекне уйлап, әҗер-саваплар туплаганнар аны бушка гына уздырмый. Тормыш, яшәеш, яшәү, мәңгелек... Бу сүзләр тирән мәгънәгә ия. Шушы кыйммәтләрнең асылына төшенергә тырышканыгыз бармы? Сез кулга алган әлеге җыентыкта - [Бурычка алу һәм бирү әдәбе](https://tatislam.com/burychka-alu/) - [🤝 Гади исәнләшү генә түгел...](https://tatislam.com/salam_aleikum/) - Кайчакларда искиткеч җиңел, гади генә гамәлдән баш тартып, үзебезне зур хәерлелектән мәхрүм итәбез. Шул гамәлләрнең берсе – исәнләшү. Без, татарлар, ислам динендә булып та дуслар, туганнар, күршеләр һ.б. кешеләр белән очрашкач, сүзебезне «исәнмесез», «хәерле көн», «сәлам» дип башлап җибәрәбез. Әйе, һичшиксез, бу – әдәплелек билгесе. Әлеге сүзләр белән сәламләшүнең бер гаебе дә юк. Ә шулай - [Икеләтә файда](https://tatislam.com/ike-faida/) - Динебез үзеңне генә кайгыртмыйча, булган малыңны калганнар белән дә бүлешеп – ярдәмләшеп, садакалар биреп яшәүне хуплый. Шундый юмарт кешеләрне Аллаһы тәгалә Коръәндә орлык чәчүчеләр белән чагыштырган: «Аллаһ юлында үзләренең малларыннан өлеш чыгаручылар мисалы – җиргә орлык чәчүчеләр мисалы кебек. Уңдырышлы җиргә төртелгән һәр орлыктан җиде башак үсеп чыга, һәр башакта йөзәр данә орлык була. Аллаһы - [Балаң намазлы булсынга дога](https://tatislam.com/bala-namazly-bulsynga-doga/) - [Аллаһ кемнәрне ярата?](https://tatislam.com/allah-kemne-yarata/) - [Шөкер итә белсәң...](https://tatislam.com/shoker-ita-belsan/) - [Иминлек югалудан дога](https://tatislam.com/iminlek-doga/) - [Күтәрә алмаслык бәла-казалардан саклану догасы](https://tatislam.com/bala-kazalardan-saklanu-dogasy/) - [Кайчан догабыз кабул ителә?](https://tatislam.com/kajchan-dogabyz-kabul-itel/) - [Гороскопка ышанырга ярыймы?](https://tatislam.com/goroskopka-yshanyrga-yaryjmy/) - [Аллаһ теләсә дип әйтергә онытмыйбызмы?](https://tatislam.com/in-sha-allah-ait/) - [Яңа китап: «Җан азыгы»](https://tatislam.com/kitap-jan-azygy/) - 🎉Яңа китабыбыз чыкты... 📚 "Җан азыгы" Бу җыентыктагы вәгазьләр безне тормышның мәгънәсе, яшәешнең асылы турында уйланырга һәм фикер йөртергә мәҗбүр итә. Исеменнән күренгәнчә, Җаныбызны да азыкландыру зарур. Дөньяви һәм рухи хаҗәтләр янәшә атласа гына, тормышыбыз тагын да ямьләнер, мәгънәсе артыр иде. Аллаһка шөкер итеп, ислам дине кануннарына буйсынып, намаз укып, изге гамәлләр кылып гомер итсәк, - [Аллаһның яраткан колларыннан бул!](https://tatislam.com/allahnyn-yaratkan-kollarynnan-bul/) - Аллаһ Раббыбызның яраткан колларыннан буласың килсә: 1. Изге эшләр эшлә.“Изгелекләр кылыгыз! Аллаһ изгелек кылучыларны ярата”(“Бәкара”: 195). 2. Гөнаһлы гамәлләреңне калдыр, тәүбәгә кил.“Аллаһ тәүбә итеп төзәлүчеләрне яратадыр”(“Бәкара”: 222). 3. Пәйгамбәребез Мөхәммәднең (саляллаһу галәйһи үәссәләм) сөннәтенә ияреп, аны үзең өчен иң яхшы үрнәк буларак танып яшә.“Ий Мөхәммәд, син аларга әйт: “Әгәр Аллаһны яратсагыз, миңа иярегез, миңа иярсәгез, - [Аллаһка буйсынмыйча тәрбиясез булмыйбызмы?](https://tatislam.com/allahka-bujsynmyjcha-tarbiyasez-bulmyjbyzmy/) - Тормыштан тагын бер мисал китерик. Әти-әни баласын бик нык ярата һәм ул кешеләрдән ким-хур булмасын дип, 2-3 эштә эшләп, барлык ихтыяҗларын үтәргә тырыша, балага ул кадәр үк кыйммәтле телефон кирәк булмаса да, калган балалардан артта калмасын, алар ни әйтерләр дип, әҗәткә кереп булса да соңгы модель телефон сатып ала. Ашыйсы килгән, сораган ризыгын, киемен алып - [Гамәл-гыйбадәтең кабул булсын дисәң!](https://tatislam.com/gamal-gyjbadaten-kabul-bulsyn-disan/) - Без бу дөньяга Аллаһка гыйбадәт кылып яшәр өчен яратылганбыз. Раббыбыз Аллаһ “Әз-Зарият” сүрәсенең 56нчы аятендә болай ди: “Мин кешеләрне һәм җеннәрне Миңа гына гыйбадәт кылсыннар өчен яралттым”. Әмма гамәл-гыйбадәтләребез кабул булсын өчен ике шартны үтәү зарур. Беренче шарт – ихласлылык. Һәрбер эш-гамәлебезне, кылган гыйбадәтебезне ихластан, Аллаһ ризалыгы өчен генә, әҗер-савапны бары Аннан гына өмет итеп - [Һәр изгелек - сәдака](https://tatislam.com/izgelek-sadaka/) - Без кайвакыт кечкенә булып тоелган изгелеккә кимсенеп карыйбыз. Янәсе, моның әҗере дә зур булмас...Әмма, кардәшләрем, изгелекнең зурлык-микъдарына карамастан, аны эшләргә ашыгырга кирәк. Пәйгамбәребез саләллаһү галәйһи үәссәләм үзенең бер хәдисендә болай диде: “Һәрбер изгелек садәка” 📚(Бохари риваяте). Хәдистән аңлашылганча, зур изгелекме ул яки кечкенәме – мөһим түгел, сиңа барыбер сәдака биргән кебек савап булачак. Ул яхшы - [Ярдәме – ниятеңә карап!](https://tatislam.com/yardame-niyatka-karap/) - Кеше җәмгыятьтән тыш, бер-берсе белән аралашмыйча, ярдәмләшмичә, үзара мөнәсәбәтләр урнаштырмыйча яши алмый. Раббыбыз безне шулай яралткан: без һәрвакыт кемнеңдер үзебезне хуплавына, ярдәменә, киңәшенә һәм кайчакта, хәтта, финанс ярдәменә дә мохтаҗ. Әйтик, берәр эш башлап җибәрергә ниятләдек, ди. Әмма бераз гына акчабыз җитеп бетми. Нишлибез? Процентлар белән эш итә торган банкларга түгел, ә, ярдәм сорап берәр - [Үлчәүләребез авырмы](https://tatislam.com/ulchaularebez-avyrmy/) - Без яши-яши, фани дөньяга бирелеп, киләчәк бакый тормышыбыз турында онытып җибәрәбез. Әйе шул, ашыйсы да бар, үз йортыңны булдырырга да, кәсеп итәргә дә кирәк... Шушы бетмәс-төкәнмәс мәшәкатьләргә күмелеп, киләчәк ахирәт тормышы турында уйланырга вакыт та калмый. Әгәр дә үзебезне мөселманга санасак, иманның бер нигезе булган Кыямәт көненә ышанырга, үлгәннән соң яңадан терелеп, бу дөньяда кылган - [ГАҖӘЕП МОГҖИЗА](https://tatislam.com/gajaep-mogdjiza/) - Фән алга барган саен Җир шарының төрле өлкәләрендәге яңа ачышлар, гәҗәеп могҗизалар турында ишетеп, таң калабыз. Ә алар турында Коръәндә ничәмә-ничә гасырлар элек хәбәр ителгән икән инде. Диңгез һәм океан суының тозлы булуын мәктәп укучысы да белә. Кайбер диңгезләрнең тозлылыгы күбрәк, ә кайберләренеке әзрәк икәне дә билгеле. Әмма иң кызыгы шунда, икесе дә су булуга - [Имтихан дөньясында яшибез](https://tatislam.com/imtihan-donyasynda-yashibez/) - Тормышыбызны анализлап карасак, дөньяга килгәннән бирле тикшерү үтәбез: башта – мәктәп, аннан – техникум һәм институтта гыйлемне ни дәрәҗәдә үзләштерүебезне ачыклау өчен имтихан бирәбез. Уку чорында меңләгән контроль һәм курс эшләре язабыз. Тиешле белгечлек алып, эшкә урнашкач, башта әле ике-өч айлык сынау аша үтәсең. «Сынау срогы» уңышлы тәмамлангач та әле хезмәткәрне мең төрле тикшерү көтә: - [Ишетүче һәм күрүче...](https://tatislam.com/ishetuche-kuruche/) - Кайвакыт, берәр ярамаган нәрсә булса, аны кеше күрмәгән җирдә эшләргә тырышабыз. «Ярый әле, моны беркем дә күрми дә, белми дә», – дип уйлап, үз-үзебезне тынычландырабыз. Моңа мисалларны күпләп китерергә була. Үсеп җитеп, ата-анасы йортыннан шәһәргә киткән авыл баласы, «монда мине күрүче дә, ишетүче дә юк», дип үзен бәйдән ычкынган эттәй тота башлый. Телен сүгенү сүзләре - [Сурәтле өйгә фәрештә кермәс](https://tatislam.com/suratle_oyga_fareshta_kermi/) - Аллаһ тәгалә безгә бик күп нигъмәтләр биргән. Ул нигъмәтләрне саный башласаң, санап бетергесез. «Әгәр Аллаһ биргән нигъмәтләрне санап карасагыз, һич санап бетерә алмассыз» («Нәхел» сүрәсе, 18нче аять). Шуларның берсе – яшәү урының, йортың булу. «Аллаһ өйләрегезне сезгә торырга урын кылды» («Нәхел» сүрәсе, 80нче аять). Йортларбызда тынычлык һәм иминлек урнашсын өчен нәрсә эшләргә кирәклеген пәйгамбәребез ﷺ - [Күңелне сораулар борчыса](https://tatislam.com/soraular/) - Аллаһы тәгалә Адәм балаларына, хайваннардан аермалы буларак, тирә-якка карап уйланып, фикерләп, төрле вакыйгалардан гыйбрәт алу өчен акыл биргән. Ә без шушы акылны кулланабызмы? Ни өчен бу дөньяда яшим, дип уйланабызмы? Нинди максат белән бу якты җиһанга килгәнмен? Үлгәч нәрсә була? Кая барам? Дөрес яшимме? Кем бу Галәмнәрне үтә дә төгәллек белән бар иткән? Кайчан да - [Пәйгамбәребезнең ﷺ өч васыяте](https://tatislam.com/3wasiyat/) - Пәйгамбәребез ﷺ әйткән: “Кайда гына булсаң да, Аллаһтан курык, начар эштән соң, аны сөртерлек яхшы гамәл кыл. Кешеләр белән мөнәсәбәтләрдә яхшы әхлаклы бул” 📚(Тирмизи риваяте, сахих хәдис). Сөекле пәйгамбәребезнең ﷺ бу васыятендә безнең өчен өч мөһим нәрсә бар: тәкъвалык, гөнаһлы гамәл кылсаң, озакка сузмый изгелек эшләу, күркәм холыклы булу. Кая гына барсак та, тәкъвалыкны югалтырга - [Динебезнең камиллеге](https://tatislam.com/dinebeznen-kamillege/) - Дингә тартылучылар, намазга басучылар әкренләп арта барса да, барыбер, күпчелек кеше дингә битараф, аларда ниндидер бер курку, сагаю бар. «Дингә кереп китсәм, бернәрсә дә ярамаячак. Чикләүләр күп булачак. Яңа елны да каршы алырга ярамаячак, башка бәйрәмнәрне дә! Күңел күтәрә торган «каты» эчемлекле табыннарда дус-иш белән сыйланып та утырмагач, бу тормыш нәрсәгә кирәк тә, аның ни - [Хакыйкый уңыш](https://tatislam.com/hakyikyi-unysh/) - Тормышта уңышка һәм байлыкка омтылмаган кеше бармы икән? Әмма бу дөнья байлыгы һәм мал-мөлкәт артыннан куып, хакыйкый уңышны онытмыйбызмы, Раббыбызның туры юлыннан читкә тайпылмыйбызмы? Уңышка ирешү юллары, замананың булдыклы кешеләре турында бик күп сөйләнелә, күп языла, видеолар төшерелә, төрледән-төрле тренинглар үткәрелә. Беләләрме-юкмы, кайбер белгечләр, бик белдекле кыяфәттә, ничек итеп уңышка ирешергә икәнен башкаларга өйрәтәләр. Алар - [Үз юлыңны табу өчен](https://tatislam.com/yul-tabu-ochen/) - Тормышта нәрсәгәдер ирешер өчен табыш китерерлек хәерле эшең булырга тиеш. Әмма арабызда үзенә ошаган һөнәрне, үз күңеленә яткан эшне таба алмыйча, төшенкелеккә бирелүчеләр дә, ялкаулыктан котыла алмаучылар да юк түгел. Кайберәүләр бу тормышта үзен табалмыйча интегә. Андыйлар әле бер эшкә урнашып карый, әле икенчесенә, ләкин берсен дә ошатмаганлыктан. озак тоткарланмыйлар. Шулай берничә җирдә эшләп карап, - [Җәһәннәм утына ташларга әмер ителер...](https://tatislam.com/riya_djahannam/) - Җәмгыятьтә, кеше арасында яшәгәч, башкалар фикере безгә тәэсир итмичә калмый. Аларның хуплавы, мактавы күңелләргә бал булып ята, ә тәнкыйть ишетү, әче сугандай, җаннарны әрнетә. Шуңа да, вакыт-вакыт, аларга ошарга тырышып, мактау өмет итеп эшләргә тырышабыз. Кайвакыт эштә дә үзебезгә кушылганны тиешеннән артыграк итеп үтибез. Янәсе, «җитәкче күреп хуплар, шул мактау сүзләрен күбрәк ишеткәч яки мактау - [Тормыш яме – гаиләдә](https://tatislam.com/tormysh-yame-gailyada/) - Раббыбыз, Үзенең хикмәте белән, Җир өстендә булган күп нәрсәләрне парлы итеп бар иткән. Парлы күзләребез белән тирә-юньгә карасак, күпләрнең парлы булуын күрәбез. Аллаһның иң гүзәл затлары Адәм балалары да парлы итеп яралтылган. Кагыйдә буларак, адәм баласы парсыз яши алмый, аңа күңел тынычлыгы табар өчен дә, сөенеч-көенечләре белән уртаклашырга да якын кешесе кирәк. Шуңа гаилә кору - [🎉 Яңа китабыбыз чыкты 🎁 Кесә китабы урынына...](https://tatislam.com/dogalar_zikerlar_kitap/) - «Көн саен кирәкле догалар, әйтелә торган зикерләр» – дөньяви тормышка гына өстенлек бирүче замана кешесе өчен дә зур әһәмияткә ия булырлык китап. Анда һәркайсыбыз үзенә кирәкле доганы таба алыр. Тотынырга ниятләгән эшең авыр булып тоелганда, машинага утырып юлга кузгалганда, авырып киткәндә һәм балаларны саклау өчен дә аерым догалар укыла. Вафат булган якыннарны зиярәт кылганда уку - [Биргәненә шөкер итә белсәң һәм...](https://tatislam.com/birganga_shoker/) - Бер хикмәт иясеннән: “Синеңчә бәхет нәрсә ул”? - сораганнар. “Аллаһ тагәләнең биргәненә шөкер итә белсәң, сынау килгәндә сабырлык күрсәтсәң, һәм хаталынып гөнаһ кылсаң, төзәлергә ашкынып тәүбәгә килсәң, менә шулдыр бәхет”, - дигән ул. Уйлап карасаң, чынлап та, булганына канәгать, риза була белсәң, үзеңне көнчелектән дә, кешенекенә кызыгудан да сакларсың, шул сәбәпле үзеңне бай санап, шатланып - [Яңа китап: «ӘЛ-ГАСР» сүрәсенең тәфсире](https://tatislam.com/yana_kitaplar/) - Әссәләмү галәйкүм үә рахмәтуллаһи үә бәракәтүһ! Игътибарыгызга Раил Фәйзрахмановның яңа китапларын тәкъдим итәбез. 1. «ӘЛ-ГАСР» сүрәсенең тәфсире. Имам әш-Шәфигый әлеге сүрә хакында: «Әгәр Аллаһ кешеләргә әлеге сүрәдән башка бүтән дәлилләр иңдермәгән булса, бу сүрә аларга җиткән булыр иде», — дигән. Әлеге китап белән танышып бик күп файдалар алырсыз дип ышанып калабыз. Бу китапка ия - [Китап: Намаз укырга вакытым юк](https://tatislam.com/namaz-ukyirga-vakyityim-yuk/) - Ссылкага басып китапны укый аласыз: намаз укырга вакытым юк - [Яңа китап: «Вәгазь-нәсыйхәтләр»](https://tatislam.com/yana_kitap/) - 📚Аллаһның рәхмәте белән, «Вәгазь-нәсыйхәтләр» исемле яңа китабыбыз дөнья күрде. Әлеге җыентыкта Раил хәзрәт Фәйзрахмановның төрле матбугат чараларында басылган вәгазьләре һәм кыска нәсыйхәтләре тупланган. Динебезнең төрле өлкәләренә кагылышлы әлеге вәгазьләр гади, аңлаешлы телдә булулары белән укучы күңелен җәлеп итә, кешелекнең мәңгелек проблемалары хакында уйланырга мәҗбүр итә, һәрберебез өчен дә мөһим булган дини мәсьәләләргә ачыклык кертә, күңелдә - [Яңа китап: «Намаз – иң әһәмиятле гыйбадәт»](https://tatislam.com/namaz_kitap/) - 🎉 Яңа китабыбыз чыкты 🤲 «Намаз – иң әһәмиятле гыйбадәт» – Раил Фәйзрахмановның яңа китабы. Моңа кадәр аның төрле елларда «Тәрбияле бала», «Файдалы сүзләр», «Вәгазь. Нәсыйхәтләр», «Рамазан ае дәресләре», «Әл-Гасыр» сүрәсенең тәфсире...», «Һәр көнгә һәм һәркемгә файдалы вәгазь-нәсыйхәтләр» дигән китаплары дөнья күргән иде. Авторның бу яңа китабы да дин-исламны үз яшәү рәвеше итәргә омтылган һәркем - [Яңа китап: Рухи азык (Вәгазьләр җыентыгы)](https://tatislam.com/ruhi_azyq/) - Тормыш матурлыкларына, материаль дөньяның рәхәтлегенә алданып яшибез бүген. Акча, мал-мөлкәт, байлык артыннан куабыз, балаларыбызның да тамаклары тук, өсләре бөтен булсын, утырып йөрергә машиналары, яшәргә фатирлары булсын дип, бар көчебезне куябыз, тир түгәбез. Барысы да бар, җитеш кебек. Әйе, тәнебезне матурлау, яхшырту, сәламәтләнү өчен күп көч куела, ә менә калебебез, күңелебезне пакьлау хакында уйланабызмы? Аның да - [💥 Новинка 💥 Вышла новая книга «Достучаться до сердец».](https://tatislam.com/novinka-vyshla-novaya-kniga-dostuchatsya-do-serdets/) - В сборнике представлены проповеди и наставления, раскрывающие нравственные и морально-этические ценности ислама. Книга насыщена полезной информацией и примерами из повседневной жизни, написана простым языком, легко читается. В то же время она поднимает вечные темы, заставляет читателя задуматься об актуальных проблемах современности, дает ответы на многие вопросы. Книга предназначена для широкого круга читателей. Будет полезна как - [Үзеңә ярамаганны биргәнче...](https://tatislam.com/sadaka/) - Динебез Ислам шундый камил дин ки, Аллаһы тәгалә җәмгыятебезнең бар тарафын да кайгырткан. Үзеңне генә кайгыртып яшәүне хупламый динебез, ә, киресенчә, тирә-ягыбыздагы башка кешләрнең дә хәлләрен белеп, аларга көчтән килгәнчә ярдәм итеп яшәргә өнди. Коръәндәге бик күп аятьләрдә юмартлыкка, булган малыңнан өлеш чыгарырга, мохтаҗларга садака бирергә чакыра:”Без сезгә биргән малдан мохтаҗларга һәм Аллаһы юлына бирегез - [“Ин шә Аллаһ (Аллаһы теләсә)” дип әйтергә онытмыйбызмы?](https://tatislam.com/in-sha-allah/) - Гадәттә, алдыбызга берәр максат куйсак, үзебезнең гыйлемебезгә, тәҗрибәбезгә таянып, “мин моны бернәрсәгә дә карамыйча эшлим, максатыма ирешәм”, дип уйлыйбыз. Әйе, максатка омтылу, планнар корып, шул юлдан тайпылмыйча бару – бик яхшы сыйфат. Әмма бернәрсәне онытмаска кирәк: никадәр генә тырыш, үҗәт булсаң да, нәтиҗә, барыбер, Аллаһыдан, Ул теләсә генә без морад-максатларыбызга ирешәчәкбез. Раббыбыз Коръәндә әйтә бит: - [Гамәлләр – нияткә карап](https://tatislam.com/niyat/) - Нәрсә генә эшләсәк яки нинди генә гамәл кылсак та, без аны ниндидер бер ният, теләк белән башкарабыз. Мисал өчен, эшкә барабыз икән, безнең максат – ризык, кием алу һәм торакка түләү өчен акча эшләү. Китап укуыбызның максаты – өстәмә мәгълүмат туплау, белемебезне арттырып, эшебездә югарырак вазыйфага ирешү. Берәр танышыбызга авыр сынау килеп, ярдәм йөзеннән, акча - [Ярдәмләшеп яшик!](https://tatislam.com/yardam/) - Безнең халыкта элегерәк күмәкләшеп эшләү йоласы бар иде. Туганнар белән җыелышып өй юулар, бәрәңге утырту яки алу дисеңме, каз өмәсе, печән кайтса, күршеләр, якын-тирә белән бергәләшеп печән ташулар... Чакырып та торасы юк иде хәтта, “шул көнне шуны-шуны эшләргә ниятлибез” дигән сүз җитә, барысы да билгеләнгән көнгә килеп җитәләр. Беркемне дә чакырып, ялынып йөрисе юк иде. - [Ришвәт бирүче дә, аны алучы да бердәй гөнаһлылар](https://tatislam.com/rishwat/) - Кеше, мал ярату сәбәпле, нинди генә адымнарга бармый да, нинди генә чикләрне узмый. Хәтта башкаларның тормышына зыян килә торган булса да, ул хакта уйламый, акча өчен барысын да эшли. Хакың булмаган килеш кеше малын үзләштерүгә этәрә торган шундый куркыныч гөнаһларның берсе – ришвәт бирү. Җир йөзендә бу начарлык турында ишетмәгән, белмәгән кеше юктыр. Аның ярамаган - [Дөньядан киткәннәргә ничек ярдәм итәргә?](https://tatislam.com/ulganga_yardam/) - Килер көннәргә күпме генә зур өметләр баглап яшәсәк тә, иртәме-соңмы, барыбер, бу дөньядан китәчәкбез. Беребез дә монда калмаячак, моны барыбыз да бик яхшы аңлый. Тик шулай да якыннарыбыз вафат булса, бу зур югалтуны авыр кичерәбез. Һәм аның өчен кайгыра башлыйбыз. Кешенең кадерен аны югалткач кына аңлыйбыз, исән вакытында хәлен белергә дә, барып күрергә дә, сөйләшеп - [Зөлхиҗҗә аеның беренче ун көнлеге](https://tatislam.com/zulhidja-10/) - Мөселман кешесе өчен иң олуг гыйбадәтләрнең берсе ул – хаҗ гыйбадәте. Хаҗ гамәлен зөлхиҗҗә аенда үтиләр. Ә бу ай тагын нәрсәсе белән үзенчәлекле, фазыйләтле соң? Иң хәерле көннәр – шушы айның беренче ун көнлеге, бу көннәрдә кылган игелекләр Аллаһы каршында иң сөеклеләре булып тора, бу сүзләргә дәлил итеп: «Изге гамәлләрне көннәрнең кайсысында гына кылсалар да, - [Хакыйкый көчлелек](https://tatislam.com/hakyjkyj-kochlelek/) - Күбебезнең көч-куәткә ия танылган шәхес булып, калганнардан аерылып торасы килә. Кимчелекләребезне танырга да, башкаларга күрсәтергә һәм әйтергә дә һич теләмибез. Янәсе куәтлеләр рәтеннән төшереп калдырулары мөмкин. Кайберәүләр шул көч-куәтен исбатлау өчен, спорт белән шөгыльләнә башлый. Җиңүләр яулап, үзенең көч-куәтен раслый. Әйе, спорт белән шөгыльләнү яхшы гамәл, бу безнең динебез тарафыннан да хуплана. Әмма шулай фикер - [Авыру сәбәпле гөнаһларбыз гафу ителә](https://tatislam.com/awyru/) - Бу тормышта бар нәрсә дә без теләгәнчә генә бармый. Сәламәтлек какшаган вакытлар да булгалый, кайчак кинәт кенә эштән китәргә туры килә. Һич тә булмаса, машинабыз ватылып, өстәмә чыгым сорый. Менә шундый чакларда кәеф төшә, кайгыга калабыз. Әмма нинди генә бәла-каза килсә дә, нинди генә хәлгә юлыксак та, шул авырлыклар сәбәпле Аллаһы тәгаләнең безне гөнаһларны гафу - [Үз халкыңны хөрмәт итмичә, башкалар сине хөрмәт итмәс](https://tatislam.com/hormat/) - Милләтәшләребез арасында үзенең татарлыгыннан оялучылар да очрап куя. Үзенең татар булуына кимсенүчеләр янында туган тел турында сүз кузгатсаң, шунда ук үз-үзләрен аклый башлыйлар: «Татар телен нигә белергә? Нигә өйрәнергә әле? Аның белән ерак бара алмыйсың». Шәһәр урамында яки транспортта татарча сөйләшә башласаң, үз татарлыгыннан гарьләнүчеләр: «Шыпырт инде, ишетерләр, авылдан килгән икән бу, дип әйтерләр» дип, - [Тырыш әмәлен, ә ялкау сәбәбен табар яки Ак күл татарлары](https://tatislam.com/belozerie/) - Күптән түгел сәфәрдә булып кайттык, әлеге мәкаләне язарга да шул сәфәрдә күргәннәрем этәрде. Рамазан аенда, гомрә (халык телендә кече хаҗ дип йөртелә) гыйбадәтен кылу нияте белән, изге Мәккә шәһәренә барган идек. Сәфәрдә танышасың, аралашасың бит инде. Мин дә Мордовия республикасының Ак күл (Белозерье) авылы кешеләре белән таныштым. Аларның сөйләүләре миңа әкияти бер могҗиза булып тоелды. - [Әйтергә җиңел, әмма онытабыз...](https://tatislam.com/onytabyz/) - Кайвакыт ниндидер бер эш башкарабыз, гамәл кылабыз, әмма үзебез теләгән нәтиҗәгә ирешә алмыйбыз. Мисалга, ризыкланып, өстәл яныннан торып кына китәбез, әмма тамак туймагандай, яңадан ашыйсы килә башлый. Китапны ахырына кадәр укып чыгабыз, ләкин файда бирердәй бер генә мәгълүмат та истә калмый. Шуннан соң, сәерсенеп, үз-үзебезгә сорау бирә башлыйбыз: «Ник болай соң әле бу? Тиешле сәбәпләрнең - [Үзгәрергә беркайчан да соң түгел...](https://tatislam.com/son_tugel/) - «Эшлим дә эшлим, акча барыбер җитми, бер нәрсәгә дә өлгерә алмыйм, вакытның бер бәракәте дә калмады». Таныш уйлар, таныш сүзләр, шулаймы? Шул рәвешле фикер йөртүчеләргә, бер киңәш бирер идем: «Зарланганчы, бәлки, үзеңә үзгәрергә кирәктер?». Әгәр дә тормыш уңайлылыгы өчен нәрсәнедер эшләп тә, теләгән нәтиҗәгә ирешмәсәң, һаман шул бер үк гамәлне кылып, кирәкле нәтиҗәгә ирешеп - [Файдалы яллар...](https://tatislam.com/fajdaly-yallar/) - Барыбыз да яраткан ямьле, җылы җәй дә килеп җитте. Тагын да күбрәк көткәне – ул да булса, балаларыбызның җәйге озын яллары, күбебезнең отпуск, ял вакытлары. Ә аларның кадерен беләбезме соң? Без шул форсатны кулланып, ялларыбызны файдалы итеп, Аллаһы каршында дәрәҗәләребезне күтәрә торган игелекләр кылып үткәрәбезме-юкмы? Пәйгамбәребезнең ﷺ: «Файда китерә торган гамәлләрдә тырыш бул», – дигән - [Иң кирәкле нигъмәтләрнең берсе...](https://tatislam.com/in-kirakle-nigmat/) - Бар тереклек дөньясы яшәсен өчен иң кирәкле әйбернең нәрсә? Бу хакта уйланганыгыз бармы? Бәлки, кемнәрдер «иң кирәкле нәрсә – акча» дияр, әмма бу җавап дөреслектән бик ерак. Дөрес, «ризык» дип әйтүчеләр хакыйкатькә якынрак торадыр. Ә барысыннан да кирәклерәк нәрсә ул – су. «Җир һәм күкләрне бар кылучы – кодрәтле Аллаһ һәм Ул, күктән яңгыр иңдереп, - [Аллаһы биргән нигъмәтләр иксез-чиксездер](https://tatislam.com/nigmatlar-iksez-chiksez/) - Тирә-ягыбызга күз салыйк: Раббыбыз кешелек дөньясына бик күп нигъмәтләр биргән. «Әгәр Аллаһы биргән нигъмәтләрне санап карасагыз, һич санап бетерә алмассыз» )«Нәхел» сүрәсе, 18нче аять). Яшәр өчен уңайлыклар тудырган; сусауны басар, тәмле ризык пешереп ашар һәм, шулай ук, тәнебезне һәм киемебезне чистартыр өчен су нигъмәте биргән. Шифалы яңгырларын да яудыра: «Күктән яңгырлар яудырып, Аллаһы җансыз туфракны - [Укы!](https://tatislam.com/uky/) - Кешелек дөньясын алга җибәрә торган яңа ачышларга һәм уңайлыкларга китерүдә төп сәбәп – уку, гыйлем алудыр. Коръән дә укуны һәм гыйлем алуны хуплый һәм шуңа чакыра. Иң беренче иңгән аять тә «Укы» дигән әмер булган. «Галәк» сүрәсенең 1нче аятендә үк Аллаһы тәгалә әйтә: «Һәр нәрсәне бар кылучы Раббың исеме белән укы!». Бары тик уку сәбәпле - [Ел буе ураза тоткан әҗерне аласың килсә...](https://tatislam.com/el-bue-uraza-totkan-ajer/) - Әле генә шатланып каршы алган Рамазан ае да тәмамланып килә. Ураза тотарга ияләнеп беттек, үзенә күрә бер рәхәтлеге бар, тәнебез дә ял итә, күңелебез дә сафлана. Ә менә шул күңелле мизгелләрне дәвам итү мөмкинлеге барын беләсезме, кардәшләрем? Рамазан ае тәмамлану белән, Шәүвәл ае башланып китә. Менә шул Шәүвәл аенда да ураза тоту безгә бик күп - [Авыз ачканда укыла торган дога](https://tatislam.com/avyz-achkanda-ukyla-torgan-doga/) - Мөселманның ураза тотканда ике шатлыгы бар: берсе – Кыямәт көнендә Раббысы белән очрашкач, ураза тотып тупланган әҗерләрне күреп сөенер ул. Чөнки күп ураза тотучылар җәннәткә аерым «Раян» ишегеннән керәчәкләр. Ә икенче шатлыгын бу дөньяда көне буе ураза тотып, хәләл ризыктан үзен тыеп торып, ифтар вакыт җитеп авыз ачканда кичерәчәк ул. Әлеге вакыт җитеп, авызга хөрмә - [Гөнаһлардан тыелу ае](https://tatislam.com/gonahlardan-tyelu-ae/) - Уразаның максаты безне ашау-эчүдән генә тыю түгел әле. Ә, гомумән, азынган нәфесне тәрбияләү, аны сабырлыкка өйрәтү, тыелырга чыныктыру. Рамазан аена керәбез, ураза тоту вакыты җитте диюгә, безнең күңелгә, иң беренче, «ничек кенә ашамыйча-эчмичә йөреп булыр икән», дигән уйлар килә. Ашау-эчүдән тыелып калып та, әгәр авызыбызны сүгенү сүзләре белән пычратудан туктамасак, алдау-ялганны онытмасак, кешеләр белән ызгышудан - [Сагынып көткән изге ай җитә](https://tatislam.com/sagynyp-k-tk-n-izge-aj-it/) - Тиздән Рамазан аена керәчәкбез. Ул – мөселман кешесе өчен бик фазыйләтле айларның берсе. Шул сәбәпле, бу айның кадерен белеп, аны тулысынча файдалану өчен, кайбер үзенчәлекләрен искә төшереп китү урынлы булыр. Иң беренчесе, Рамазан аеның асылы – ураза тоту, ягъни иртәнге намаздан алып ахшам намазына кадәр ашау-эчүдән тыелып тору. Бу – тәне сәламәт, акылы төзек булган - [Фәхешлек – яман юлдыр](https://tatislam.com/faheshlek_yaman_yul/) - Бүгенге көндә кайбер бозык гөнаһлы гамәлләр шулкадәр күп таралды ки, хәтта кайберәүләр моңа хәләл, рөхсәт ителгән гадәти нәрсәдәй карый башладылар. Оялмыйча, ачыктан-ачык бу гамәлләре турында язалар, сөйлиләр, күрсәтәләр. Һичнинди куркыныч нәрсә эшләмәгән сыман, хәтта горурланып та куйган кебек тоелалар. Кешеләрдә гөнаһтан оялу бетсә, җәмгыятьнең бозылуын көт тә тор, бу бер дә яхшы якка барабыз дигән - [Авырлыкны җиңеләйтер өчен...](https://tatislam.com/avyrlyktan_dua/) - Кардәшләр, сезгә берәр эш йөкләнеп, әлеге эш бик авыр тоелса, нишләргә? Нинди генә авырлыкка юлыкмыйк, иң беренче, дога кылып, Аллаһыдан җиңеллек сорыйк, бары Ул гына хәерле нәтиҗә бирүче, Ул гына уңышка ирештерүче. Нинди генә сынау алдында калсак та, җиңеллек сорап, шушы доганы укыйк: اللهم لا سهل إلا ما جعلته سهلا وأنت تجعل الحزن إذا شئت - [Җәннәткә кермәячәк...](https://tatislam.com/jannatka-kermi/) - Ата-анадан кала, безгә иң якын кешеләр – туганнарыбыз. Коръәни Кәримгә күз салсак, андагы күпсанлы аятьләр Ислам динендә туганлык мөнәсәбәтләренең иң югары урында булуына басым ясый, кешеләрне туганлык җепләрен тиешенчә сакларга өнди һәм туганлык хокукларын бозудан кисәтә: «Аллаһы тәгаләдән куркыгыз, сез бит бер-берегездән Аның исеме белән сорыйсыз, һәм туганлык җепләрен өзүдән сакланыгыз» («Ниса» сүрәсе, 1нче аять). - [Үзебездән башлыйк!](https://tatislam.com/zebezd-n-bashlyjk/) - Без үзебезгә карата башка кешеләрнең яхшы мөнәсәбәттә булуын яратабыз. Безне елмаеп, ачык йөз белән каршы алуларын, матур итеп, йомшак кына сөйләшүләрен телибез. Ярдәм сорап килсәк, баш тартмыйча, бик тиз ярдәм итүләрен көтәбез. Ярдәм итсәләр, күңелебез нечкәреп, әлеге кешегә рәхмәтләр әйтәбез. Үзенә яхшылык иткәннәрен ярату – кешенең холкына хас сыйфат. Әмма башкаларның үзеңә карата ярдәмчел мөгамәләдә - [Кимчелек эзли башласаң...](https://tatislam.com/kimchelek-ezli-bashlasa/) - Аллаһы тәгалә дин хөкемнәрен кешеләр имин, рәхәт тормышта яшәсеннәр өчен иңдергән. Бу кагыйдәләр мәчет һәм намаз белән генә чикләнми, ә тормышның бар якларын да биләп ала. Шулай ук, җәмгыятьнең төп асылы булган гаиләдә бер-береңне аңлап, хөрмәт итеп, ничек бәхетле яшәргә икәнен дә динебез өйрәтә. Коръәннең күп кенә аятьләрендә һәм хәдисләрдә шул хакта киңәшләр бар, һәм - [ИГЕЛЕККӘ ӨНДӘСӘҢ...](https://tatislam.com/igelekka_ondasan/) - Игелек кылу ул – тормышыбызның максаты. Раббыбыз да Коръәни Кәримдә игелекләр эшләүдә ярышырга куша: «...игелек кылуда ярышыгыз» (“Бәкара” сүрәсе, 148нче аять). Әйе, мөселман кешесенең тормышында бар омтылышы игелекле гамәлләрне булдыра алганча күбрәк кылу булырга тиеш. Чөнки игелекле гамәлләр кылучы башкаларга файда китерә, ә башкаларга күп итеп файда китерүче – иң хәерле кеше. Ләкин динебез үзебез - [Яхшы тормыш серләре](https://tatislam.com/yahshy-tormysh-serlare/) - Бу дөньяда нәрсә генә булмасын, барысы да Аллаһы Тәгаләдән, чөнки Ул – бу җиһанның хуҗасы, барлыкка китерүчесе, тәрбиячесе, идарә итүчесе. Аллаһыга ышанган кешеләр моны бик яхшы аңлый. Үзе барлыкка китергән Җир шарында ничек яхшы һәм бәхетле яшәп булуын Раббыбыз камил рәвештә белүче. Чөнки кешеләрне бар иткән Хуҗа аларның холкын да, аларга нәрсә файдалы, ә нәрсә - [Вәгъдә кылсаң, вафа кыл](https://tatislam.com/vagda-kylsan-vafa-kyl/) - Әйткән сүзебездә тору, биргән вәгъдәләребезне үтәү – кешелеклелек сыйфатларының иң югары күрсәткече, дип әйтсәк, бер дә ялгыш булмас. Кешенең абруен күтәрә торган һәм халык арасында «ышанычлы кеше» булырга ярдәм итә торган сыйфатларның берсе ул. Бигрәк тә, килешүне үтәмәгән, әйткән сүзендә тора алмаган кешеләр арта барган безнең чорда бу турыда искә төшереп китү үтә дә мөһим. - [Ялганның гомере кыска](https://tatislam.com/yalgan_gomere_kyska/) - Безнең арада ялган шулкадәр күбәйде, хәтта, аңа гадәти бер нәрсә кебек карый башладык. «Аз-маз ялганнан берни дә булмый, ансыз тормыш бармый», дип уйлыйбыз. Телевизорны ачсаң – хәйлә-юмалау, интернет челтәрләреннән дә ялган чишмәдән судай агыла. Әйе, сирәк-мирәк дөрес хәбәрләр дә күренгәли арада, әмма хаклыкка караганда ялганы күбрәк шул. Аферистлар нинди генә яңа алымнар - [Бәрәкәтле тормыш серләре](https://tatislam.com/barakat/) - Бернәрсәгә дә өлгерә алмаган, бар нәрсә дә байлыктан тора дип, уңышны акчага гына бәйләгән һәм вакыт агышы тизләтелгән, бер чорда яшибез. Вакытны алсак, ул барыбызга да бертөрле – тәүлегенә егерме дүрт сәгать. Әмма шул тәүлек эчендә кемдер бик күп эшләр башкарырга өлгерә, ә кемдер «вакыт җитми», дип зарлана, бик аз эшне генә булдыра ала. Акчага - [Күп көлү күңелне үтерәме?](https://tatislam.com/kup_kolu/) - Тормышка гел җитди караш белән генә яшәп булмый, авырга туры килә. Шуңа да кайвакыт дуслар белән җыелышканда күңелне күтәреп җибәрер өчен мәзәкләр яки кызыклы хәлләр сөйләп алабыз. Үзенә күрә, бер «перезагрузка» булып, кәефләр күтәрелеп китә. Чамасын белеп эшләсәң, чыннан да, файдасы бар – моны барыбыз да беләбез. Әмма артыкка китсә, бу күңел ачулар зыянлы - [Яңа китап: «Файдалы сүзләр»](https://tatislam.com/faidaly_suzlar/) - 🎉 Яңа китабыбыз чыкты📚: Раил Фәйзрахманның «Файдалы сүзләр» китабы үтемле вәгазьләрне үз эченә ала. Ул вәгазьләрдә хәзерге тормыштагы хәлиткеч мәсьәләләрне Коръәни Кәримгә, сөекле пәйгамбәребез ﷺ хәдисләренә таянып чишү юллары күрсәтелә. Бу китап үзлегеннән дин гыйлеме туплаучыларга да, мәдрәсәләрдә башлангыч гыйлем алучыларга да һәм, гомумән, киң катлау укучылар өчен дә дөньяви проблемаларны дин-исламга бәйләп өйрәнүдә файдалы - [Күпчелеккә ияреп, алданма!](https://tatislam.com/kubesena_iyarep_aldanma/) - КҮПЧЕЛЕККӘ ИЯРЕП, АЛДАНМА Холкыбыз шундый: кешедән калышмаска тырышабыз. Күпчелек кеше эшләгәнгә, тормышта күпчелек тарафыннан гадәти нәрсә итеп кабул ителгәнгә иярәбез. «Күпчелек берничек тә хаталана алмас, дөреслек алар ягындадыр», дип фикер йөртәбез. Әгәр дә аларча яшәми башласаң, төрле сүзләр ишетәсеңне көт тә тор. «Синдә генә дөреслек инде, калган меңләгән, миллионлаган кеше дөрес яшәми, - [Чын банкрот кем ул?](https://tatislam.com/chyn-bankrot-kem-ul/) - ХАКЫЙКЫЙ БАНКРОТЛЫК Аллаһыга чын күңелдән иман китергән һәрбер кеше игелекле гамәлләр кылырга омтыла. Чөнки ул Раббыбызның сүзләрен белә: “Ул үлемне һәм тереклекне бар кылды – сезне сынап карар өчен, кайсыларыгыз яхшырак гамәлле икәнлеген белер өчен” (“Мөлек” сүрәсе, 2нче аять). Шушы сүзләргә инанып, нинди игелекле гамәл кылып була, көченнән килгәнчә барысын да эшләргә тырыша. Шулай булган - [Аллаһтан шифа сорау догасы](https://tatislam.com/alla-tan-shifa-sorau-dogasy/) - Соңгы вакытта арабызда авыручылар бик нык күбәйде, хәтта туктаусыз дару эчү, табибларга йөрү бер гадәткә әйләнә башлады. Бер дә авырмаган кешеләрне очратсак, ничектер, гаҗәпләндерә. Әйе, мондый хәлгә төшүебезнең сәбәпләре төрле. Бер сәбәбе – гөнаһларга бату аркасында сынау булып килсә (әйтик, төрле йогышлы авырулар, вируслар), башка сәбәпләрдән исә аз хәрәкәтләнү, дөрес тукланмауны китерергә мөмкин. Әмма шуны - [Ләззәтләрне өзүче...](https://tatislam.com/ulemne_ista_totu/) - Безнең халыкта шундый бер ырым-шырым таралган: әгәр дә үлем турында еш искә алсаң, аның турында сөйләшсәң, имеш, бу ахыр көнеңне якынайта. Шул хорафатка ышанып, кешеләр үлем турында уйларга, аның турында сөйләшергә куркалар. Әмма кабергә кереп ятуны кичектереп торып булмый, күпме генә аннан качарга теләсәк тә, иртәме-соңмы, үлем безгә киләчәк: «Кайда гына булсагыз да, сезгә үлем - [Рәхәткә түзеп кара](https://tatislam.com/r-h-tk-t-zep-kara/) - БАЙЛЫК ЗУР СЫНАУ Күп итеп акча эшләргә һәм бай булырга омтылмаган кеше юктыр. Һәрберебезнең муллыкта яшисе килә. «Тормышыбызның бар яме, бар рәхәте – күп итеп мал җыюда», – дип фикер йөртәбез. Әйе, моның белән дә килешмичә булмый. Әгәр акчаң булса, теләгәнеңне ашап, күңелеңә ошаган киемне алып, иң яхшы табибларда дәваланып, чит илләрдә ял итеп, зур - [Ислам — рәхимлелек дине](https://tatislam.com/islam-rahimlelek-dine/) - Кайбер явыз кемсәләр Ислам динен пычраталар. Динебезнең асыл кыйммәтләрен юкка чыгарып, Ислам динен начар яктан күрсәтергә тырышалар. Динебезгә хас булмаган чит тәгълиматлар кертмәкче булалар. Әмма Коръән сүрәләрен аңлап укып фикерләсәк һәм Пәйгамбәребезнең ﷺ тормыш юлын өйрәнсәк, динебездәге рәхим-шәфкатьлелекне, кешелеклелекне, бер-береңә ярдәмчел булырга өндәүне күреп, гаҗәпләнербез. «Ислам дине кан коярга, сугышырга чакыра» дигән сүзләрне еш ишетергә - [Кеше күрмәсә, Аллаһ күрә](https://tatislam.com/allah_kurep_tora/) - Безнең шундый бер начар сыйфатыбыз бар: кеше күрми бит, дип, берәр начар гамәл кылабыз. Мәсәлән, пекарняда эшләүче кешеләр «ипи күп, тамак ач яки өйгә бушка ипи алып кайтасы бар» дип, як-ягына карый да, кеше-фәлән юк, бер ипидән генә хуҗа фәкыйрьлеккә төшмәс, бәясе дә кыйммәт түгел, кесәсенә бәрмәс әле, дип, үзенчә бер сәбәп табып, бер ипине - [Авырлыктан дога](https://tatislam.com/awyrlyktan_doga/) - Кешегә берәр эш (гамәл) авыр күренгәндә укыла торган дога اللّهُـمَّ لا سَـهْلَ إِلاّ ما جَعَلـتَهُ سَهـلاً، وَأَنْتَ تَجْـعَلُ الْحَـزَنَ إِذا شِـئْتَ سَهـْلاً Аллаһүммә лә сәһлә иллә мә җәгалтәһү сәһлә, үә әнтә тәҗгалүл-хәзнә иҙә ши‘тә сәһлә «Әй Аллаһ! Син җиңел кылган нәрсәдән башка җиңел һичнәрсә юк, һәм әгәр Син теләсәң, кайгыны җиңел итәсең» (Ибен Хиббән - [Яхшылыкны тиз онытабыз](https://tatislam.com/yahshylykny-tiz-onytabyz/) - Кешенең бер сыйфаты бар – ул үзенең үткәнен бик тиз оныта. Кичә генә авырып, “Ий, Раббым, шифаларыңны бирсәң, намазга басар идем. Үзеңә итагать итә башлар идем”, — дип, дога кылып ята иде. Бүген исә, чирдән арынып аякка баскач, үзенең авыр хәлдә булуын да, Аллаһ Тәгаләгә һәм бүтән кешеләргә карата булган вәгъдәләрен дә оныта. Изгелек кылу - [Һәр көннең максаты](https://tatislam.com/kon_maqsat/) - Бүген максат кую, вакыт белән идарә итү, үз өстеңдә эшләү кебек сүзләрне бик еш ишетергә туры килә. Бу темаларга бик күп язалар, гыйлемлесе дә, гыйлемсезе дә интернет челтәрендә бик күп сөйли. Күбебез шул сүзләрне зур бер яңалык итеп кабул итә, өйрәнә. Әмма без яңалык итеп кабул иткән, авыз ачып тыңлаган бу сүзләр динебездә һич яңалык - [Гашура көне уразасы](https://tatislam.com/gashura_uraza/) - Аллаһ Тәгалә Үзенең хикмәте белән кайбер айларны яки көннәрне бүтән вакытлардан фазыйләтлерәк, өстенрәк куйган. Әлбәттә, ул вакытларда кылынган кайбер гамәл-гыйбадәтләребез дә саваплырак, гөнаһларбызның кичерелүенә дә сәбәп булып тора алар. Тормышыбызда да шулай бит, билгеле бер вакытта, язда кырларга чәчәбез, бакчаларда утыртабыз, ә җәй ахырларында, көз башында кыр-бакчалардан уңышларны җыеп алабыз. Менә бу дөньяда да билгеле - [Рәхмәтле була беләбезме?](https://tatislam.com/shoker_itik/) - РӘХМӘТЛЕ БУЛА БЕЛӘБЕЗМЕ? Сиңа яхшылык кылсалар, җавап итеп ул кешегә дә берәр изгелек кылырга кирәк. Моны һәрбер кеше белә, аңлый һәм бу кагыйдәне тормышында куллана. Ләкин, кызганыч, бар шундыйлар да: аңа игелек кылган саен ул азына, сиңа карата хәтта зыяны да арта бара. Монысы инде явыз күңелле, бозык, тәрбиясез кешеләр. Шуңа да һәрвакытта да - [Балаларыбыз нинди һөнәр сайлый?](https://tatislam.com/bala_honar/) - БАЛАЛАРЫБЫЗГА ҺӨНӘР САЙЛАРГА ЯРДӘМ ИТИК Һәркемнең кечкенә вакытында “Киләчәктә үскәч кем булырмын, нинди һөнәр үзләштерермен икән?” – дип уйланган вакытлары булгандыр. Бу гадәти кебек. Әмма бүген мондый уйлар уйларга вакыты булмыйча, көне-төне телефон каршында утырып, бу тормышта кем буласын белергә теләмәгән балалар, яшьләр бихисап. Тормышыңда үз урыныңны табып, яраткан һөнәр үзләштереп, олы тормышка - [Зөлхиҗҗә аеның беренче ун көне фазыйләте](https://tatislam.com/zulhidja/) - 📌 Зул-хидҗә аеның фазыйләте. Ибен Габбас (Аллаһ аннан риза булсын) сүзләреннән риваять ителә: Пәйгамбәребез (Аллаһның аңа сәламе һәм рәхмәте булсын) әйтте: “Изге гамәлләрне нинди генә көннәрдә кылсалар да, Аллаһ аларны бу көннәрдә кылуны күбрәк ярата (ягъни зул-хидҗә аеның беренче ун көне турында әйтелә)” 📚(Бухари риваяте). Бу хәдис безне зул-хидҗә аеның беренче ун көнендә изге - [Корбан чалырга омтылыйк](https://tatislam.com/korban-chalyrga-omtylyjk/) - КОРБАН ЧАЛЫРГА ОМТЫЛЫЙК Динебездәге бәйрәмнәр күңел ачу, шатлану белән беррәттән, бер-береңә мәрхәмәтле булырга һәм мохтаҗ кардәшләребезгә ярдәм кулы сузарга өйрәтә торган бик олуг хикмәт белән билгеләнгән. Бәйрәм көннәрендә мөселманнар гел изге гамәлләр генә эшләргә омтылалар, якыннарына гына түгел, барлык кешеләргә карата яхшы мөгамәләдә булырга тырышалар. Мисал өчен, Рамазан ае тәмамлангач, Гает алдыннан мохтаҗларга - [Балаң тәрбиялеме?](https://tatislam.com/bala-tarbiyaleme/) - Дөнья зиннәте булган балаларыбыз тәрбиялеме? Кешенең бу тормышта иң кадерле һәм бик тә саклап карап торган байлыгы – аның балалары. Балалар безнең шатлыгыбыз һәм бәхетебез дә. Аллаһы Тәгалә Үзенең Коръәнендә байлык белән балаларны бу дөньяның матурлыгы, зиннәте дип белдерә: «Мал һәм балалар – бу дөньяның зиннәтләредер, әмма мәңге калачак нәрсә – изге гамәлләрдер, ул - [Күз тию хак](https://tatislam.com/k-z-tiyu-hak/) - КҮЗ ТИЮ ДИГӘННӘРЕ ХАК Кайвакыт, бер сәбәпсез, кинәт кенә хәлебез начарланып китә, тора салып авырый башлыйбыз. «Салкын тиде дисәң, туңмадым да, үтәли җил йөргән урында да тормадым, бозык ризык та ашамадым инде», – дип уйлыйбыз. Җыеп кына әйткәндә, безгә тәэсир итәрлек, зыян салырлык бер сәбәп тә таба алмыйбыз. Таныш халәтме? Кемнәр күз тиеп - [Рамазан-2021 дәресләре](https://tatislam.com/ramazan-2021/) - 1. Рамазан ае фазыйләте 2. Ураза тотуның фазыйләтләре 3. Ураза тотуның хикмәте һәм максатлары 4. Уразаның шартлары 5. Уразаның сөннәтләре һәм әдәпләре 6. Ураза тотмау кемнәргә рөхсәт ителә? 7. Уразаны бозучы һәм мәкрүһ гамәлләр 8. Вакытыңның кадерен бел 9. Аллаһны гел зикер итеп тор 10. Рамазан ае - [40 көн намазы кабул булмый](https://tatislam.com/40-kon-namaz-kabul-bulmyi/) - Яшерен булган нәрсәләрнең ачкычы – Аллаһы хозурында. Бүген халык арасында киң таралган гөнаһлы гамәлләрнең берсе булган күрәзәчелек турында бәян итәргә ниятләдем. Беренчедән, ул гадәти бер нәрсәгә әйләнеп, тамырын тирәнгә җәйгән бик тә яман хәл. Икенчедән, харам керемле кәсеп. Моның отышлы икәнен белгән алдарлар (хәтта, телевидение аша да!) халыкның беркатлылыгыннан оста файдалана. Ә халык авызын - [Коръән иңү сәбәпләре](https://tatislam.com/quran_nik_ingan/) - КОРЪӘННЕҢ ИҢҮ СӘБӘПЛӘРЕ Тормышыбызга күз салсак, һәр нәрсәнең үз кагыйдәсе, инструкциясе, кануннары барлыгын күрербез. Кешеләр иминлеге өчен, ул кагыйдәләр, гадәттә, китап рәвешендә бер җиргә тупланган була. Моңа тормыштан бик күп мисаллар китерергә мөмкин. Мәсәлән, автомобиль салоныннан яңа машина алсак, безгә аның техник паспортын – китабын да бирәләр, инструкциясе дә була. Машинаны дөрес файдалануга кагылышлы ул - [Сөенгәндә һәм көенгәндә укыла торган дога](https://tatislam.com/soenu_dogasy/) - Пәйгамбәребез ﷺ берәр нәрсәгә сөенсә, болай дип әйткән: الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِى بِنِعْمَتِهِ تَتِمُّ الصَّالِحَاتُ Әлхәмдүлилләһил-ләҙии бинигь-мәтиһи тәтиммүс-саалихәәт. (Аллаһыга барча мактау! Изгелекләр Аның нигъмәте белән эшләнә) Ә инде пәйгамбәребезгә ﷺ берәр нәрсә ошамаса, болай дип әйтә торган булган: الْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى كُلِّ حَالٍ Әлхәмдүлилләһи галәә күлли хәәл. (Нәрсә генә булса да, барча мактау Аллаһыга!) Ибне Мәҗәһ, - [Иң хәерлесе — тәүбә кылучы](https://tatislam.com/tauba/) - Кайчакта онытылып яки хаталанып, я нәфескә буйсынып, начар, гөнаһлы эшләр кылабыз. Әйе, беребез дә фәрештә түгел, һәркем ялгыша, хатасыз бер адәм баласы да юктыр. Моны сөекле пәйгамбәребез дә ﷺ дәлилләде: «Һәрбер Адәм баласы хаталы (ялгышучан), әмма шуларның иң хәерлесе – тәүбә кылучысы», – диде (Тирмизи риваяте). Әгәр гөнаһлы гамәл кылсак, безгә вакытында туктарга һәм тәүбәгә - [Ислам нигезләрен беләсеңме?](https://tatislam.com/islam_bish_bagana/) - «Динебезнең нигезләрен беләсезме?» – дип сорасаң, кайчакта кардәшләребез я югалып калалар, я берничәсен генә атый алалар. Шуңа күрә тагын бер кат искә төшереп үтүнең зыяны булмас. Ислам нигезләрен белү әйбәт, ә аны тормышка ашыру катлаулырак, чөнки аның өчен ихтыяр көче таләп ителә. Динебез нигезләре буенча яшәргә омтылмаганга, алар хәтердә сакланмый, тиз онытыла. 1. Шәһәдәт - [Гыйлемгә омтылыгыз! Белмәсәгез, гыйлем әһелләреннән сорагыз](https://tatislam.com/gyilem_al/) - Әгәр мөселман кешесе Ислам динен аңларга тырышып гыйлемгә омтылса, бу кешегә Аллаһы Тәгаләнең бик зур нигъмәте бирелгән. Димәк, Аллаһы Тәгалә бу колына хәерлелек тели. Бу сүзләргә Пәйгәмбәребезнең ﷺ хәдисе дәлил: «Кемгә Аллаһы Тәгалә хәерлелек тели, шуңа диндә аңлау (төшенү) бирәчәк» (Бухари һәм Мөслим риваяте). Ә динне аңлар өчен гыйлем алырга кирәклеген галимнәр дә искәртәләр. Гыйлем - [Һәрбер җан иясе өчен савап языла](https://tatislam.com/sawap_koshlar/) - Ислам дине барлык җан ияләренә дә мәрхәмәтле, рәхим-шәфкатьле булырга, аларны кайгыртырга өнди. Пәйгәмбәребез ﷺ бервакыт шундый хәдис сөйләгән: «Ничектер бервакыт, үз юлы белән барган бер кешенең бик нык су эчәсе килгән. Ул коега төшеп су эчкән, ә аннан чыкканда үз каршында бер эт күргән. Ул эт, су эчәсе килүеннән, телен чыгарып, юеш җирне ашап тора - [Әгәр сине мактасалар](https://tatislam.com/sine_maktasalar/) - Кайбер вакыт безне зурлап мактаганда, арттырып та җибәрәләр. Шундый чакта күңелләребезгә мин-минлек, тәкәбберлек яки рия кермәсен өчен нишләргә соң? Аның бик җиңел бер юлы бар – Аллаһыдан ярдәм сорап дога кылу. Моны безгә сөекле Пәйгәмбәребез ﷺ өйрәтеп калдырган: اللَّهُمَّ لاَ تُؤَاخِذْنِي بِمَا يَقُولُونَ, وَ اغْفِرْ لِي مَا لاَ يَعْلَمُونَ وَ اجْعَلْنِي خَيْرًا مِمَّا يَظُنُّون /Аллаһүммә - [Бер минутлык видео-нәсыйхәтләр](https://tatislam.com/ber_minut_nasihat/) - Иң мөһим, актуаль темаларга кыска гына нәсыйхәтләр: 1. Яшәү максаты. Ни өчен Аллаһ Тәгалә безне барлыкка китергән? https://youtu.be/eCYXE1ifXH0 2. Бәрәкәтле мал һәм озын гомернең сере. https://youtu.be/vTMCdgi-mbo 3. Әдәп нигезе. https://youtu.be/gMvsxhRYTck 4. Проблемаларның сәбәбе. https://youtu.be/AueB72GmNQ0 5. Калебең гел Аллаһ белән бәйле булсын! https://youtu.be/vMRSbTtnsok - [Авырый башласаң...](https://tatislam.com/avyryj-bashlasa/) - Авырый башлауны сизүгә, иң беренче, «шифа бирсен, әйбәт кенә савыгырга язсын» дип, Аллаһка ялварырга кирәк. Бу уңайдан, сөекле Пәйгамбәребез дә ﷺ үзенең хәдисләрендә ничек итеп Аллаһтан ярдәм сорарга икәнлекне өйрәтеп калдырган. Авырып китсәк, без дә бу доганы әйтергә онытмыйк: «Кулыңны тәнеңнең авырткан урынына куй да, өч мәртәбә: بِسْمِ اللَّهِ Бисмилләһ (3 тапкыр) «Аллаһ исеме белән» - [Аллаһ ризалыгы – ата-ана ризалыгында](https://tatislam.com/ata-ana_rizalygy/) - Динебездә ата-анага хөрмәт күрсәтү бик зур дәрәҗә санала. Өстебездәге иң зур бурычны үтәүдән – Аллаһка гыйбадәт кылудан соңгы гамәлебез – әти-әниебезне хөрмәтләү, аларга ярдәм итү. Шулай ук, без балаларның бер максаты аларның ризалыгын алу булырга тиеш, чөнки Аллаһ ризалыгының нигезендә әти-әниеңнең синнән риза булуы ята. Моңа дәлил булып, Тирмизи җыентыгында килгән сахих хәдис тора. Пәйгамбәребез - [Кеше өчен изге гамәлләр дә сынау булып тора](https://tatislam.com/izge_gamal_synau/) - Тормышыбызның максат-мәгънәсе турында уйлансагыз, аңа җавапны Коръәннең “Мөлек” сүрәсенең 2нче аятеннән табарсыз: “Ул үлемне һәм тереклекне бар итте, сезне сынап карар өчен, кайсыларыгыз яхшырак гамәлле икәнлеген белер өчен”. Бу аятьтән күренгәнчә, кеше өчен изге гамәлләр дә сынау булып тора, ягъни аларны ихластан Аллаһы ризалыгы өчен кылуыбыз белән. Иртән күзләрне ачуга: «Мин бүген кешелек дөньясына нинди - [Күңелләр тынычлана...](https://tatislam.com/sakina/) - Кайвакыт берәр сынау каршында калсаң яки хәл итүе авыр тоелган берәр мәсьәлә килеп чыкса, борчуга батасың. Үзеңне ничек тынычландырырга соң? Борчылу, ничә яшьтә булуына карамастан, адәм баласына хас нәрсәдер инде ул. Хәтерләгез әле, мәктәптә укыган вакытта берәр контроль эштән начар билге алсак, ярышта яки олимпиадада җиңү яуламасак яки имтиханны бирә алмасак, кәеф төшә иде. Тормыш - [Талисманнар бәла-казадан саклыймы?](https://tatislam.com/talisman/) - Адәм баласы муенына, кулына нинди дә булса талисман тага да шуңа тәвәккәл кыла яки бу талисман мине бәла-казалардан саклый дип ышанып яши. Нинди куркыныч хәл: Аллаһны шушы талисман белән бер дәрәҗәгә куя! Ләкин Аллаһка иман китергән кеше белә: әгәр ул Аңа гына тәвәккәл кылып яшәсә, аның эшләре һичшиксез уңышлы булачак. “Кем Аллаһка тәвәккәл кылса, аның - [Раил хәзрәт Фәйзрахмановның Ютуб каналындагы видео-вәгазьләре](https://tatislam.com/youtube/) - Раил хәзрәт Фәйзрахмановның татар телендәге вәгазьләрен безнең YouTube каналыннан да карый аласыз: https://www.youtube.com/playlist?list=PL9rnmEPnyKUn0Spb-VEPm7gx3gREOx7dU - [Кешегә килгән нигъмәт – Аллаһтан](https://tatislam.com/keshega-kilgen-nigmat-allahtan/) - Кайчакта теләгебезгә ирешә башласак, тәкәбберләнеп, борынны югары чөеп йөри башлыйбыз. Аллаһны истән чыгарабыз, намазны да вакытында уку кыенлаша башлый. Авыздан “мин барысына да үз көчем белән ирешәм” дигән сүзләр чыккалый. Кайберәүләр үзләре бик нык тырышканга, төрле тренинглар үткәнгә күрә, сәүдәсе гөрли дип уйлыйлар. Ә икенче берәүләр: “Көне-төне баш күтәрмичә җирдә казынам, шуңа бакчамнан мул уңыш - [Сынау дөньясы](https://tatislam.com/synau-donyasy/) - Тормышыбызның максат-мәгънәсе турында уйлансак, аңа җавапны Коръәннең 📚“Мөлек” сүрәсендәге 2нче аятеннән табарбыз: “Ул үлемне һәм тереклекне бар итте, сезне сынап карар өчен, кайсыларыгыз яхшырак гамәлле икәнлеген белер өчен”. ⠀ Бу аятьтән күренгәнчә, кеше өчен изге гамәлләр дә сынау булып тора, ягъни аларны ихластан Аллаһ ризалыгы өчен кылуыбыз белән. Иртән күзләрне ачуга: «Мин бүген кешелек - [Сабырлыкка ирешү юллары](https://tatislam.com/sabr/) - Күп очракта кеше белән нинди дә булса авырлыклар, борчу-мәшәкатьләр була калса, ул: «Нигә минем белән мондый хәл булды соң әле, нигә шулай, нигә болай...», — дип сыкрана, зарлана. Күп кешеләр сагыш-борчу, авырлыкларның ни сәбәпле килгәнен аңламыйлар, белмиләр һәм шуның аркасында хәсрәт төбенә төшүләрен дәвам итәләр. Ә бит Аллаһтан һәм Аның илчесеннән (Аллаһның аңа салаватлары һәм - [Зур гөнаһлар](https://tatislam.com/zur_gonahlar/) - Шулай ук бу вәгазьләрне безнең Ю-Туб каналында карый аласыз. 1. Ширек – Аллаһка тиңдәшлек кылу — иң зур гөнаһ! https://youtu.be/qzCxLMh87ew 2. Кеше үтерү – зур гөнаһ! https://youtu.be/UGX7Vbgmp_k 3. Сихерчеләрдән ерак тор! https://youtu.be/gm6w0ICP1xg 4. Намаз укымау – зур гөнаһ! https://youtu.be/fp7qBiFc-BY 5. Зәкәт түләмәү – - [Яңа видео-дәресләр: Коръән укырга өйрәнәбез](https://tatislam.com/tajwid/) - Аллаһның рәхмәте белән «Мөгаллим сәни» китабы буенча тәҗвид – Коръәнне дөрес итеп укырга өйрәнү дәресләрен башлап җибәрдек. Дәресләрне безнең Ю-Туб каналында да карый аласыз, ин шәә Аллаһ. 1. Кереш өлеш. Гарәп телен өйрәнергә ярдәм итүче сәбәпләр. https://youtu.be/opgGE6cC4yY 2. Хәрәкәләр. Гарәп алфавиты. https://youtu.be/WwX4SMAhpE4 3. «Ра» хәрефе https://youtu.be/uHP5YGUPFm4 - [Динебездә экстремизмга урын юк](https://tatislam.com/islamda_terror_yuk/) - Әгәр дә Коръән китабының беренче битен ачып карасак: “Рәхмәт иясе һәм Рәхимле булган Аллаһы исеме белән...” – дигән сүзләр белән башланып киткәнен күрербез. Тагын бер аятьтән соң шундый ук сүзләр: “Ул – Рәхмәт иясе, Ул – Рәхимле”. Моннан күренгәнчә, Аллаһы Тәгалә – Рәхимле зат һәм безнең динебез дә рәхимлелеккә корылган. Әйе, динебезнең асылы ул – - [Хаталансаң изгелек кыл](https://tatislam.com/hatalansa-izgelek-kyl/) - Бу тормышта бер генә кеше дә хатасыз яши алмый, беркем дә идеал түгел. Дорфалыктан да гафил түгел кеше. Үзе дә сизмәстән, гөнаһлы гамәлләр дә кыла. Кайчак телебездән берәр дустыбызны рәнҗетерлек сүзләр чыга һәм, нәтиҗәдә, күпмедер вакыт ул сөйләшмичә йөри. Соңыннан үкенәбез, “их, нигә әйттем инде” дип, үзебезне битәрлибез, ләкин инде эш узган була, ә йөрәктә - [Гашура көне уразасы](https://tatislam.com/gashura-kone-urazasy/) - Гашура көне ул, кардәшем, Мөхәррәм аеның унынчы көне. Пәйгамбәребез ﷺ үзе бу көнне ураза тота торган булган һәм өмәттен дә шуңа чакырган. Пәйгамбәребездән (Аллаһның аңа сәламе вә рәхмәте булсын) Гашура көнендә ураза тотуның фазыйләте турында сорагач, ул: «Үткән елдагы гөнаһларны гафу итә», — дип җавап кайтарды.📚 Мөслим риваяте, 2755. Пәйгамбәребез (Аллаһның аңа сәламе вә рәхмәте - [Мөхәррәм аенда ураза тоту фазыйләте](https://tatislam.com/muharram_uraza/) - 📌 Мөхәррәм аенда ураза тотуның фазыйләте Кардәшләрем, менә Зөлхиҗҗә ае тәмамланып, Мөхәррәм аена да кердек. Бу айда ураза тоту бик хәерле гамәлләрдән санала, аның турында безгә Пәйгамбәребез (Аллаһның аңа сәләме вә салаватлары булсын) әйткән: «Рамазаннан кала ураза тоту өчен иң хәерле ай — мөхәррәм ае». (Мөслим риваяте, 2755). Әлеге хәдистән күренгәнчә, бу айда мөселманнарга нәфел - [Тәкъвалык һәм күркәм холык](https://tatislam.com/taqwa-kurkam-holyq/) - Мөселманның төп максаты – бу дөньяда изге гамәлләре белән җәмгыяткә файда китереп, җәннәткә керү. Нәкъ сәхабәләр кебек! Сәхабәләр дә бит һәрвакыт изге гамәлләр кылырга омтылганнар һәм пәйгамбәребездән ﷺ нинди гамәлләрнең җәннәткә кертүе турында сораганнар. Бу гадәти белем, мәгълүмат туплар өчен генә эшләнмәгән, алар ишеткәннәрен зур ихласлык белән тормышта кулланып, җәннәтле булырга теләгәннәр. Әбү Хөрәйра исемле - [Бәлки уйланырбыз...](https://tatislam.com/balki-uilanyrbyz/) - Бәлки уйланырбыз... Кешелек дөньясына бик зур сынау килде. Кризис, пандемия... Шул сәбәпле, эштән кыскартулар, кинәт кенә авырып, таныш-белешләрнең якты дөньядан китүләре... Мондый афәтнең кисәк кенә килеп чыгуына беребез дә әзер түгел иде. Ә ни өчен соң безгә мондый бәла килде – бу хакта безнең уйлап, фикерләп караганыбыз булдымы? Яхшысы да, яманы да Аллаһ тәгаләдән икәнен - [Рәсемнәрдә нәсыйхәт 31–40](https://tatislam.com/islam-foto-31-40/) - [Рәсемнәрдә нәсыйхәт 21–30](https://tatislam.com/islam-foto-21-30/) - [Рәсемнәрдә нәсыйхәт 11–20](https://tatislam.com/islam-foto-11-20/) - [Рәсемнәрдә нәсыйхәт 1–10](https://tatislam.com/islam-foto-1-10/) - [Яхшылык белән яманлык бертигез булырмы?](https://tatislam.com/yahshylyk-hem-yamanlyk-bertigez-bulyrmy/) - 📌 “Яхшылык белән явызлык бертигез булмаслар чөнки яхшылыкта файда һәм савап бар, ә явызлыкта исә зарар һәм газап. Әгәр сиңа берәү явызлык кылса, син аңа җавап итеп яхшылык кыл ул кеше сиңа явызлыкны дошманлык белән кыладыр, әмма син сабыр ит һәм аның явызлыгына каршы һәрвакыт изгелек кыл, соңрак ул синдә явызлыкның юклыгын белеп, явызлык итүеннән - [Пәйгамбәребез ﷺ сәхабәләре өчен иң курыккан гөнаһ](https://tatislam.com/836/) - 📌 Пәйгамбәребез ( صلى الله عليه وسلم) әйтте: — Иң курыкканым сезнең өчен кече ширк. Сәхабәләр сорадылар: — Нәрсә соң ул кече ширк? — Ул рия, – дип җавап кайтарды Пәйгамбәребез. 📚Имам Әхмәд риваяте (23630). 📝Рия – ул берәр гыйбадәтне, яки изге гамәлне кешеләр күрсеннәр, мактасыннар дигән ният белән эшләү. Мәсәлән: намаз укыганда, рөкугъта, сәҗдәләрдә - [«Лә иләһә илләЛлаһ» кәлимәсенең шартлары](https://tatislam.com/la-ilahe-illallah-kalimasenen-shartlaryi/) - Бисмилләһир-рахмәни-рахим! Хөрмәтле дин кардәшләрем күбебез белә «Лә иләһе илләллаһ» кәлимәсе җәннәтнең ачкычы ләкин хәрбер ачкычның тешләре бар әгәр йозакка туры килсә ача туры килмәсә юк. Вәһб ибн Мунаббиһ исемле галимгә: «Лә иләһе илләллаһ» җәннәтнең ачкычы түгелмени? - дигәч, ул: Әйе, ләкин хәрбер ачкычның тешләре бар әгәр тешләре белән килсә ача, килмәсә ачмый, дип җавап - [Корбан гаете мөбарәк булсын!](https://tatislam.com/korban_gaete_2020/) - Мөхтәрәм дин кардәшләрем! Сезне олуг бәйрәмебез – Корбан гаете уңаеннан тәбрик итәм! Бүгенге катлаулы вазгыятьтә килеп туган проблемаларны уңай хәл итү өчен Раббым безне тәкъвалыктан, рәхим-шәфкатеннән аермасын. Коръәни Кәримнең “Талак” сүрәсендә Аллаһ тәгалә шул хакта хәбәр итә: “Кем Аллаһка тәкъва булса (гөнаһлы булудан сакланса), ул кешегә Аллаһ кыенлыклардан чыгу юлын күрсәтер. Һәм ул кешене Аллаһ - [Малдан зәкәт чыгару](https://tatislam.com/maldan-z-kyat-chygaru/) - Малдан зәкәт чыгару Савабы күбрәк дип, кешеләрнең күпчелеге зәкәтне Рамазанда бирергә тырыша... Раббыбыз Аллаһ малны кешеләргә төрлечә бүлеп биргән. Ул кемнедер –байлык, ә кемнедер фәкыйрьлек белән сыный. Аллаһ тәгалә – хикмәт иясе һәм кемне нинди сынау белән имтихан кылырга икәнен ул яхшырак белә. Маллары әз булган фәкыйрьләрне сабыр итәрләрме икән дип сынаса, бай кешеләрне, шөкер - [Рәхим-шәфкатьле булыйк](https://tatislam.com/rahim-shafkatle-bulyiyk/) - Газиз кардәшләрем, без шундый бер заманда яшибез: күп кешеләр үзләренең бар көчләрен материаль тормышка биреп, матди һәм хисси ихтыяҗларын гына кайгыртып, рухи тормышларын оныталар. Тәннәрен тәрбияләгән бер заманда, җаннарын игътибарсыз калдыралар. Нәтиҗәдә, тәрбиядән мәхрүм калган күңел мәеткә әйләнә. Адәм баласы үз каршысында торган хаклыкны күрми, изгелек белән яманлыкны аермый башлый. Кеше җир өстенә камил, чиста - [Коръәнне уку әдәбе](https://tatislam.com/koranne-uku-adabe/) - Шиксез, Коръән укуның үз әдәбе бар һәм ул әдәпләрне үтәү Коръән укуның әҗер савабын арттыра. Коръән уку әдәпләре күп, шуларның әһәмиятлерәкләренә тукталыйк: Пакьлык. Пакьлык үзенә тән пакьлыгын, укыласы урын, кием, авыз пакьлыгын ала. Боларның барысыннан да өстен калеб сафлыгы, ягъни ширек, шикләнү һәм риядан имин булуы. Тән пакьлыгына килгәндә, галимнәр бу мәсьәләдә бер карашта торалар, - [Ләззәтләрне өзүче - әҗәл.](https://tatislam.com/lazzatlarne-zuche-ajal/) - Җир вә күкләрне, кояш вә йолдызларны тирән диңгезләрне һәм барча тереклек иясен юктан бар кылып, тәрбияләп, нигъмәтләндереп торучы, ике дөньяның да хуҗасы булган Раббымыз Аллаһы Тәгаләгә барча хәмед сәнәләребез һәм бар мактау олугълаурыбыз булсын. Безләргә туры юлны өйрәткән Аллаһның илчесе Мөхәммәт صلى الله عليه وسلم күңелләребездән чыккан салават шәрифәләребез һәрвакыт ирешеп торса иде. Әйе, - [Дүртенче дәрес: тел уразасы.](https://tatislam.com/durtenche-dares-tel-urazasyi/) - Пәйгамбәребез صلى الله عليه وسلم: “Бүген сөйләгән сүзең иртәгәсе көнеңдә үкенерлек булмасын”, - диде (Әхмәт, Ибн Мәҗәһ риваятьләре). Тел – кешегә бик кирәкле һәм шул ук вакытта куркыныч әгъзаларның берсе. Тәннең бар әгъзалары да телдән куркып торалар. Пәйгамбәребез: “Адәм баласы иртәнгә ирешсә, тәненең бар әгъзалары да телне шелтәләргә тотыналар: “Аллаһыдан курык, без бит сиңа бәйләнгәнбез. Әгәр - [Коръән хакы...](https://tatislam.com/koran-haky/) - Аллаһның китабы Коръәннең өстебездә хаклары зур, аның каршындагы бурычларыбыз олуг. Коръәннең өстебездәге бер хакы - аңа сөннәт һәм җәмәгать әһелләренең инануы белән инану. Коръән — Аллаһның кәләме, сүзе. Коръән иңдерелгән, бар кылынмаган. Аллаһның сүзләре мәхлүкъ була алмый. Аллаһтан аның башлангычы, Аллаһка ул кайта. Аллаһ ул сүзләрне Үзе әйтте, илчесенә вәхи итеп иңдерде. Коръәннең хәрефләре дә, - [Әй Коръән өммәте! Коръән!](https://tatislam.com/koran_ommate/) - Аллаһ Тәгалә безләргә чиксез рәхмәте илә Коръән өммәте булырга насыйб әйләде. Аллаһ Тәгалә Коръән белән китапларын тәмам кылды, Коръәнне ахыр илчегә, ахыр дин белән иңдерде. Коръән - Аллаһның мәңгелек рисаләсе, һәрдаим могъҗизасы, чиксез рәхмәте. Китапларның иң хәерлесе, иң хәерле илчегә ﷺ иң хәерле өммәткә иңде. Коръән иңгән гасыр - иң хәерле гасыр, Коръән иңгән ай - [Ахыйрәт фазыйләте](https://tatislam.com/ahyiyrat-fazyiylate/) - Болар Коръән әһелләренең фани дөньядагы өстенлекләре, ахирәттәге фазыйләтләренә килгәндә, Коръән әһелләре - иң олуг ихтирамда, иң өстен дәрәҗәләрдә, иң югары урыннарда. Габдүллаһ ибн Гамр ибн Гас тапшыра, пәйгамбәребез ﷺ әйтте: «Коръән әһеленә: «Укы һәм күтәрел», — диелер: «Коръәнне дөньяда ничек ачык итеп укыган булсаң, шулай укы. Синең урының укыячак соңгы аятең белән булыр». (Әбү Дәүд, - [Шәввәл ае уразасы](https://tatislam.com/shawal_urazasy/) - 📌 Шәввәл аенда ураза тотуның фазыйләте. Пәйгамбәребез (Аллаһның аңа сәламе вә рәхмәте булсын) болай диде: «Кем Рамазан аенда уразаны тотып бетереп, аннан соң Шәввәл аенда алты көн ураза тотса, ул бер ел буе ураза тоткан кебек булыр (бер ел ураза тоткан әҗер-савапны алыр)» 📚(Мөслим риваяте). Кардәшләрем, бу безгә әҗер-савап алу өчен зур бер форсат түгелме? - [Бу дөньяда мосафир кебек бул](https://tatislam.com/donyada_mosafir_bul/) - Скачать - [Рамазан-2020 дәресләре](https://tatislam.com/ramazan-ae-dareslare-2020/) - بسم الله الرحمن الرحيم Динебезнең биш нигезеннән берсе — мөбарәк Рамазан аенда ураза тоту. Бу бөек гыйбадәтнең фазыйләтләре, аның файдалары һәм хөкемнәре хакында түбәндәге дәресләрне тыңлап белә аласыз, ин шәә Аллаһ. Аллаһ Тәгалә барыбызга да файдалы гыйлемнәр насыйп итеп, шул гыйлем белән гамәл кылып яшәргә ярдәм итсен! Аудиофайлларны киләсе адрес буенча йөкли аласыз: Рамазан ае - [Бәйрәм белән!](https://tatislam.com/uraza_gaete/) - Бәйрәмебез мөбәрәк булсын! Раббыбыз кылган гамәлләребезне кабул итсен, белеп-белмичә кылган гөнаһ-хаталарыбызны гафу итеп, ике дөнья бәхетенә дә ирешергә насыйп итсен! Әмин! - [Аллаһ Тәгаләне Рамазан аенда гына искә төшерүчеләрдән булмыйк!](https://tatislam.com/ramazanda_gyna/) - Аллаһ Тәгаләне Рамазан аенда гына искә төшерүчеләрдән булмыйк Кардәшем, әле кайчан гына зарыгып көтеп алган Рамазан аена кергән идек. Инде менә Шәввәл ае да башланып китте. Әзрәк күңелсез дә булып киткәндер, әлбәттә. Чөнки Рамазан аенда укылган тәравих намазлары, гаилә белән бергә ифтар ашау, күп итеп Коръән уку, ихластан догалар кылу – болар барысы да күңелле - [Кадер киче догасы](https://tatislam.com/kader-kiche-dogasy/) - 🌿 КАДЕР КИЧЕ ДОГАСЫ Гайшә анабыз пәйгамбәребездән ﷺ: «Йә, Аллаһның Илчесе, Кадер кичәсендә нинди дога кылырга икәнен әйтче» – дип сорагач, пәйгамбәребез ﷺ: «Йә, Аллаһ! Син Гафу итүче, гафу итәргә яратасың, гафу итче мине! - дип әйт» – диде. اللَّهُمَّ إِنَّكَ عَفُوٌّ تُحِبُّ الْعَفْوَ فَاعْفُ عَنِّي 📚 Әт-Тирмизи, 3513. Аллаһуммә, иннәкә гафуввүн, түхиббүл-гафүә, фәгъфү гәннии! - [Коръән башыннан ахырына хәтле - тәүхид](https://tatislam.com/koran-bashyinnan-ahyiryina-hatle-tauhid/) - Тәүхид – Аллаһның бер үзенә генә гыйбадәт кылу. Ул Аллаһ хакы. Ә ширек исә Аллаһ хакын боза торган гамәл. Ширек – ул гыйбадәттә Аллаһка тиңдәшлек кылу. Ягъни кеше Аллаһка да, башка ялган иләһләргә дә гыйбадәт кылса, Аллаһка тиңдәшлек кылган була. Моңа тормыштан бер мисал китерик: кеше намаз - [Без һәм Коръән...](https://tatislam.com/bez-ham-koran/) - Газиз кардәшләрем, шушы олуг китап белән булган мөгамәләбез хакында уйлансак, ул мөгамәләбездә күпме кимчелекләр табарбыз. Аның дөрес укылышына җиңел карау, аны уку вә ятлауда булган ялкаулык, аның белән хозурлану, уйлану һәм гамәл кылуда гафиллек... Шунысы сәер, мөселманнар үзләренең вакытларын газета-журналлар укуга, телевизордан кирәкмәгән тапшырулар карауга, уен-көлке, музыка тыңлауга кызганмыйлар. Аллаһның китабына, шул вакытларыннан өлеш тапмыйлар. - [Тугызынчы дәрес: күз уразасы.](https://tatislam.com/tugyizyinchyi-dares-kuz-urazasyi/) - Еш кына күзләребез гаүрәтләргә төшә, аларны бәйләп йөреп булмый. Гаүрәт күргәч, иман иясе, аятьтә кушылганча, күзләрен төшерергә, карашын башка якка юнәлтергә һәм киредән кайтармаска тиеш. Пәйгамбәребезصلى الله عليه وسلم: “Беренче караш сиңа булса, икенчесе - сиңа түгел”, - диде. Карашны ничек буйсындырырга? Күзләргә ничек ураза тоттырырга? Шушы хакта, галимнәребезнең хезмәтләренә таянып, берничә киңәш тәкъдим итәм: - [«Сабырлык – ачы, җимеше – татлы»  ](https://tatislam.com/sabyrlyk-achy-imeshe-tatly/) - «Сабырлык – ачы, җимеше – татлы» Тормыш без теләгәнчә генә бармый, кардәшләрем. Сез моны үзегез дә бик яхшы беләсез. Кеше гомер юлында төрледән-төрле сынаулар аша үтә. Ул сынау-имтиханнарны әйбәт кенә биреп чыгар өчен, сабырлыкка ия булу зарур. Нәрсә соң ул сабырлык? Әгәр дә тормышта бик тә авыр хәлдә калганда да түземлелек күрсәтеп, үз-үзеңне кулда - [Әти-әниеңә дога кыласынмы?](https://tatislam.com/ti-nie-doga-kylasynmy/) - Әти-әниеңә дога кыласынмы? Безнең иң кадерле кешеләребез – әти-әниләребез. Алар – бу якты дөньяга килүбезгә сәбәпчеләр. Нәни вакытыбызда, төн йокыларын калдырып, безне бакканнар. Бераз үсә төшкәч, киреләнүләребезгә сабыр итеп, безне тиешенчә тәрбия кылганнар. Авырып китсәк, көне-төне безнең өчен борчылып, яныбыздан китмичә, дәвалаганнар. Үзләренә бик авыр булса да, «балам интекмәсен, мохтаҗлык кичермәсен, кеше арасында ким-хур булмасын» - [Зур гөнаһлар: 16. Гыйффәтле мөслимәне зина кылуда гаепләү](https://tatislam.com/zur-g-na-lar-16-gyjff-tle-m-slim-ne-zina-kyluda-gaepl/) - скачать - [Зур гөнаһлар: 15. ялган шаһитлык бирү](https://tatislam.com/zur-g-na-lar-15-yalgan-sha-itlyk-bir/) - скачать - [Зур гөнаһлар: 14. Иблис чире](https://tatislam.com/zur-g-na-lar-14-iblis-chire/) - скачать - [Зур гөнаһлар: 13. Гөнаһларның анасы](https://tatislam.com/zur-g-na-lar-13-g-na-larny-anasy/) - скачать - [Зур гөнаһлар: 12.Җитәкче булсаң, золымлык кылма](https://tatislam.com/zur-g-na-lar-12-it-kche-bulsa-zolymlyk-kylma/) - скачать - [Зур гөнаһлар: 11. Зина - фәхеш гамәл](https://tatislam.com/zur-g-na-lar-11-zina-f-hesh-gam-l/) - скачать - [Зур гөнаһлар: 10. Рамазан аенда сәбәпсез уразасын калдырса зур гөнаһлы була](https://tatislam.com/zur-g-na-lar-10-ramazan-aenda-s-b-psez-urazasyn-kaldyrsa-zur-g-na-ly-bula/) - Скачать - [](https://tatislam.com/1423/) - Сөекле пәйгамбәребез (Аллаһның аңа сәламе һәм рәхмәте булсын) әйткән: “Сезнең хәерлеләрегез – кешеләргә күбрәк файда китерүчеләрегез”. (Тәбарәни риваяте). - [Зур гөнаһлар: 9.Ялган хәдисләр сөйләүчеләрдән булма](https://tatislam.com/zur-g-na-lar-9-yalgan-h-disl-r-s-jl-chel-rd-n-bulma/) - скачать - [Зур гөнаһлар: 8.Ятимнәр малын ашау зур гөнаһлардан](https://tatislam.com/zur-g-na-lar-8-yatimn-r-malyn-ashau-zur-g-na-lardan/) - скачать - [Зур гөнаһлар: 7. Риба - куркыныч гөнаһ](https://tatislam.com/zur-g-na-lar-7-riba-kurkynych-g-na/) - скачать - [♉ Талисманнар амулетлар тагып йөрү хөкеме](https://tatislam.com/talismannar-amuletlar-tagyp-j-r-h-keme/) - Кайбер кешеләр, тормыштагы күңелсезлекләрдән үзләрен саклау нияте белән, талисманнар, амулетлар тагып йөриләр. Янәсе, тормышта төрле күңелсезлекләрдән, юлда бәла-казага юлыгудан саклый дип ышаналар. Эшләре уңышлы булсын дип тә, талисман тагучылар бар. Имтихан бирер алдыннан, “на удачу” дип, берәр талисман тагып яки кесәңә салып керсәң, имеш, сынауны яхшы билгеләргә бирәсең, дип санаучылар да юк түгел. Шулай ук, - [](https://tatislam.com/1400/) - «Әй мөэминнәр! Аллаһка тәкъва булыгыз һәм дөрес сүзләр генә сөйләгез! Ул сезнең гамәлләрегезне төзәтер һәм гөнаһларыгызны ярлыкар. Кем дә кем Аллаһка һәм Аның Илчесенә итәгать итсә, һичшиксез, бәхеткә ирешер». (Коръәни Кәрим/33:70,71.) - [Зур гөнаһлар: 6. Ата-анаңны рәнҗетү - зур гөнаһ](https://tatislam.com/zur-g-na-lar-6-ata-ana-ny-r-n-et-zur-g-na/) - Скачать - [Зур гөнаһлар: 5. Зәкәт түләмәү зур гөнаһ](https://tatislam.com/5-z-k-t-t-l-m-zur-g-na/) - Скачать - [Зур гөнаһлар: 1. Иң зур гөнаһ - Аллаһка тиңдәшлек кылу](https://tatislam.com/zur-g-na-lar-1-i-zur-g-na-alla-ka-ti-d-shlek-kylu/) - скачать - [Зур гөнаһлар: 2. Кеше үтерү зур гөнаһ](https://tatislam.com/2-keshe-ter-zur-g-na/) - скачать - [Зур гөнаһлар: 3. Сихерчеләрдән ерак тор](https://tatislam.com/zur-g-na-lar-3-siherchel-rd-n-erak-tor/) - скачать - [Зур гөнаһлар: 4. Намаз укымау - зур гөнаһ](https://tatislam.com/zur-g-na-lar-4-namaz-ukymau-zur-g-na/) - скачать - [Гөнаһларның төрләре](https://tatislam.com/1367/) - скачать - [Гөнаһларның зарары һәм җәмгыятькә йогынтысы](https://tatislam.com/g-na-larny-zarary-m-mgyyatk-jogyntysy/) - скачать - [Дусларны сайлау](https://tatislam.com/duslarny-sajlau/) - Без,җәмгыятьтән аерылып,бу дөньяда үзебез генә, кешеләр белән аралашмыйча гына яши алмыйбыз, Аллаһ Тәгалә безне шулай яралткан. Динебез дә бер-беребез белән аралашып, ярдәмләшеп яшәргә чакыра. Бу хакта безгә сөекле пәйгамбәребез дә (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын) искәртә: Кешеләр белән аралашып һәм аларның зыян салуларына сабыр итеп яшәүче мөэмин-мөселман, кешеләр белән аралашмыйча һәм аларның зыян - [КӨН НӘСИХӘТЕ](https://tatislam.com/1357/) - «Дөреслектә, кеше тәнендә бер ит кисәге бар. Әгәр ул сәламәт (төзек) булса, бөтен тән дә сәламәт (төзек) булыр. Әгәр дә ул бозык булса, бөтен тән дә яраксызга чыгар. Ул ит кисәге – калеб (йөрәк)» (Бухари риваяте). - [ Көн дә Коръән укысаң...](https://tatislam.com/k-n-d-kor-n-ukysa/) - Коръән ул – бәхет-рәхәтлек, иминлек һәм тынычлык чыганагы. Ә шул бәхеткә, җан тынычлыгына ирешүнең бик тә җайлы һәм һәрбер адәм баласы өчен Раббысы каршында саваплы да булган бер юлы бар. Ул – кулыңа Коръән алып, аны укырга өйрәнү. Коръән укырга өйрәнеп, тормышыңны Коръәндә өйрәтелгәнчә алып бара башласаң, Аллаһ Тәгалә сиңа Үзенең бәрәкәт ишекләрен - [Һәр ишеткән сүзеңне сөйләп йөрмә](https://tatislam.com/r-ishetk-n-s-ze-ne-s-jl-p-j-rm/) - Мәгълүмат чыганаклары кирәгеннән артык күп булган тизлек заманында яшибез. Әле кайчан гына кесә телефоны бик сирәк кешеләрдә генә булып, күпләр өчен гайре гаҗәеп бернәрсә булып тоела иде, ә хәзер бала-чагадан алып карт-карчыкларга кадәр шул телефоннан аерыла алмый. Телефондагы «WhatsApp»ка, «ВКонтакте»га, «Instagram»га нинди генә язмалар, видеолар, хәбәрләр килеп тормый! Ул телевизордагы йөзләгән каналдан нинди генә тапшырулар - [Гөнаһ кылган саен калеб тә карала](https://tatislam.com/g-na-kylgan-saen-kaleb-t-karala/) - Тәнебезнең иң мөһим әгъзасы – калеб. Ул сәламәт булса, гамәлләребез дә төзек, дөрес булыр. Әгәр дә инде калебебез авыру булса, мондый калебнең гамәлләре дә бозык булып, гөнаһлы эшләргә, шәһвәткә бирелер. Бу урында, дәлил итеп, сөекле Пәйгамбәребезнең (Аллаһның аңа сәламе вә рәхмәте булсын) бер хәдисен китерәм: «Дөреслектә, кеше тәнендә бер ит кисәге бар. Әгәр ул сәламәт - [](https://tatislam.com/1340/) - “Кем Аллаһка тәвәккәл кылса, аның хаҗәтләрен үтәргә Аллаһ җитәдер” (“әт-Талак” сүрәсе, 3 аять). - [Намазыңы вакытында укы!](https://tatislam.com/namazy-y-vakytynda-uky/) - Cоңгы вакытта намаз укучы кардәшләребезнең артканнан-арта баруы, халкыбызның дингә тартылуы бик сөенечле хәл. Намаз – динебезнең терәге һәм иң әһәмиятле гыйбадәтләрнең берсе, Ислам диненең икенче әркәне булып тора. Кыямәт көнендә дә иң беренчеләрдән булып намаз өчен хисап алыначак бездән. Аллаһ Тәгалә Коръәннең бик күп аятьләрендә безне намаз укырга чакыра, менә шуларның берсе: “Намазларны үтәгез, зәкят - [Өммәткә файдалы кеше булырга тырыш](https://tatislam.com/mm-tk-fajdaly-keshe-bulyrga-tyrysh/) - Бу дөньяда кешеләр үзара аралашып, ярдәмләшеп яшиләр. Кешенең табигате шундый. Әлбәттә, бик күпләр "башкаларга файда китерим, кешелек җәмгыятендә үземнең якты эземне, яхшы эшләремне калдырыйм" дип, тырыша. Шулай ук, тирә-ягындагылар белән үзенә кирәк булган өчен генә аралашып, алардан файда күрми башагач, араны өзеп, ярдәме тиярдәй башка кешеләр янына елышучылар да бихисап. Андыйлардан кешеләргә дә, җәмгыятькә - [Аллаһ Тагәлә ялгыш, онытып эшлаган гөнаһларны гафу итә](https://tatislam.com/alla-tag-l-yalgysh-onytyp-eshlagan-g-na-larny-gafu-it/) - Скачать - [Аллаһны зикер итүдә телен гел юеш булып торсын](https://tatislam.com/alla-ny-ziker-it-d-telen-gel-yuesh-bulyp-torsyn/) - Скачать - [Бәла-каза килүнең сәбәпләре](https://tatislam.com/b-la-kaza-kil-ne-s-b-pl-re/) - Скачать - [Бер аят булсада ирештерегез](https://tatislam.com/ber-ayat-bulsada-ireshteregez/) - Скачать - [Тәүәкәллек](https://tatislam.com/t-k-llek/) - Скачать - [Тәкаберлек](https://tatislam.com/t-kaberlek/) - Скачать - [Тәкъвалык һәм күркәм холык](https://tatislam.com/t-kvalyk-m-k-rk-m-holyk/) - Скачать - [Файдалы гамәлләрдә тырыш бул!](https://tatislam.com/fajdaly-gam-ll-rd-tyrysh-bul/) - Скачать - [Иң зур, җиде гөнаһтан ерак бул!](https://tatislam.com/i-zur-ide-g-na-tan-erak-bul/) - Скачать - [Начарлыкны туктат!](https://tatislam.com/nacharlykny-tuktat/) - Скачать - [Ике нигъмәтнен кадерен белик](https://tatislam.com/ike-nigm-tnen-kaderen-belik/) - Скачать - [Ширек – нәрсә ул?](https://tatislam.com/shirek-n-rs-ul/) - Барча мактау-данлау Аллаһ Тәгаләгә! Без Аңа шөкрана кылабыз, Аннан ярдәм сорыйбыз, Аның ярлыкавын үтенәбез! Үзебезнең начарлыгыбыздан, бозык гамәлләребездән Аллаһ Тагәләдә сыену эзлибез! Аллаһ туры юлга күндерсә, берәү дә адаштыра алмас, Аллаһ адаштырганнарны исә берәү дә туры юлга кертмәс. Шәһәдәт бирәмен: Аллаһтан башка гыйбадәткә лаеклы иләһи зат юк, Ул Берүзе, Тиңдәшсез, һәм шәһәдәт бирәмен: Мөхәммәд - [Ашау әдәбе](https://tatislam.com/chernovik/) - [Әз булсада, дәвамлы булсын!](https://tatislam.com/z-bulsada-d-vamly-bulsyn/) - ТыңларгаСкачать - [Сәләм бирү тәртибе](https://tatislam.com/s-l-m-bir-t-rtibe/) - Сәләм бирү тәртибеСкачать - [](https://tatislam.com/1230/) - Пәйгамбәребезнең (Аллаһның рәхмәте вә сәламе булсын) васыяте Пәйгамбәребез галәйһиссәләм әйткән: «Кайда гына булсаң да, Аллаһтан курык, начар эштән соң, аны сөртерлек яхшы гамәл кыл. Кешеләр белән мөнәсәбәтләрдә яхшы әхлаклы бул» (Тирмизи риваяте, сахихи хәдис). Сөекле пәйгамбәребезнең (Аллаһның рәхмәте вә сәламе булсын) бу васыятендә безнең өчен өч мөһим нәрсә бар: тәкъвалык, гөнаһлы гамәл кылсаң, озакка сузмый изгелек - [Аллаһ Тагәлә барлык гөнаһларны да гафу итүче](https://tatislam.com/allah-tagala-barlyik-g-nahlarnyi-da-gafu-ituche/) - Скачать - [Тәкъвалык котылуга илтә.](https://tatislam.com/takvalyik-kotyiluga-ilta/) - Тәкъвалык ул - Аллаһтан курку һәм аның кушканнарын үтәү. Бөтен яхшылык, теләсә нинди бозыклыктан котылу шуннан гыйбарәт. Аллаһы Тәгалә әйткән: «Дөреслектә, Аллаһ тәкъвалар һәм изге гамәл кылучылар белән бергә».[1] Тәкъвалылар өчен Ул киң ризык һәм авырлыклардан котылу вәгъдә иткән: «Аллаһыдан куркучыга Ул чыгу юлын күрсәтәчәк һәм көтмәгән җирдән ризык бирәчәк».[2] Шул сәбәпле Ул аны дошманнарыннан - [](https://tatislam.com/1221/) - Динем Ислам Дин – ул бу дөньядагы иң изге сыйфатларны сугаручы илаһи бер чишмә. Аллаһ Сүбхәнәһү вә Тәгалә Үзенең динен аерым бер кешенең яки аерым бер гаиләнең, яисә аерым бер җәмгыятьнең генә тормышын төзәтер өчен түгел, бәлки, барлык халыкларның юлын яктыртучы нур итеп, аларны караңгылыктан яктылыкка чыгару өчен җибәргән. - [Хатыннар өстендә булган хакларның иң зурысы ир хакы](https://tatislam.com/hatyinnar-stenda-bulgan-haklarnyin-in-zuryisyi-ir-hakyi/) - "Хатыннар өстендә булган хакларның иң зурысы ир хакы, ирләр һәм хатыннар өстендә булган хакларның иң зурысы ана хакыдыр". (Сахих Бохари риваяте) Бу хәдистә хатыннар өстендә булган ирләр хакы һәм ирләр һәм хатыннар өстендәге аналар хакы бәян ителгән булса да, ирләр өстендә хатыннарның да, аналар һәм аталар өстендә балаларның да хаклары - [Сезнең яхшыгыз кем икәнлеге хакында хәбәр биримме?](https://tatislam.com/seznen-yahshyigyiz-kem-ikanlege-hakyinda-habar-birimme/) - "Аң булыгыз! Сезнең яхшыгыз кем икәнлеге хакында хәбәр биримме?... Яхшыгыз шул кеше – аннан изгелек көтелер, явызлыгыннан имин булыныр. Яманыгыз шул кеше – аннан изгелек тә көтелмәс, явызлыгыннан да имин булынмас". (Әхмәт бине Хәнбәл мөснәде: 4 к, 368 б; Җәмигъ Тирмизи: 2 к, 50 б.) Күп кешеләр үзләрен яхшыга санап, башкаларга шөбһә күзе белән карасалар - [Кардәшеңә ярдәм ит! Аллаһ сиңа ярдәм итәр](https://tatislam.com/1210/) - Скачать - [Хәерле сүз, кунакка хөрмәт, күрше хакы](https://tatislam.com/haerle-suz-kunakka-h-rmat-kurshe-hakyi/) - Скачать - [Аллаһ яхшыны гына кабул итә](https://tatislam.com/1174/) - Скачать - [Лә иләһә иллә Ллаһ кәлимәсен белеп әйт](https://tatislam.com/la-ilaha-illa-llah-kalimasen-belep-ayt/) - Скачать - [Һәр эшне яхшы итеп эшлә](https://tatislam.com/har-eshne-yahshyi-itep-eshla/) - Скачать - [Ачуланма!](https://tatislam.com/achulanma/) - Скачать - [Ислам, Иман, Ихсән, 3](https://tatislam.com/islam-iman-ihsan-3/) - Скачать - [Ислам, Иман, Ихсән, 2](https://tatislam.com/islam-iman-ihsan-2/) - Скачать - [Иман, Ислам, Ихсән](https://tatislam.com/iman-islam-ihsan/) - Скачать - [Тыйганнан тыел, кушканнарын үтә](https://tatislam.com/tyiygannan-tyiel-kushkannaryin-uta/) - Скачать - [Хәләл дә билгеле, хәрам да билгеле](https://tatislam.com/halal-da-bilgele-haram-da-bilgele/) - Скачать - [Көнчелеккә бер дәва](https://tatislam.com/k-nchelekka-ber-dava/) - Скачать - [Мөселманның алты хакы](https://tatislam.com/m-selmannyin-altyi-hakyi/) - Скачать - [](https://tatislam.com/1158/) - Ий, кешеләр! Сезне һәм сездән элек булган кешеләрләрне барлыкка китерүче Аллаһка гыйбадәт кылыгыз! Аллаһ газабыннан куркучы булу өчен. Сезне барлыкка китерүче Аллаһ сезгә җирне түшәк кылды, өстегезгә күкне бина кылды, күктән яңгыр иңдереп, сезгә ризык булсын өчен, төрле җимешләр, игеннәр үстерде. Аллаһка һичкемне, һичнәрсәне тиңдәш (Ширек) кылмагыз! Үзегез дә беләсез, - [Аллаһның хакларын сакла, Ул да сине саклар](https://tatislam.com/allahnyin-haklaryin-sakla-ul-da-sine-saklar/) - Скачать - [Иң зур гөнаһлар](https://tatislam.com/in-zur-g-nahlar/) - Скачать - [Духа намазының фазыйләте](https://tatislam.com/duha-namazyinyin-fazyiylate/) - Скачать - [Туганлык җепләрен сакла!](https://tatislam.com/tuganlyik-jeplaren-sakla/) - Скачать - [Уразаны бозучы гамәлләр 1нче өлеш ( 8 нче дәрес, 2018)](https://tatislam.com/urazanyi-bozuchyi-gamallar-1nche-lesh-8-nche-dares-2018/) - Скачать - [Кемнәргә ураза тотмаска рөхсәт ителә? (7 нче дәрес, 2018)](https://tatislam.com/kemnarga-uraza-totmaska-r-hsat-itela-7-nche-dares-2018/) - Скачать - [Рамазан аенда гыйбадәтләреңне артыр! (6 нчы дәрес, 2018)](https://tatislam.com/ramazan-aenda-gyiybadatlarenne-artyir-6-nchyi-dares-2018/) - Скачать - [Рамазан аеның фазыйләтләре (5 нче дәрес, 2018)](https://tatislam.com/ramazan-aenyin-fazyiylatlare-5-nche-dares-2018/) - Скачать - [Уразаның сөннәтләре һәм әдәбләре (4 нче дәрес, 2018)](https://tatislam.com/urazanyin-s-nnatlare-ham-adablare-4-nche-dares-2018/) - Скачать - [](https://tatislam.com/1116/) - “Кем дә кем Раббысы белән очрашырга өмет итсә, ул изге гамәлләр кылсын һәм Раббысына кылган гыйбадәттә берсен дә тиңдәш итмәсен”. (“Кәһф” сүрәсе, 110 аять). Бөтен барлыгыбыз белән Аллаһның газабыннан курыксак һәм йөрәгебез түрендә Раббыбыз белән очрашу өмете белән яшәсәк, бары тик Аллаһ ризалыгы өчен генә ихластан изгелекләр кылыйк, кардәшләрем. Шул ук вакытта, Аллаһка тиңдәшлек кылып, - [Ураза – ашау-эчүдән тыелу гына түгел!](https://tatislam.com/uraza-ashau-echudan-tyielu-gyina-tugel/) - Ураза хакында еш кына мондый сүзләр ишетергә туры килә: – Менә ураза тотарга булдым, ач тору бик файдалы, диләр, мин дә сынап карыйм әле. Икенчесе исә аптырашта: – Кит инде, ничек шундый эссе озын көннәрдә ашамыйча-эчмичә тора аласың? – Бер ияләнгәч, була икән ул! Безнең халык уразаны ач тору дип кенә кабул итәргә күнеккән шул - [Уразаның шартлары (3 нче дәрес, 2018)](https://tatislam.com/urazanyin-shartlaryi-3-nche-dares-2018/) - Скачать - [Уразаның хикмәтләре (2 нче дәрес 2018)](https://tatislam.com/urazanyin-hikmatlare-2-nche-dares-2018/) - Скачать - [](https://tatislam.com/1099/) - [Шәгъбан ае уразасы.](https://tatislam.com/shagban-ae-urazasyi/) - Скачать - [Лә иләһә иллә Аллаһ кәлимәсенең шартлары.](https://tatislam.com/la-ilaha-illa-allah-kalimasenen-shartlaryi/) - Скачать - [Уразаның фазыйләтләре. (1 нче дәрес, 2018)](https://tatislam.com/urazanyin-fazyiylatlare-1-nche-dares-2018/) - Скачать - [Туганлык җепләрен ныгыт!](https://tatislam.com/tuganlyik-jeplaren-nyigyit/) - Скачать - [Гамәлнең кабул булуы өчен, ике шарт.](https://tatislam.com/gamalnen-kabul-buluyi-chen-ike-shart/) - Скачать - [Үзеңнән түбән булучыларга кара!](https://tatislam.com/uzennan-tuban-buluchyilarga-kara/) - скачать - [Иң зур гөнаһ.](https://tatislam.com/in-zur-g-nah/) - скачать - [](https://tatislam.com/1061/) - Эшең сыйфатлы булсын! Пайгамбәребез (Аллаһның сәламе вә рәхмәте булсын) әйткән: “Дөреслектә, Аллаһ Тагәлә сезнең гамәлләрегезне җиренә җиткереп эшләвегезне ярата”. (Әссилсилати ассахиха: 1113) Кеше нинди генә гамәл кылмасын, ул аны сыйфатлы итеп башкарырга һәм ахырына кадәр җиткерергә тиеш. Бу дөньяви эшкә дә, дини гамәлләргә дә кагыла. Һәм барлык эш-гамәлләрнең ихластан Аллаһ ризалыгы өчен булганнары хәерле. - [“Лә иләһә иллә ЛЛАҺ” һәм “Әшһәдү әннә Мөһәммәд Расулллаһ” кәлимәсенең мәгънәсе.](https://tatislam.com/la-ilaha-illa-llah-ham-ashhadu-anna-m-hammad-rasulllah-kalimasenen-magnase/) - Шәһәдәт кәлимәсен әйткән вакытта аны аңлап, тирән мәгънәсенә төшенеп әйтү шарт. Чөнки аны аңламыйча, бары тик коры сүзләр әйтүдән һичнинди файда юк. “Лә иләһә иллә ЛЛАҺ” Бу сүзләр: “Аллаһтан башка гыйбадәткә лаеклы һичбер иләһи зат юк”, дигән тирән мәгънәне аңлата. (Гыйбадәт ул-Аллаһ Раббыбыз сөйгән һәм риза булган ачык яки яшерен эшләнә торгән гамәлләр һәм сүзләр.) Дөнья - [](https://tatislam.com/1053/) - Намаз – иң фазыйләтле гыйбадәтләрнең берсе, чөнки ул җәннәткә керүебезгә бер сәбәп булып тора. Кыямәт көнендә дә иң беренчеләрдән булып намаз өчен хисаб алыначак бездән. Намаз – нинди генә хәлдә һәм халәттә булсак та кылынырга тиешеле гыйбадәт. Авыртып китеп, басып укый алмасак, утырып укырга, ә утырып та укый алмасак, ятып укырга тиешбез. Намаз уку һич - [әл-Мәгун һәм әл-Кәүсәр сүрәләре.](https://tatislam.com/al-magun-ham-al-kausar-suralare/) - Скачать - [Бөркәнчек (хиҗаб) – хатын-кызны хөрмәтләү билгесе.](https://tatislam.com/b-rkanchek-hijab-hatyin-kyiznyi-h-rmatlau-bilgese/) - Яңа буынны тәрбияләүче итеп, Ислам хатын-кызга бөек хөрмәт күрсәткән. Бөтен җәмгыятьнең сәламәтлек дәрәҗәсе хатын-кызның тугрылыклылыгы дәрәҗәсенә бәйле. Ислам хатын-кызны чит кешеләр каравыннан саклаучы бөркәнчек хәстәрен күргән. Бөркәнчек ир белән хатын арасында мәхәббәт һәм бер-берсенә бәйләнгәнлекне саклый. Бөркәнчек турында без Коръән Кәримдә табабыз: «Әй, Пәйгамбәр, үз хатыннарыңа, вә кызларыңа һәм башка мөэминә хатыннарга әйт: «Әгәр бер - [](https://tatislam.com/1046/) - Аллаһы Тәгаләнең сүзеннән дә өстенрәк һәм Аның сүзеннән дә дөресрәк сүз юктыр дөньяда. Аның сүзе иң дөрес һәм иң өстендер. Адәм баласына кайгы һәм хәсрәт үзенең кылган гөнаһлары сәбәбеннән килә. Моның турында безгә Аллаһ Тәгалә Коръәндә хәбәр бирде: وَ مَا أَصَابَكُم مِّن مُّصِيبَةٍ فَبِمَا كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ «Әй мөэминнәр, сезгә ирешкән бәла-казалар һәм - [](https://tatislam.com/1044/) - "Монафыйкның өч билгесе бар: сүз сөйләсә – ялганлый, вәгъдә бирсә, вәгъдәсендә тормый, үзенә тапшырылган амәнәткә хыянәт итә". (Бухари һәм Мөслим риваятләре). Ялган сөйләүнең бозыклык икәнлеге мәгълүм. Ялган сөйләргә кешеләр күбрәк яшь вакытларында өйрәнәләр, соңыннан алар аны үзләренә гадәт итеп алалар да, кирәк аннан бер файда булсын, кирәк булмасын, ялган сөйли һәм шуннан ләззәт таба башлыйлар. - [](https://tatislam.com/1042/) - "Әй, Раббым! Миңа, үземә һәм ата-анама биргән нигъмәтләреңә шөкер итәргә һәм Син риза була торган изге гамәлләр кылырга илһам бир! Һәм минем өчен нәселем арасында төзеклек кыл! Мин Сиңа тәүбә кылдым һәм мөселманнардан булдым". Әхкаф: 15. - [әл-Кәфирун, ән-Нәср, әл-Мәсәд сүрәләре.](https://tatislam.com/al-kafirun-an-nasr-al-masad-suralare/) - скачать - [Аллаһка иман китерү.](https://tatislam.com/allahka-iman-kiteru/) - “Аллаһка иман” аның мәгънәсе(билгеләмәсе): Аллаһны Раббылыкта, Аллаһка гыйбадәт кылуда һәм Аллаһны исем сыйфатларында берләү . Иң беренче аңлатып китик нәрсә ул Аллаһны Раббылыкта бер итү? Аллаһның Раббылыкта бердәнбер, бернинди ярдәмчеләре дә, тиңдәшләре дә юк дип тану. Ул бердәнбер барлыкка китерүче. Бар нәрсәне дә бары тик Ул гына барлыкка китергән һәм Аның бернинди ярдәмчеләре дә - [](https://tatislam.com/1030/) - «Синең Раббың Аллаһ Үзенә генә гыйбәдәт кылырга, башка нәрсәләргә гыйбәдәт кылмаска һәм әти-әниеңә изгелек кылырга әмер итә» . (Әл-Исра сүрәсе, 23 аят). - [Ихлас, Фәлак, Нәс сүрәләренең тәфсирләре.](https://tatislam.com/ihlas-falak-nas-suralarenen-tafsirlare/) - скачать - [Коръән турында һәм Фатихә сүрәсенең тәфсире.](https://tatislam.com/koran-turyinda-ham-fatiha-surasenen-tafsire/) - скачать - [Шәһәдәт кәлимәсенең кыскача мәгънәсе.](https://tatislam.com/shahadat-kalimasenen-kyiskacha-magnase/) - Ислам диненең беренче әркәне булып, шәһәдәт кәлимәсе тора: “Әшһәдү ән лә иләһә илләЛлаһ, вә әннә Мөхәммәд расүллаһ”. Ул Ислам диненең нигезе, калган әркәннәр аңа нигезләнә. Әгәр шушы нигез сәламәт, нык икән, калган гамәлләр төзек, дөрес һәм кабуллардан булыр, аны әйткән кешегә файда китерәчәк. Ә инде нигезе зәгыйф икән, димәк, калган гамәлләр дә бозык һәм файдасыз. - [хаҗ кылу тәртибе.](https://tatislam.com/haj-kyilu-tartibe/) - скачать - [Тәүхид төшенчәсе (Рамис хәзрәт Гарифуллин)](https://tatislam.com/tauhid-t-shenchase-ramis-hazrat-garifullin/) - [Иман нигезе (Рамис хәзрәт Гарифуллин)](https://tatislam.com/iman-nigeze-ramis-hazrat-garifullin/) - скачать - [Коръән иңү максаты](https://tatislam.com/koran-inu-maksatyi/) - Коръән иңдерелүнең өч төрле максаты бар: Коръән уку - гыйбадәт кылу. Без намазда Коръән сүрә-аятьләрен укып, Аллаһка гыйбәдәт кылуыбыз, гомумән, аны укыганда бер хәрефе өчен ун әҗер-савап алабыз. Коръән – уйлану, фикер йөртү өчен җирлек. Коръәнне гади китап сыман түгел, ә Раббызның безгә ни әйтергә теләвенә төшенергә тырышып уку зарур. Мөселман: “Мин шул сүрә-аятьләр - [әл-Гәср сүрәсенең кыскача тәфсире.](https://tatislam.com/al-gasr-surasenen-kyiskacha-tafsire/) - скачать - [](https://tatislam.com/997/) - Дөреслектә, авырлыктан соң җиңеллек килә. Дөреслектә, авырлыктан соң гына, җиңеллек табыла. (Инширах сүрәсе 5-6 аятләр). - [Ураза дәресләре 8 нче дәрес.](https://tatislam.com/uraza-dareslare-8-nche-dares/) - скачать - [Ураза дәресләре 7 нче дәрес.](https://tatislam.com/uraza-dareslare-7-nche-dares/) - скачать - [Ураза дәресләре 6 нчы дәрес.](https://tatislam.com/uraza-dareslare-6-nchyi-dares/) - скачать - [Ураза дәресләре 5 нче дәрес.](https://tatislam.com/uraza-dareslare-5-nche-dares/) - скачать - [Ураза дәресләре 4 нче дәрес.](https://tatislam.com/uraza-dareslare-4-nche-dares/) - скачать - [Ураза дәресләре 3 нче дәрес.](https://tatislam.com/uraza-dareslare-3-nche-dares/) - скачать - [Ураза тотуның хикмәте.](https://tatislam.com/uraza-totunyin-hikmate/) - Ураза тотуның хикмәте. “Бакара” сүрәсенең 183нче аятендә Аллаһ Тагәлә әйтә: “Ий, мөэминнәр! Сездән әүвәлгеләргә ураза тоту фарыз ителгән кебек, сезгә дә һәр елны бер ай ураза тоту фарыз ителде, бәлки сез тәкъвалылардан булырсыз!” Димәк, уразаның хикмәте – ул Тәкъвалык. Чөнки Раббыбыз искәртә: “бәлки сез тәкъвалылардан булырсыз!” – ди. Тәкъвалык – ул Аллаһтан әҗер-савап өмет итеп, - [Ураза дәресләре 2 нче дәрес.](https://tatislam.com/uraza-dareslare-2-nche-dares/) - скачать - [Ураза дәресләре 1 нче дәрес.](https://tatislam.com/uraza-dareslare-1-nche-dares/) - скачать - [](https://tatislam.com/957/) - Әлхәмдүллиләһ, Раббыбыз Аллаһ Үзенең колларына, кайбер айларыннан аерып, фазыйләткә ия булган айлар биргән. Мөбарәк Рамазан ае да – шул иң фазыйләтле айларның берсе. Шушы Мөбарәк айда бер-беребез белән изге гамәлләр эшләүдә ярышыйк, кардәшләрем. Хәерле изге гамәлләр кылуда бер-беребезгә ярдәм итик. Раббыбыз тыйган гөнаһлы эшләрдән тыелыйк, тәүбәгә килеп, хәрам эшләрне калдырыйк. Бу айда Аллаһ Тагәлә кылган - [Үз-узеңне һәлакәткә ташлама.](https://tatislam.com/uz-uzenne-halakatka-tashlama/) - Барча галәмнәрне юктан бар кылып тәрбияләп, нигъмәтләп торучы ике дөньяның да хуҗасы булган Раббыбыз Аллаһы Сүбхәнәһү вә Тәгаләгә һәрбер мактау олуглауларыбыз булса иде. Ошбу дөнья йортына рәхмәт кылып җибәрелмеш пәйгамбәребез Мөхәммәд галәйһиссәламгә күңел түрләреннән чыккан салават сәламнәребез ирешсә иде, аның юлыннан ияреп соңгы көннәренә хәтле дин Ислам белән яшәп үткән сәхабәләренә, табигыйннәренә һәм барча мөселманнарга - [Яшәү мәгънәсе](https://tatislam.com/yash-m-gnase/) - Скачать - [Шәһәдәт кәлимәсе](https://tatislam.com/sh-d-t-k-lim-se/) - Скачать - [Вәгазь - Ант итү](https://tatislam.com/v-gaz-ant-it/) - Скачать - [Вәгазь - Дога](https://tatislam.com/v-gaz-doga/) - Скачать - [Вәгазь - Изге гамәл](https://tatislam.com/v-gaz-izge-gam-l/) - Скачать - [Фатихә сүрәсенең тәфсире (кыскача)](https://tatislam.com/fatiha-surasenen-tafsire-kyiskacha/) - скачать - [“Кешеләргә яхшы сүзләр сөйләгез”.](https://tatislam.com/keshelarga-yahshyi-suzlar-s-ylagez/) - “Кешеләргә яхшы сүзләр сөйләгез”. (әл-Бәкара сүрәсе 83 аят). Бу дөньяда яшәгәндә, без төрле фикерле, төрле әхлаклы кешеләр, шулай ук бүтән милләт вәкилләре белән дә тыгыз элемтәдә булып, аралашып яшибез. Кешенең табигате шундый: ул җәмгыятьсез, бер-берсе белән аралашмыйча яши алмый. Тормышта башка кешеләр белән дөрес итеп ничек аралашырга? Бу хакта Раббыбыз Аллаһ Коръәни Кәримдә болай дигән: - [Тәүхид  – динебезнең нигезе!](https://tatislam.com/tauhid-dinebeznen-nigeze/) - Барча мактау-данлау Аллаһ Тагәләгә! Без Аңа шөкрана кылабыз, Аннан ярдәм сорыйбыз, Аның ярлыкавын үтенәбез! Үзебезнең начарлыгыбыздан, бозык гамәлләребездән Аллаһ Тагәләдә сыену эзлибез! Аллаһ туры юлга күндерсә, берәү дә адаштыра алмас, Аллаһ адаштырганнарны исә берәү дә туры юлга кертмәс. Шәһәдәт бирәмен: Аллаһтан башка гыйбадәткә лаеклы зат һич юк, Ул Берүзе, Тиңдәшсез, һәм шәһәдәт бирәмен: Мөхәммәд аның - [](https://tatislam.com/904/) - Ният — барча гамәлләрнең дә нигезе булып тора, шуңа да кешенең гамәленең кабул булуы яки булмавы аның ниятенә нигезләнгән. Әгәр дә адәм баласы Аллаһка ихласлык белән,әҗер-савап өмет итеп һәм пәйгамбәребезнең сөннәтенә муафикъ рәвештә нинди дә булса гамәл кыла икән — кабул була иншәАллаһ. Ә кемнең инде нияте Аллаһ ризалыгы өчен булмаса, яки расүлебезнең сөннәтенә туры - [](https://tatislam.com/902/) - Калеб ул савыт кебек, әгәр ул савыт иман, гыйлем, насыйхәтләр белән тулып, әдәб-әхлак илә зиннәтләнсә, әлбәттә ул савыттан бары тик хәерлелек кенә чыга. Һәм киресенчә, йөрәк шик-шөбһәләр, явызлык, тәкәбберлек белән тулы булса, ул савыттан хәерле нәрсә түгел, бәлки явызлык чыга. Кайбер кешеләр, йөрәк-күңелне, тән белән кыла торган эшләрдән аералар. Әгәр аңа: «Кылма инде бозыклык», — - [Адәм баласы ни өчен бу дөньяда яши?](https://tatislam.com/adam-balasyi-ni-chen-bu-d-nyada-yashi/) - Бу сорауга бик күп мөселманнар җавапны беләләр һәм алар «Адәм баласы җир өстенә гамәл-гыйбадәт кылыр өчен яратылган,» дип әйтәчәкләр, чөнки аны безгә Аллаһы Тәгалә Коръәни Кәримдә Үзе әйтә. Әгәр дә кеше гыйбадәт кылыр өчен яратылган булса, ул гыйбадәтләрне үтәп яшәргә тиеш. Әгәр дә Аллаһның әмер иткән гыйбадәтләрен үтәмәсә, ул чагында Раббысы Аллаһның аңарга ачуы киләчәк, - [Нәрсә ул гыйбадәт?](https://tatislam.com/narsa-ul-gyiybadat/) - Гыйбадәтне бер сүз белән әйтсәк, аның мәгънәсе «коллык». Әгәр дә киңәйтебрәк әйтер булсак: «Гыйбадәт – кешенең эчендәге һәм тышындагы Аллаһы Тәгалә сөйгән һәм разый булган гамәлләр». «Ә ничек соң без аның гыйбадәт икәнлеген белдек?» – дип сорар булсагыз, без аларны Аллаһның Коръәненә карап, укып, аңлап һәм Аның илчесе Мөхәммәд ( صلى الله عليه وسلم) кылган - [](https://tatislam.com/892/) - Мөгаз ибн Җәбәл сөйләвенчә: "Без пәйгамбәр белән бер ишәккә утырып бара идек һәм ул миннән: "Мөгаз, бәндәләре өстендә булган Аллаһының хакын һәм бәндәләрнең Аллаһ каршында булган хакларын беләсеңме?" – дип сорады. Мин: "Аллаһ һәм аның илчесе яхшырак белә", – дип җавап бирдем. Пәйгамбәр: "Дөреслектә, бәндәләре өстендәге Аллаһының хакы – Аңа гына гыйбадәт кылу һәм һичкемне - [](https://tatislam.com/890/) - 📌 Пәйгамбәребезصلى الله عليه ةسلم: “Хатынны, гадәттә, дүрт сыйфатына карап алалар: байлыгы, нәсәбе (ата-анасының халык арасында танылган булуы), матурлыгы һәм дине. Син диненә карап ал, юкса, уңышка ирешә алмассың”, - диде. 📚Бухари риваяте “Әлбәттә, никахта малга, матурлык вә нәсәпкә (дәрәҗә) карамаска дигән сүз түгел. Шулай да, иң элек диненә игътибарлы вә гыйффәтле(целомудрие) хатынны табарга тырышырга кирәк. - [](https://tatislam.com/888/) - "Кешеләр арасында булган барлык дошманлык, усаллык һәм хөсетлекнең асылы - ул үз нәфесеңә иярүдер. Шуңа күрә үз нәфесенә каршы килә алган кеше калебен, тәнен һәм тән әгъзаларын борчымас. Ул кеше үзе дә борчылмас, башкаларны да борчымас". ("Раудатүл-мөхиббин" китабыннан) - [](https://tatislam.com/886/) - "Тән чирләре авырулардан була, калеб чирләре - гөнаһлардан. Шуңа күрә, тән чирләгән вакытта ашауда ләззәт татый алмаган кебек, калеб тә, гөнаһларга баткач, гыйбадәт кылуда ләззәт таба алмыйдыр". (Яхъя ибне Мөгаз) - [](https://tatislam.com/884/) - 📌 Фудайл бин Гыяд әйтә: " Мөэмин мөселман әз сөйли күп эшли, ә монафикъ (ике йөзле) кеше күп сөйли әз эшли." 📚 Шөгәб әл-Иман Байхакый җыентыгыннан. - [](https://tatislam.com/882/) - 📌 Пәйгамбәребез صلى الله عليه وسلم: “Фәкыйрьлектән, матди һәм рухи мохтаҗлыктан, кеше каршында хур булу вә мәсхәрәгә калудан, кешеләрне җәберләүдән (притеснять) вә башкалар тарафыннан җәберләнүдән Аллаһы Тәгаләгә сыеныгыз (саклавын сорагыз)”, - диде. 📚(Имам Нәсәәий риваяте, сахих хәдис). “Мохтаҗлык, кеше җәберләү һәм башкалар тарафыннан җәберләнү адәм баласы өчен михнәтле нәрсәләр булганлыктан, Аллаһ илчесе болардан Аллаһка сыенырга - [](https://tatislam.com/878/) - 📌 Аллаһ Раббыбызның яраткан колларыннан буласың килсә: Изге эшләр эшлә. “Изгелекләр кылыгыз! Аллаһ изгелек кылучыларны ярата” ("Бәкара" сүрәсе, 195 нче аять). Гөнаһлы гамәлләреңне калдыр, тәүбәгә кил. “Аллаһ тәүбә итеп төзәлүчеләрне яратадыр” ("Бәкара" сүрәсе, 222 нче аять). Пәйгамбәребез Мөхәммәднең (салләЛлаһу галәйһи үә сәлләм) сөннәтенә ияреп, аны үзең өчен иң яхшы үрнәк буларак танып яшә. “Ий, Мөхәммәд, - [](https://tatislam.com/876/) - 📌 Пәйгамбәребез (аңа Аллаһның сәламе һәм салаваты булсын) әйткән: "Аллаһ белән ант итәм: мин сезнең өчен фәкыйрьлектән курыкмыйм. Әмма, сезгә кадәр булган кавемнәргә ачылган кебек, сезнең өчен дә бу дөнья ачылып, сез аның артыннан кууда бер-берегез белән узыша башларсыз, һәм шушы вакытлыча гына булган дөньяга алдану, сезгә кадәр яшәгән кавемнәрне харап иткән кебек, сезне дә - [](https://tatislam.com/873/) - 📌Бәхетле яшисең килсә, гөнаһлы гамәлләрдән тыел! “Cезгә ирешкән бәла-казалар һәм кайгылар үзегез эшләп алган гөнаһларыгыз сәбәпледер. Шулай булса да, Аллаһ гөнаһларыгызның күбрәген гафу итәдер”. 📚 “Шура” сүрәсе, 30 аят. 📝Аллаһ Тагәлә хәбәр итә безгә, безгә килгән кайгы-хәсрәтләр, борчу-мәшакәтьләр , начар авыртулар, барысы да үзебезнең гөнаһларыбыз аркасында. Тормышыбызны яхшы якка үзгәртәсе һәм бәхетле тормыш итәсе килсә, - [Балаларга китапчык](https://tatislam.com/balalarga-kitapchyik/) - Балаларга китапчык - [](https://tatislam.com/863/) - 🔗🔗🔗 “Берәү тузан бөртеге хәтле генә яхшылык (изге гамәл) кылган булса, аның әҗерен күрер. Һәм берәү тузан бөртеге хәтле генә гөнаһ эшләсә, аның җәзасын күрер”. 📚 “Зүлзиләт” сурәсе: 7-8 нче аятьләр. 📝 Коръәни Кәримдә язылган әлеге кагыйдә барлык гамәлләргә дә кагыла: изге гамәлме ул, начармы, гөнаһмы. Аллаһ Раббыбыз безне изге гамәл кылу мөмкинлеген бервакытта да - [](https://tatislam.com/860/) - Җомга көннең сөннәтләре: 1) Җомга гөселе коену. 2) Иң яхшы киемеңне киеп җомга намазына бару. 3) Хушбуй куллану (парфюм, миск) Җомга намазына барыр алдыннан. 4) Җомга намазына иртә бару. 5) Кәхф сүрәсен укып чыгу. 6) Пәйгамбәребезгәصلى الله عليه وسلم күбрәк салават әйтү. 7) Дога кылу кояш батыр алдыннан.⛅ - [](https://tatislam.com/856/) - 📌📌📌 Пәйгамбәребезصلى الله عليه وسلم: “Гөнаһтан тәүбә итүче кеше гөнаһсыз кеше мисалындадыр”, - диде. 📚(Ибн Мәдҗәх риваяте) "Бу хәдис шәрифтән нинди генә гөнаһ, хәтта көферлек булса да, ихлас кылынган тәүбә сәбәпле бетәчәге аңлашыла. Аллаһы Тәгалә әйтә: “Әгәр тәүбә кылып, намазларын үтәсәләр һәм зәкятләрен бирсәләр, алар диндә сезнең кардәшләрегездер”. “Бозык эшләрне эшләүчеләр, соңыннан тәүбә итеп иман - [Әниеңне ихтирам ит!](https://tatislam.com/anienne-ihtiram-it/) - 📌📌📌 Бервакыт бер кеше, пайгамбәребез (салләллаһу галәйһи үәссәләм) янына килеп, аңа сорау бирде: - Кешеләрнең кайсысы үзенә карата иң күркәм мөгамәлә күрсәтелүгә лаеклы? - Әниең, - дип җавап бирде пәйгамбәребез. (салләллаһу галәйһи үәссәләм) - Аннан соң кем? - Әниең. - Ә аннары кем? - Әниең, - дип җавап бирде пәйгамбәребез. (салләллаһу галәйһи үәссәләм) - Ә - [](https://tatislam.com/852/) - 📌Ислам диненең биш нигезе. Пәйгамбәребез: صلى الله عليه وسلم“Ислам дине биш нәрсәгә бина кылынды: “Лә иләһә илләллаһ Мүхәммәдү-р-рәсүлүллаһ” дип шәһадәт бирү, фарыз намазларны башкару, зәкят бирү, көче җитсә хаҗ кылу, Рамазан аенда ураза тоту”, - диде. 📚(Бухари һәм Мөслим риваяте) 📝“Бу биш нәрсә — Ислам диненең нигезләре. Мөселман кеше әлеге биш нәрсәгә җиңел карамаска тиешле. Нигез - [](https://tatislam.com/850/) - 🔗🔗🔗 Пайгәмбәребез әйтте: صلى الله عليه وسلم "Әгәр сезнең берәрегез үзеннән баерак һәм матуррак булган кешегә караса, үзеннән фәкыйрьрәк һәм түбәнрәк булучыларга да карасын." 📚Бухари риваяте, 6490. 📝Дөнья хәятендә без күп вакыт үзебездән өстен булучыларны гына күреп яшибез. Кара, моның машинасы минекеннән яхшырак, йорты да ике катлы, ә минеке бер генә бит, акчаны да миннән - [](https://tatislam.com/847/) - 📌 Телеңне дә, кулыңны да кешеләргә зыян китерүдән сакла! Бервакыт пәйгамбәребездән صلى الله عليه وسلم "Ислам диненең иң югары күрсәткече нинди кешедә?" - дип сорадылар. Аллаһның илчесе: صلى الله عليه وسلم "Үзенең теле белән дә, куллары белән да башка мөселманнарга зыян китермәүче кешедә", - дип җавап бирде. 📚Мөслим риваяте (163) - [](https://tatislam.com/845/) - Пәйгамбәребез: صلى الله عليه و سلم "Мин изге холыкларны камилләштерү өчен җибәрелдем”, - диде. 📕(Аль-Муттаэ, с. 264) "Пәйгамбәрләрнең һәрберсе гүзәл әхлак өйрәтү өчен җибәрелгән булсалар да, безнең пәйгамбәребез صلى الله عليه وسلم исә шуны тагын да камил кылу өчен җибәрелгән. Аның хакында Коръән Кәрим: “Дөреслектә син бик күркәм холыклы”, — дип әйтә. Ул мәшәкатьләргә сабыр - [](https://tatislam.com/842/) - 📌 "Дөреслектә, Аллаһ Тәгалә һәр эштә гадел булырга, изге гамәлләр кылырга һәм якын туганнарның хакын үтәргә боерадыр. Аллаһ сезне фәхеш, бозык һәм начар эшләрдән, тыядыр." 📚(Нәхел сүрәсе: 90). Аллаһ Тагәлә һәр нәрсәдә дә гадел булырга әмер итә. Беренчедән, Аллаһка карата гаделлек. Аның бер Үзенә генә гыйбадәт кылу, Аның әмерләренә буйсынып яшәү иң олуг гаделлекнең берсе - [](https://tatislam.com/840/) - 📌 Пайгәмберебез (صلى الله عليه وسلم ) әйтте: “Җиде иң олы гөнаһлардан ерак булыгыз”. Аннан сорадылар: “Ниндиләр алар?” Әйтте: “Аллаһка гыйбадәттә ширек кылу, сихер ясау, кеше үтерү, рибага акча бирү яки алу, ятимнәр малын ашау, сугыш кырыннан качу, саф чиста мөслимә хатынны зинада гаепләү”. 📚(Бухари риваяте(2766). 📕Пайгәмберебез (صلى الله عليه وسلم ) шушы куркыныч гөнаһлардан - [](https://tatislam.com/831/) - Шәйх Сөләйман ар-Рухейли әйтте: Малыңның артуын теләсәң, сәдака бир. Гыйззәтле булырга теләсәң, гафу итүчән бул. Дәрәҗәң күтәрелүен теләсәң, тыйнак бул. - [](https://tatislam.com/827/) - 📌 Яшәвебезнең максаты! Коръәндә Аллаһ Тәгалә әйтә: "Мин җеннәрне һәм кешеләрне бары тик Миңа гына гыйбадәт кылсыннар өчен яралттым". 📚("Зәрият",, 56). Аллаһ Тәгалә безгә бу аяттә кешеләрнең бу дөньяда ни өчен яшәвен, ул кешеләрне нигә халык итүен, җиргә ни өчен шуның кадәр расулләр җибәрүен әйтә. Ул аларны бары тик бер максат белән генә яралткан: аның - [](https://tatislam.com/825/) - 📌Аллаһ белән генә ант ит Пайгамбәребез (صلى الله عليه وسلم) әйткән: “Аталарыгыз белән ант итмәгез, ант итсәгез, Аллаһ белән генә ант итегез, яки бернәрсәдә дәшмәгез”. 📚Бухари риваяте (6108). 📝Бу хәдис Аллаһ белән генә ант итергә кирәклегенә дәлил булып тора. Пайгәмбәребез( صلى الله عليه وسلم) әмер ите: “Аллаһ белән генә ант итегез”. - ди. Димәк, берәр - [](https://tatislam.com/822/) - Пәйгамбәребездән (صلي الله عليه وسلم) Гашура көнендә, ураза тотуның фазыйләте турында сорагач, “Үткән елдагы гөнаһларны гафу итә”дип җавап кайтарды. Мөслим риваяте (2755). Гашура көне - Мөхәррәм аеның 10 көне. Пайгамбәребез (صلي الله عليه وسلم) үзе бу көнне ураза тота торган булган һәм өмәттен дә шуңа чакырган. Быел Гашура көне 11 октябрь, сишәмбегә туры килә Ләкин - [Ислам нигезе](https://tatislam.com/islam-nigeze/) - Без бу дөньяга Аллаһның рәхмәте, теләге белән килгәнбез. Безгә Ул матур тормыш бишеген әзерләгән. Бу җирне Аллаһ бишек дип атады: “Яратмадыкмы Без җирне бишек итеп”. Ни өчен соң ул бишек? Чөнки баланы бишеккә куябыз, анда ул йоклый. Бишек – баланың күп тормышын рәхәттә, тынычлыкта үткәрә торган урыны. Икенче яктан карасак, бала бишекне үзе эшләмәгән. Аның - [](https://tatislam.com/814/) - 🌙 Мөхәррәм аенда ураза тотуның фазыйләте. Пәйгамбәребез (Аңа Аллаһының сәләме һәм салаватлары булсын) әйткән: أفضل الصيام بعد رمضان شهر الله المحرم. رواه مسلم ٢٧٥٥ "Рамазаннан кала ураза тоту өчен иң хәерле ай - мөхәррәм ае". (Мөслим риваяте, 2755). Ә📌леге хәдистә әйтелгәнчә, бу айда мөселманнарга нәфел уразасы тоту хәерле. Шулай булгач, без дә, мөмкин булганча, күбрәк - [](https://tatislam.com/812/) - 📌Аллаһны гел зикер итеп тор❗❗❗ Пәйгамбәребез галәйһиссәләм әйткән: "Аллаһны зикер итүдә телең гел юеш булып торсын." 📚Тирмизи риваяте (3375) Сахих. - [Хаҗ сәфәре әдәпләре](https://tatislam.com/haj-safare-adaplare/) - Скачать Скачать - [](https://tatislam.com/801/) - Пәйгамбәребез галәйһиссәләм әйткән: «Кардәшеңә дә үзенә теләгәнне теләмичә, берегез дә иманлы булмаячак» Бохари, Мөслим. Исламның максатларының берсе – кешеләрнең сөю һәм дуслык белән яшәүләре, кешенең гомуми мәнфәгатьләрне кайгыртуы. Моның ярдәмендә гаделлек хөкем сөрә, кешеләр күңеленә тынычлык урнаша. Әмма болар җәмгыятьнең һәр әгъзасы үзенә теләгәнне башкаларга да теләгәндә генә тормышка ашачак. Шуңа күрә, Пәйгамбәр галәйһиссәләм мондый - [](https://tatislam.com/799/) - 📌 Яхшылык белән явызлык бертигез булмаслар. Әгәр сиңа берәү явызлык кылса, син аңа җавап итеп яхшылык кыл. Соңрак ул явызлык итүенннән туктар, аннары бер-берегезгә якын дус булырсыз. Ләкин бу эшне һәр кеше эшли алмас, мәгәр чын сабырлы мөэминнәр генә эшли алырлар, явызлыкка каршы изгелек белән кайтару һәрбер кешегә бирелмәс, мәгәрь олугъ бәхетле кешегә генә бирелер. - [Гөмрә (кече Хаҗ)](https://tatislam.com/g-mra-keche-haj/) - Әркәннәре дүртәү: Ихрам (ният кылу) Таваф (Кәгбатулланы 7 кат әйләнү) Саги (Сафа Марва арасын 7 кат әйләнү) Чәчне кыру ( яки кыскарту) Вәдҗибләре берәү: Микатта ихрамга керү. Скачать - [Хаҗ һәм гөмрә ( кече хаҗ) кылуның фазыйләтләре.](https://tatislam.com/haj-ham-g-mra-keche-haj-kyilunyin-fazyiylatlare/) - "Кешеләр Аллаһ ризалыгы өчен аның йортына (Кәгбатуллага) хаҗ кылырга тиешләр әгәр дә мөмкинчелекләре булса. " ә📕ль - Имран сүрәсе 97 аят. Аллаһның әмерен үтәп аның ризалыгын аласын. Хаҗ кылу Ислам диненең 5 нче әркәне (нигезе) . " Кем Аллаһ ризалыгы өчен Хаҗ кылса, талашмыйча (начар бозык сүзләр сөйләмичә) гөнаһлы гамәлләр кылмыйча, Анадан туган бала кебек - [Пәйгамбәребез صلى الله عليه وسلم: “Мәҗлесләр әманәткә нигезләнер”, - диде](https://tatislam.com/paygambarebez-majleslar-amanatka-nigezlaner-dide/) - 📕(Әбү Даут риваяте). “Мәҗлесләрдә сөйләнелгән серләр башкаларга фаш ителмәскә тиеш. Әгәр сер фаш ителүдән һичкемгә зарар булмаса, яки ул мәҗлестә булганнар тарафыннан яшерелүе таләп ителмәсә, бу вакытта аны сөйләүдән зарар булмас. Мәҗлескә килсәң, аның әдәпләрен саклау да хәдистәге әманәт сүзе астына керә. Әдәпләре саклана торган мәҗлесләр адәм балалары өчен күңел күтәрелә, гыйлем алына, әдәп - [](https://tatislam.com/784/) - 📌 "ادفع بالتي هي أحسن السية " سورة المؤمنون٩٦ Аллаһ Раббыбыз Коръәни Кәримдә әйтә: " Сиңа кылган явызлыкларга сабыр итеп, яхшылык илә кайтар " 📕Мөэминнәр сүрәсе 96 аят. 📖Сиңа карата явызллык кылсалар да, син дә явызлык белән җавап кайтарырга ашыкма, киресенчә, яхшылык белән җавап кайтар. - [Жомга хотбэсе Арча Конбатыш бистэсе мэчете 29 июль 2016 ел Рэмис хэзрэт Гарифуллин](https://tatislam.com/zhomga-hotbese-archa-konbatyish-bistese-mechete-29-iyul-2016-el-remis-hezret-garifullin/) - Скачать - [](https://tatislam.com/775/) - "Аллаһ Тәгалә ризалыгы өчен эшләнгән гамәлләр, хәзер үк ме, яки соңрак, барыбер сиңа бәхет вә шатлык китерәчәк. Хәзерге бәхет – ул башка кешеләрдә булган борчулар-кайгырулардан имин булуы һәм сине дустың да, дошманың да хөрмәт итүедер. Ә инде соңрак була торган бәхеткә кайтсак, ул да булса Җәннәттер". (Ибне Хәзм, "Әль-әхлак вәс-сияр", 87 нче бит) - [](https://tatislam.com/772/) - Пәйгамбәр (Аллаһның аңа сәләм һәм салаватлары булсын) әйткән: « Аллаһыдан күз тиюдән саклавынсорагыз, чөнки күз тию - хак». Сәхих әл-җәмигъ, 938 - [](https://tatislam.com/768/) - Кем дә кем үзенең изге гамәл кылуына шатланса, шушы гамәлне кылырга ярдәм иткән Аллаһ Тәгаләгә шөкер кылырга ашыксын. Салиx әл-Лөһәйдән (к.: "Сыйфател фиркати нәжия") - [](https://tatislam.com/766/) - Мөселман xатын-кызы чит ирләрнең үзенә карау мөмкинлеген, һәм дә үзенә кагылу мөмкинлеген тудырмаска тиеш. Аңа үз матурлыгын (матур киемнәрен) һәм тәнен чит күзләрдән качыру, саклау зарури. Габдер-Раxмән әс-Сәгьди - [](https://tatislam.com/764/) - «Дөреслектә, эшләр ният белән генә бәяләнәләр. Һәр кешегә үзе ирешергә ниятләгән нәрсә генә булачак. Шулай итеп, Аллаһка һәм Аның Илчесенә һиҗрәт кылучы Аллаһка һәм Аның Илчесенә һиҗрәт кылачак. Дөнья максаты яки өйләнергә теләгән хатын-кыз өчен һиҗрәт кылучы үзе ниятләгән нәрсә өчен һиҗрәт кылачак». ( Бохари һәм Мөслим җыентыгы.) Дөреслектә, бу хәдис – Исламның терәге дип аталучы - [Рамис хәзрәт Гарифуллин (22 июль 2016)](https://tatislam.com/ramis-hazrat-garifullin-22-iyul-2016/) - Скачать - [](https://tatislam.com/741/) - Пәйгамбәребезصلى الله عليه وسلم: "Сез җитәкче булырга омтылачаксыз, әмма күпләр өчен бу Кыямәт көнендә үкенеч китерәчәк. Балага имчәкне биргәндә рәхәт булса да, тартып алганда авыр була” (Бохари риваяте). "Үз вазифаларын тиешенчә башкара алырдай затлар өчен дини вә дөньяви дәрәҗәләргә ирешергә тырышу вә ирешү тыелган эш түгел, бәлки кайбер адәмнәр өчен бу эш тиеш һәм фарыз - [Рамазан дәресләре 12. Гәеткә бәйле кайбер сөннәт гамәлләр](https://tatislam.com/ramazan-dareslare-12-gaetka-bayle-kayber-s-nnat-gamallar/) - Скачать - [Рамазан дәресләре 11. Фитыр сәдакасы](https://tatislam.com/ramazan-dareslare-11-fityir-sadakasyi/) - Скачать - [](https://tatislam.com/726/) - ✏Пәйгамбәребезصلى الله عليه وسلم : “Әүвәлге пәйгамбәрләрдән калып та, халык арасында таралган бер сүз бар: “Оялмасаң, теләсәң нишлә!” — дигән сүздер” (Бохари җыентыгыннан). “Аллаһыдан курыкмау вә кешеләрдән оялмау “оятсызлык”, үзенең дини вә дөньяви йомышларын да сорарга батырчылыгы җитмәү “кыюсызлык” була. Боларның икесе дә начар булып, хәят(тормыш) кагыйдәсенә каршы эшләр. Адәмнәрне явыз эшләрдән тыя торган нәрсә - [Унберенче дәрес: аяк уразасы.](https://tatislam.com/unberenche-dares-ayak-urazasyi/) - Кешенең үз аягында йөри алуы - Раббыбызның зур нигъмәте. Аякларыбыз ярдәмендә көн саен җир буйлап йөрибез, эшкә барып кайтабыз; мәчеткә барабыз, рәхәтләнеп басып, намаз укыйбыз; Кәгъба тирәли тәваф кылабыз, сафә белән мәрва тирәсендә сәгый кылабыз; туганнарның, дусларның хәлләрен беләбез; йөгереп кенә кибеткә кереп чыгабыз һәм башка төрле бик күп файдаларын күрәбез. Аяк-куллары сәламәт булган күпме - [Унынчы дәрес: кул уразасы.](https://tatislam.com/unyinchyi-dares-kul-urazasyi/) - Адәм баласының ике кулы Аллаһының зур нигъмәте булып, алардан башка тормышыбызны күз алдына да китерү авыр. Сөбханәллаһ, шулар белән рәхәтләнеп ашыйбыз һәм эчәбез, каләм тотып язабыз. Бер әйберне алабыз, икенчесен куябыз. Шулар аша үзебезне зарарлы нәрсәләрдән саклыйбыз. Кулларыбыз белән тәнебезне юабыз, зиннәтлибез, гаүрәтләребезне каплыйбыз. Куллар ярдәмендә истинҗә кылабыз, тәһарәт алып намаз укыйбыз. Машина йөртәбез, кардәшләр - [Сигезенче дәрес: күз уразасы](https://tatislam.com/sigezenche-dares-kuz-urazasyi/) - Сау-сәламәт булган күзләр— Аллаһының безгә биргән иң кадерле нигъмәтләренең берсе. Аллаһы Тәгалә: “Әллә кешегә күрү өчен ике күз бирмәдекме?”- диде (“Бәләд”, 8). Борыңгылар: “Әгәр Раббыңның сиңа биргән нигъмәтен күрергә теләсәң, күзләреңне йом”, - дигәннәр. Әгәр бәндә күзләрен изге эшләрдә кулланса, дөнья һәм ахыйрәттә аларның бик күп файдаларын алыр. Ләкин, аларны хәрам юлда кулланса, бу аңа дөньялыкта хәсрәт, - [Җиденче дәрес: колак уразасы (ахыры).](https://tatislam.com/jidenche-dares-kolak-urazasyi-ahyiryi/) - Алдагы дәресләрнең берсендә гайбәт һәм яман сүзнең уразаны ач торуга гына кайтарып калдыруын әйткән идек. Колагы чукрак булган кешенең теле дә сүз сөйләргә кодрәтле булмый, дидек. Тел белән колак бер-берсенә бик бәйле һәм күпчелек гөнаһларны да уртак бүлешәләр, чөнки тел сөйләсә, аны тыңлаучы колак кирәк була. Кайбер кешеләр: “Мин гайбәтләрне күп ишетсәм дә, сөйләп йөрмим - [Алтынчы дәрес: колак уразасы.](https://tatislam.com/altyinchyi-dares-kolak-urazasyi/) - Аллаһы Тәгалә безгә биргән бихисап нигъмәтләрнең берсе – ишетү сәләте. Күзең белән күрү, колагың белән ишетә алу нигъмәтләренең хакыйкый бәясен белеп тә, алар өчен шөкер итеп тә бетерә алмыйбыз. Аллаһ әлеге нигъмәте турында безгә Коръәндә 185 мәртәбә исебезгә төшерә. Аллаһы Тәгалә: “Әйт: Ул сезне юктан бар итте, сезгә колаклар, күзләр, йөрәкләр бирде. Сез бик аз - [Бишенче дәрес: тел уразасы (ахыры).](https://tatislam.com/bishenche-dares-tel-urazasyi-ahyiryi/) - Тел үзенең табигате белән беркайчан да армый, тәүлегенә 25 сәгать “хезмәт итәргә” дә әзер. Әмма телдән чыккан һәр сүзне армый-талмый язып баручы фәрештә барлыгын да онытмыйк. Аллаһы Тәгалә әйтте: “Авызыннан бер генә сүз чыгарса да, күзәтүче фәрештә аны язып куя” (“Каф”, 18 нче аять). “Без аларның серләрен һәм яшерен сөйләшүләрен ишетмибез, - дип уйлыйлармы? Алар янәшәсендә язып - [Өченче дәрес: тел уразасы](https://tatislam.com/ochenche-dares-tel-urazasyi/) - Аллаһы Тәгалә кешегә кечкенә бер әгъза – тел бирде һәм, аны йөгәнләп тору өчен, ике койма – ирен һәм тешләр артына бикләде. Шуңа карамастан, кешегә сөяксез телен тыеп тору җиңел бирелми. Тел уразасын тотучы буш сүзләрдән, файдасыз бәхәс кылулардан, кешеләр белән әрләшүләрдән, ялган сөйләүдән, бозык сүзләр кулланудан, гайбәтләрдән, каргаулардан, мыскыллап көлүләрдән сакланырга тиеш. Әгәр кеше - [Икенче дәрес: Ураза тоту ашау-эчүдән тыелу гына түгел.](https://tatislam.com/ikenche-dares-uraza-totu-ashau-echudan-tyielu-gyina-tugel/) - Ибн әл-Җәүзи әйтә: “Кешенең тәнендә нинди генә әгъза булмасын, аңа Рамазанда да, Рамазаннан тыш та ураза тоту тиешле. Тел уразасы: Аллаһыны искә алудан башка сүзләрне калдыру. Колак уразасы: яман нәрсәләрне тыңлаудан баш тарту. Күзләрнең уразасы: күзләрне хәрам булган нәрсәләрдән төшерү”. Ибн әл-Җәүзинең сүзләренә карасак, кеше тәнендә булган һәр әгъзага ураза тоту тиешле. Аларның уразасы гөнаһ эшләрдән - [Беренче дәрес: ураза - ашау-эчүдән тыелу гына түгел.](https://tatislam.com/berenche-dares-uraza-ashau-echudan-tyielu-gyina-tugel/) - "Ураза" сүзе Коръән телендә “саум” дип әйтелә. Саум-уразаның мәгънәсе: таң беленгәннән алып, кояш баеганчыга кадәр ризыктан, судан һәм җенси мөнәсәбәттән Аллаһыга гыйбадәт нияте белән тыелып тору. Бу - уразаның шәригатьтәге аңлатмасы. Әмма аның телдәге мәгънәсе күпкә киңрәк. Мәрьям анабыз: “Мин Аллаһ өчен ураза тотам: бүген беркем белән дә сөйләшмим”, - диде (“Мәрьям”, 26). Мәрьямнең уразасы - [](https://tatislam.com/702/) - 📗 Пәйгамбәребезصلى الله عليه وسلم: “Зур гөнаһларның да зурлары: кемне дә булса Аллаһыга тиңләү, ата-ананы рәнҗетү һәм ялган ант бирү. Бер кеше казый(судья) алдында Аллаһ исеме белән ялган ант биреп, чебен канаты кадәр генә хаксызга берәр нәрсә алса, Аллаһы Тәгалә шул кешенең күңеленә Кыямәт көненә кадәр бетми торган кара тап ябыштырыр”, - диде (Әхмәт җыентыгыннан). - [Рамазан дәресләре 10. Кадер киче](https://tatislam.com/ramazan-dareslare-10-kader-kiche/) - Скачать - [Рамазан дәресләре 9. Рамазанның соңгы 10 көнлеге](https://tatislam.com/ramazan-dareslare-9-ramazannyin-songyi-10-k-nlege/) - Скачать - [Рамазан дәресләре 8. Рамазан аенда Мосафир һәм авыру кешенең хөкемнәре](https://tatislam.com/ramazan-dareslare-8-ramazan-aenda-mosafir-ham-avyiru-keshenen-h-kemnare/) - Скачать - [Рамазан дәресләре 1. Уразаның кайбер хикмәтләре](https://tatislam.com/ramazan-dareslare-1-urazanyin-kayber-hikmatlare/) - Скачать - [Рамазан дәресләре 7. Рамазан ае - юмартлык ае.](https://tatislam.com/ramazan-dareslare-7-ramazan-ae-yumartlyik-ae/) - Скачать - [Рамазан дәресләре 6. Уразада онытылып ашау хөкеме](https://tatislam.com/ramazan-dareslare-6-urazada-onyityilyip-ashau-h-keme/) - Скачать - [Рамазан дәресләре 5. Коръән укуның кайбер әдәпләре](https://tatislam.com/ramazan-dareslare-5-koran-ukunyin-kayber-adaplare/) - Скачать - [Рамазан дәресләре 4. Рамазан аеның фазыйләтләре](https://tatislam.com/ramazan-dareslare-4-ramazan-aenyin-fazyiylatlare/) - Скачать - [Рамазан дәресләре 3. Уразаның кайбер фазыйләтләре](https://tatislam.com/ramazan-dareslare-3-urazanyin-kayber-fazyiylatlare/) - Скачать - [Рамазан дәресләре 2. Уразаны боза торган гамәлләр](https://tatislam.com/ramazan-dareslare-2-urazanyi-boza-torgan-gamallar/) - Скачать - [](https://tatislam.com/661/) - Аллаһы Тәгалә Коръәндә әйтә: "..Ий, Минем үз-үзләренә каршы исраф (гөнаһ) кылган колларым! Аллаһның мәрхәмәтеннән өметегзне өзмәгез! Чынлыкта, Аллаһ гөнаһларны тулысынча гафу итә, чөнки Ул - Гафу итүче, Рәхимле. Сезгә газап килгәнче, Раббыгызга кайтыгыз һәм Аңа буйсыныгыз. Чөнки аннан соң сезгә ярдәм ителмәс." (39:53-54) - [](https://tatislam.com/656/) - "Аллаһ Тәгалә ризалыгы өчен эшләнгән гамәлләр, хәзер үк ме, яки соңрак, барыбер сиңа бәхет вә шатлык китерәчәк. Хәзерге бәхет – ул башка кешеләрдә булган борчулар-кайгырулардан имин булуы һәм сине дустың да, дошманың да хөрмәт итүедер. Ә инде соңрак була торган бәхеткә кайтсак, ул да булса Җәннәттер". (Ибне Хәзм, "Әль-әхлак вәс-сияр", 87 нче бит) - [](https://tatislam.com/654/) - Пәйгамбәребез (Аллаһның аңа сәләм һәм салаватлары булсын) әйткән: «Аллаһыдан кабер газабыннан коткаруын сорагыз, чөнки кабер газабы - хак». Сәхих әл-җәмигъ, 932 - [Рамис хәзрәт Гарифуллин (20 май 2016)](https://tatislam.com/ramis-hazrat-garifullin-20-may-2016/) - скачать - [Рамис хәзрәт Гарифуллин (6 май 2016)](https://tatislam.com/ramis-hazrat-garifullin-6-may-2016/) - скачать - [Рәмис хәзрәт Гарифуллин (15 апрель 2016)](https://tatislam.com/ramis-hazrat-garifullin-15-aprel/) - Скачать - [](https://tatislam.com/637/) - ✏ Пәйгамбәребезصلى الله عليه وسلم: “Дөреслек изгелеккә, изгелек җәннәткә илтә. Кеше дөреслекне тотуы сәбәпле, Аллаһы каршында “дөресләр”ләр җөмләсеннән саналыр. Ялган явызлыкка, явызлык тәмугка илтә. Кеше гел ялганда булып, Аллаһы Тәгалә каршында “ялганчы”лардан язылыр”, - диде 📘(Бохари риваяте). 📌“Адәм балаларында төзек һәм бозык холыклар күп булса да, шушы күп нәрсәләрне ике төрле холык үз астына кертеп - [Рәмис хәзрәт Гарифуллин (22 апрель 2016)](https://tatislam.com/ramis-hazrat-garifullin-22-aprel-2016/) - Ссылка для скачивания - [Марат хәзрәт Юсупов](https://tatislam.com/marat-hazrat-yusupov/) - Скачать - [Рәмис хәзрәт Гарифуллин — Ахирәт](https://tatislam.com/ramis-hazrat-garifullin-ahirat/) - Скачать - [Рәмис хәзрәт Гарифуллин — Тәвәккәлләү](https://tatislam.com/ramis-hazrat-garifullin-tavakkallau/) - Скачать - [Рәмис хәзрәт Гарифуллин — Сихер](https://tatislam.com/ramis-hazrat-garifullin-siher/) - Скачать - [Рәмис хәзрәт Гарифуллин - Җан тынычлыгы](https://tatislam.com/ramis-hazrat-garifullin-jan-tyinyichlyigyi/) - Скачать - [](https://tatislam.com/598/) - "... Һәрбер гамәл (кирәк тән гамәле вә кирәк тел гамәле булсын, кирәк аз вә кирәк күп булсын) нияткә карап йөрүне белдерүдер. Ният бозык булса, гамәл дә бозык, ният төзек булса, гамәл дә төзек вә могтәбәр буладыр. Бәндәләрнең ихтыярый булган эшләре: гыйлем, омтылу, куәт дигән өч нәрсә белән тәмам булыр... Әгәр дә "Ният нинди нәрсә?" - - [](https://tatislam.com/596/) - "Гамәлләрнең Аллаһы Тәгаләгә сөеклесе - аз булса да, дәвамлы булганыдыр" (Бохари, Мөслим) - [Рамазан – шатлык ае.](https://tatislam.com/ramazan-shatlyik-ae/) - Раббыбыз Аллаһка мең-мең шөкерләр булсын, Ул безгә янә изге Рамазан айларын күрергә насыйп итте. Исәнлектә-саулыкта, иминлек һәм иманда изге айны каршы алу бәхетен бирде. Җир өстенә Аллаһының изге ае килде, әмма, әлеге мизгелләрдә безнең күңелләрдә нинди хисләр яши? Шатлык-сөенеч хисләреме, әллә борчу-кайгылармы? Әлбәттә, өйгә зур кунак килгәндә борчылмый булмый. Ләкин, рамазан аен ислам дөньясы түземсезлек - [Рамазан – тәүбә ае.](https://tatislam.com/ramazan-tauba-ae/) - Рамазан – гөнаһ-хаталардан пакьләнү, күңелләрне сафландыру ае. Аллаһ Тәгалә кешегә тышкы һәм эчке пакьлек, матди һәм рухи матурлык бирә. Кыяфәте күркәм, киеме-тәне чиста, чәче-башы таралган кеше белән аралашуы күңелле. Ләкин, киемне юып тормасаң, аның матурлыгы китә, чәчне тарамасаң туза, тәнне госелләп тормасаң, аның күрке бетә. Нәкъ шулай, адәм баласының күңеле дә керләнеп, аның эчке яме - [Рамазан – сабырлык ае.](https://tatislam.com/ramazan-sabyirlyik-ae/) - Сабырлык – кешедә була торган һәр күркәм әхлакның нигезендә ята, һәр яман холыкка каршы корал булып тора. Кешенең эчендә утырган нәфесе-мине нәрсәнедер теләмәсә дә, аны Аллаһ ризалыгы өчен йөгәнләү, буйсындыру сабырлык була. Аллаһ Коръәндә 70 артык урында безне сабырлыкка өнди. Сабырлык өч урында кулланыла: ✅ Аллаһының әмерләрен үтәүдә. Шиксез, Аллаһның әмерләрен үтәү, бигрәк тә даим - [Рамазан – юмартлык ае.](https://tatislam.com/ramazan-yumartlyik-ae/) - Аллаһ - юмарт, бу айда Аның юмартлыгы тагын да арта. Изге рамазанда Аллаһ кешелеккә соңгы пәйгамбәрен бүләк итте, ахыр китабын иңдерде. Адәмнәрнең иң юмарты – пәйгамбәребез Мөхәммәт, рамазанда аның юмартлыгы тагын да арта иде. Кешеләр аның юмартлыгын төрле яктан тоеп тордылар: мохтаҗлыкка төшкәнгә сәдака бирү, ачыкканны ашату, сусаганны эчертү, авырлыкта калганга ярдәм итү, адашканга юл - [Рамазан – изгелекләр ае.](https://tatislam.com/ramazan-izgeleklar-ae/) - Рамазан – изгелекләр ае, Аллаһ бу айда Үз бәндәләрен аеруча күп изгелекәр кылырга, явыз эшләрдән тыелырга чакыра. Пәйгамбәребез әйтте: «Рамазан аеның беренче киче җитсә, шайтаннарга богаулар салыныр, җәһәннәм ишекләре ябылыр, берсе дә ачылмас. Җәннәт ишекләре ачылыр, берсе дә ябылмас. Күкләрдән Аллаһының бер фәрештәсе кешеләргә юнәлеп әйтер: «Әй изгелек сөюче, изгелеккә омтыл. Әй, явызлык кылучы, начарлыктан - [Рамазан – Коръән ае.](https://tatislam.com/ramazan-koran-ae/) - Изге рамазанда Аллаһның кешелеккә булган соңгы мөраҗәгате Бөек Коръән иңде. Аллаһ Тәгалә әйтә: “Рамазан ае, ул айда кешеләргә туры юл, һидаять булып Коръән иңде” (Бәкара 185). Аллаһ Үзенең иң хәерле Китабын, иң хәерле фәрештәсе аша, кешеләрнең иң хәерлесенә иңдерде. Коръән иңгән ай иң хәерле ай, Коръән иңгән төн иң хәерле төн, Коръән иңгән җирләр җир - [Рамазан – намаз ае.](https://tatislam.com/ramazan-namaz-ae/) - Намаз – шәһадәт кәлимәсеннән соң исламның икенче баганасы булып тора. Иман иясе изге айда әлеге гыйбадәтнең тәме аеручы сизә. Чөнки, рамазанның һәр киче мөселманнарны Аллаһ йортларына – мәчетләргә тәравих намазларына җыя. Рамазанның көндезләре ураза гыйбадәте, кичләре тәравих намазлары белән кадерле. Шиксез, мөселманнарның мәчетләргә җыелышып, саф-саф булып гыйбадәт кылулары, Коръән укып, Коръән тыңлап хозурланулары Рамазан аеның - [ Ураза - ач тору гына түгел.](https://tatislam.com/uraza-ach-toru-gyina-tugel/) - Аллаһның илчесе: «Руза ул - калкан(щит). Әгәр берегез рузалы булса, ачуланмасын, бозык сүзләр сөйләмәсен. Берәрсе аңа каршы төшсә яки ачуланса: «Мин рузалы, мин рузалы», — дисен» (Бохари, Мөслим). Еш кына руза тотучылар руза вакыты белән ашау-рузасыз вакытларыннан әллә ни аерылмыйлар. Рузага кадәр нинди яман сүзләрдә булсалар (гайбәт, алдашу, кешеләр белән әрләшү), руза тотканда да шул - [Дога – мөэминнең коралы.](https://tatislam.com/doga-m-eminnen-koralyi/) - Бервакыт, Сөләйман пәйгамбәр үзенең гаскәре белән яңгыр сорарга чыкты. Намаз уку урынына барганда, Сөләйман гәләйһи әс-сәләм кулларын һавага күтәреп дога кылучы бер кырмысканы күрде. Кечкенә генә бөҗәк-кырмыска кулларын күтәреп, Көч-куәт иясенә, кемгәдер нәрсәнедер Бирүчене, кемнедер нәрсәдәндер мәхрум итүче Аллаһны чакырды. Сөләйман гәләйһи әс-сәләм: «Әй кешеләр, кайтыгыз , сездән башканың догасы сезнең өчен җитте», — диде. Әлхәмдүлилләһ, - [Ихсан-Диннең нигезе.](https://tatislam.com/ihsan-dinnen-nigeze/) - Көннәрнең берендә пәйгамбәребез Мөхәммәд (аңа Аллаһның рәхмәте булсын) үзенең сәхабәләре белән җыелып утырганда аның янына кеше сурәтендә Җәбраиль фәрештә килде һәм ул пәйгамбәребездән (аңа Аллаһның рәхмәте булсын) диннең өч нигезе Иман, Ислам, Ихсан хакында сорады. Соңгысына җавап биргәндә пәйгамбәребез (аңа Аллаһның рәхмәте булсын) болай диде: “Ихсан ул – Аллаһка күргән кебек гыйбадәт кылу, әмма син - [Тормыш юлы...](https://tatislam.com/tormyish-yulyi-2/) - Әгәр үзебезне чолгап алган дөньяга күз салсак, анда яшәүче күпләгән кешеләрне күрербез. Җир шарында яшәүчеләрнең саны алты миллиардтан артып китә. Без тән төсебез һәм милләтебез, холкыбыз һәм телебез, тышкы кыяфәтебез һәм рухи сыйфатларыбыз белән бер беребездән аерылып торабыз. Ләкин барыбызны да берләштерүче үзенчәлек бар - без бу дөньяга киләбез, күпмедер яшибез һәм, телибезме-теләмибезме, аннан китәргә - [](https://tatislam.com/546/) - Аллаһның Рәсүле (аңа Аллаһның рәхмәте булсын) әйтте: «Чынлыкта, дога - ул гыйбадәт.» - дип әйткән һәм киләсе аятьне укыган: «Һәм сезнең Раббыгыз әйтте: "Миңа дога кылыгыз, һәм Мин сезгә җавап бирермен"»(сахих әби дауд, 1329). Аллаһ Тәгалә Коръәндә әйтә: «Әгәр бәндәләрем синнән Минем турыда сорасалар, Мин, хакыйкатьтә, якын бит, Миңа дога кылып үтенүченең догасына җавап бирермен. - [](https://tatislam.com/544/) - Аллаһы Тәгалә Коръәндә әйтә: «Мин җен һәм кешеләрне Үземә гыйбадәт кылсыннар өчен генә барлыкка китердем» ("әз-Зәрийәт" сүрәсе, 56 аять). Габдеррахман әс-Сәгъди тәфсиреннән: "Аллаһы Тәгалә ни өчен кешеләр һәм җеннәрне барлыкка китерүен һәм ни өчен аларга шулхәтле пәйгамбәрләр җибәрүен хәбәр итә. Раббыбыз үзенең бәндәләрен, Аңа гыйбадәт кылсыннар, Аны белсеннәр һәм яратсыннар, Аның рәхмәт-ризалыгына омтылсыннар, боерыкларын үтәсеннәр - [](https://tatislam.com/542/) - "Аллаһ Тәгалә ризалыгы өчен эшләнгән гамәлләр, хәзер үк ме, яки соңрак, барыбер сиңа бәхет вә шатлык китерәчәк. Хәзерге бәхет – ул башка кешеләрдә булган борчулар-кайгырулардан имин булуы һәм сине дустың да, дошманың да хөрмәт итүедер. Ә инде соңрак була торган бәхеткә кайтсак, ул да булса Җәннәттер". (Ибне Хәзм, "Әль-әхлак вәс-сияр", 87 нче бит) - [](https://tatislam.com/540/) - Ислам динендә тере җан ияләренең сурәтләрен ясау - катгый рәвештә тыелган.!!! 🔻 Ибн Габбәс (радыяЛЛаһу гәнһу) тапшырган хәдистә килә: «Җан ияләрен һәрбер сурәтләүче - Утта. Ул барлыкка китергән һәр сурәткә җан бирелер, һәм алар аны Утта газапландырачак». (Мөслим) - [](https://tatislam.com/538/) - «Хатын-кызда дүрт сәбәп аркасында өйләнәләр, бу аның малы (байлыгы), чыгышы, матурлыгы һәм динилеге. Дини булганын сайла, һәм уңышка ирешерсең». Бохари, 4802; Мөслим, 1466. "Хатын-кызларга фәкать матурлыкларына гына карап өйләнмәгез, бәлки, шул матурлык аның холкы бозылуына сәбәптер. Байлыкларын гына кайгыртып та өйләнергә дөрес түгел: бәлки, шул байлык аны аздырадыр. Хатын-кызларның тәквалыкларына карап өйләнегез! Чөнки, һичшиксез, динилеге - [](https://tatislam.com/536/) - Аллаһ тәгалә әйтте: «Яхшылыкта һәм тәкъвалыкта (Аллаһтан куркуда кушканнарын үтәүдә, тыйганнарыннан тыелуда) бер-берегезгәярдәм итешегез». (әл-Мәидә, 2) - [](https://tatislam.com/534/) - Әти-Әниеңнен ачуын чыгарма!!! 📌Сөекле пайгәмбәребез (صلى الله عليه وسلم): «әйтте: "Аллаһның ризалыгы Ата-Ананың ризалыгында, Аллаһның ачуы Ата-Ананың ачуында." ( Тирмизи хәдис хәсән) 📌 - [](https://tatislam.com/532/) - Әнәс разыяллаһү ганһүдән: "Үзе өчен сөйгән нәрсәне кардәше өчен дә сөйми торып берегез дә мөэмин була алмый" (Сахих Бохари: 1 к, 9 б.) - [](https://tatislam.com/530/) - Изгелек кылу – яшәешнең максаты. Аллаһ безне бу җиргә изгелек кылу өчен җибәрде. Гомерен изгелеккә багышлаган бәндәләренә бәхет-шатлыкларны вәгъдә итте. Аллаһ Тәгалә әйтте: “Әгәр кеше, ирме ул, хатынмы, иманлы булып изгелек кылса, аны күркәм тормыш белән яшәтербез. Ахыр нәтиҗәләрен дә иң игелекле эшләре буенча бирербез” (Бал корты, 97 ) - [](https://tatislam.com/528/) - "Монафыйкның өч билгесе бар: сүз сөйләсә – ялганлый, вәгъдә бирсә, вәгъдәсендә тормый, үзенә тапшырылган амәнәткә хыянәт итә". Сахих Бохари: 1 к, 14 б һәм 3 к, 162-189 б; Сахих Мөслим: 1 к, 32 б. - [](https://tatislam.com/526/) - Калеб ул савыт кебек, әгәр ул савыт иман, гыйлем, насыйхәтләр белән тулып, әдәб-әхлак илә зиннәтләнсә, әлбәттә ул савыттан бары тик хәерлелек кенә чыга. Һәм киресенчә, йөрәк шик-шөбһәләр, явызлык, тәкәбберлек белән тулы булса, ул савыттан хәерле нәрсә түгел, бәлки явызлык чыга. Кайбер кешеләр, йөрәк-күңелне, тән белән кыла торган эшләрдән аералар. Әгәр аңа: «Кылма инде бозыклык», — - [](https://tatislam.com/524/) - ✅ Үзең эшли алганны кешегә кушма... Гаүф ибн Мәлик: "Пәйгамбәребезнең кайбер сәхабәләре атта барганда камчылары төшеп китсә дә, кешегә кушмадылар, үзләре төшеп ала иделәр", - диде (Мөслим риваяте). Динебез безне мөмкин кадәр мөстәкыйль булып, үз көчең белән яшәргә өйрәтә. Кешегә салынуның хәерсез эш булуын күрсәтә. "Дустыңның атына утырып йөргәнче, үз ишәгеңдә йөрү хәерлерәк", - дигәннәр. - [](https://tatislam.com/522/) - Мәңгелеккә килгән сыман, Җыясың дөнья малын. Кабердәге ләхетеңә, Сыймас бит җыйганнарың. Руза тотсаң да үтә, Тотмасаң да кич җитә, Теләсәң, теләмәсәң дә, Үләр көн килеп җитә. Агач атка [1] атландырып, Алып китсәләр иртән, Нәрсә диеп Аллаһыга, Җавап бирербез икән? [1] Мәетне кәфенләгәч, кабергә алып бара торган колашага «агач ат» дип әйтәләр. - [](https://tatislam.com/520/) - Пәйгамбәребез صلى الله عليه وسلم : “Адәм балаларының барысы да хаталы, шуларның да иң хәерлеләре – тәүбә итүчеләре”, - диде. (Тирмизи риваяте) - [](https://tatislam.com/518/) - Пәйгамбәребез صلى الله عليه وسلم: “Аллаһы Тәгалә сезнең тышкы кыяфәтләрегезгә һәм байлыкларыгызга түгел, бәлки күңелләрегез вә кылган эшләрегезгә карар”, - диде (Мөслим риваяте). “Күңелне һәм эшләрне яхшыландырмый торып, кыяфәтләр никадәр төзек булсын, байлыклар никадәр күп тотылсын, Аллаһының бу нәрсәләргә рәхмәте булмас, савап та бирмәс. Аның рәхмәте һәм савабы — төзек күңел вә ихлас белән кылынган - [26 дәрес: Пәйгамбәрнең Гаишәсен яратуы.](https://tatislam.com/26-dares-paygambarnen-gaishasen-yaratuyi/) - Пәйгамбәребез хәерле-идеаль ирнең үрнәге булды. Ул үзенең гаиләсен бик яратты, әгәр аерылып торырга туры килсә аларны сагына иде. Гаилә әһелләренең күңелләрен күтәреп, алар белән шаяра, уйный, көлә иде. Пәйгамбәрнең Гаишәсенә булган хисләрен дә бөтен кеше белеп торды. Гамр ибн Гас исемле кеше аннан: “Синең иң яраткан кешең кем?” – дип сорагач, ул: “Гаишә”, - дип - [25 дәрес:  “Нәрсә чәчсәң, шуны урырсың”.](https://tatislam.com/25-dares-narsa-chachsan-shunyi-uryirsyin/) - Сөекле пәйгамбәребезнең Хәдичәсе белән бергә кичергән тормышларыннан изге дәресләр алуыбызны дәвам итәбез. Хәдичә 25 ел иренә изгелек кылды, аның өчен һинәрсәсен кызганмады. Хәдичә сөекле пәйгамбәребезгә беркайчан тавышын күтәрмәде, каршы бер сүз әйтмәде. Пәйгамбәребезнең күңеле төшеп, канатлары каерылып кайтканда, ул аның рухын күтәрү, борчуларын бетерү өчен сүзен дә, җаен да таба белде. Әлбәттә, Аллаһ каршында берәүнең - [24 дәрес: Бер-береңне ярату.](https://tatislam.com/24-dares-ber-berenne-yaratu/) - Хәләлеңне яратсаң, аның якыннарын да ярат. Гадәттә, күңелең бер кешене якын итсә, ул кешегә булган хисләр аның якыннарына, аның белән бәйле затларга да күчә. Пәйгамбәрне яраткан аның гаиләсен, сәхәбәләрен ярата. Риза Фәхретдин бу хакта “Ләйлә белән Мәҗнүн” дастаныннан кызык мисал китерә: “Бервакыт, Мәҗнүн ризык сорап килгән бер этне күргәч, аны кадерләп күлмәгенең итәгеннән ашата. Кешеләрнең - [](https://tatislam.com/505/) - Пәйгамбәребез (صلى الله عليه وسلم ): “Ләззәтләрне өзүчене(үлемне) күбрәк искә алыгыз!” - диде (ӘнНәсәи, Ибн Мәҗәһ риваятьләре). “Үлемне онытмау вә искә төшереп тору сәбәпле тормышы тар адәмнәрнең теләкләре азаер вә дөнья өчен кимсенми, бәлки барына канәгать итә башларлар. Ә дөньялары иркен вә бай адәмнәрнең горурлыклары бетәр вә инсафка кайтырлар”. (Риза Фәхретдин. “Җәвамигуль Кәлим шәрехе”, 1916 ел.) - [](https://tatislam.com/502/) - ✨ Остазыңа һәм шәкертеңә дога кылырга онытма! ✅ Әбү Хәнифә хәзрәтләре: "Остазым Хәммәтнең вафатыннан соң һәр намазым соңында ата-анам һәм аның өчен истигъфар кылмыйча калмадым", - диде. ✅ Әбү Хәнифәнең шәкерте Әбү Йосыф хәзрәтләре: "Мин ата-анамнан да алда Әбү Хәнифә өчен дога кылам", - диде. (Имам Нәвәвинең "ТәһзибүльӘсмәи вәллүгат" китабыннан). ✅ Имам Әхмәт: "Утыз ел - [](https://tatislam.com/500/) - Тормыш юлларын Аллаһы биргән маяк белән алып баручыларга бәхет-сәгадәтне Аллаһ Үзе вәгъдә итә: “Ә кем, Мин күрсәткән туры юлга иярсә, ул һич адашмас һәм бәхетсез булмас. Кем Мин биргән юлдан йөз чөерсә, аны тар тереклек, авыр тормыш көтә...” (Таһә сүрәсе 123,124) - [НАМАЗ ТУРЫНДА](https://tatislam.com/namaz-turyinda/) - Яхшылыкта игътибар ителгән икенче сыйфат икамәтүс-саләттер. (Ул) намазны торгызу мәгънәсендә булса да, намаз укудан хасрак вә артыграк бер дәрәҗәдер. Бер нәрсәне торгызу вә аякка бастыру (дип) - ул нәрсәне камилләүгә вә кирәкле рәвешенчә җитештерүгә әйтеләдер. Намазны торгызу ике төрле әдәб белән хасыйл була. Беренчесе: тышкы әдәбе - ваҗибәт вә сөннәтләре. Бу кыйсыменә намазның гәүдәсе вә - [](https://tatislam.com/495/) - "Аллаһ Тәгалә ризалыгы өчен эшләнгән гамәлләр, хәзер үк ме, яки соңрак, барыбер сиңа бәхет вә шатлык китерәчәк. Хәзерге бәхет - ул башка кешеләрдә булган борчулар-кайгырулардан имин булуы һәм сине дустың да, дошманың да хөрмәт итүедер. Ә инде соңрак була торган бәхеткә кайтсак, ул да булса Җәннәттер". (Ибне Хәзм, "Әль-ахляк вәс-сияр", 87-нче бит) - [](https://tatislam.com/492/) - "Гыйлемсез галим - кулына фонарь тоткан сукырга охшый: кешегә юл күрсәтә, әмма үзе юл белми". (шейх Сагъди) - [23 дәрес: Бер-береңне ярату.](https://tatislam.com/23-dares-ber-berenne-yaratu/) - Гаиләдә күпме генә сабырлык, бер-береңә юл кую мәсьәләләрен сөйләшсәк тә, бергә яшәүче, бер-берсенә фидакяр хезмәт итүче ир белән хатын иң элек бер-берсен яратырга тиешләр. Гаилә тормышына: “Әйдә, яшәп карыйк, булмаса аерылышырбыз”, - дип карау дөрес түгел. Соңгы вакытта: “Килешү төзик тә, барып чыкмаса бозарбыз”дип, гаилә тормышына сәүдә партнерлыгына гына караган кебек яшәүчеләр артып китте. “Ир белән хатын арасында - [22 дәрес: Гаиләдә давыл чыкса нишләргә?](https://tatislam.com/22-dares-gailada-davyil-chyiksa-nishlarga/) - ✅ Ир – хуҗа, хатын – кабырга. Гаиләдә ир ир булып, хатын хатын булып калырга тиеш. Каршылыклар килеп чыкканда хатын иренә: “Ул хуҗа бит инде”, - дип юл куйсын. Ир дә: “Өйдә кем хуҗа?” дип өстәл сугарга гына түгел, бәлки хуҗалыгын кайгыртучы буларак хатынына да юл куярга өйрәнсен. Пәйгамбәребез: “Хатын-кыз кабыргадан яралган, синең өчен ул беркайчан - [](https://tatislam.com/481/) - Пәйгамбәребез (صلي الله عليه وسلم) : “Кем биш намазын саклый, аның өчен намаз нур, дәлил һәм Кыямәттә котылу булыр. Кем намазын сакламый, аңа нур да, дәлил дә, котылу да булмас. Ул Кыямәт көнендә Карун, Фиргавен, Һәмән һәм Үбәй ибн Халәф белән бергә булыр”. (Имам Әхмәт риваяте). - [](https://tatislam.com/479/) - "Һәр савыт, эчендәге нәрсәсе арткан саен, тарая, мәгәр гыйлем савыты, гыйлем арткан саен, киңәядер". ("Әд-дин вәл-әдәб" мәҗәлләсеннән) - [](https://tatislam.com/477/) - 📌 Ий, кешеләр! Сезне һәм сездән элек булган кешеләрләрне халык кылучы, Аллаһыга гыйбадәт кылыгыз! Аллаһ газабыннан куркучы булу өчен. Сезне халык кылучы Аллаһ сезгә җирне түшәк кылды, өстегезгә күкне бина кылды, күктән яңгыр иңдереп, сезгә ризык булсын өчен, төрле җимешләр, игеннәр үстерде. Аллаһыга һичкемне, һичнәрсәне тиңдәш, охшаш кылмагыз! Үзегез дә беләсез, Аның тиңдәше юклыгын! 📚БАКАРА - [](https://tatislam.com/474/) - 📌 رَبِّ أَوْزِعْنِي أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِي أَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَعَلَى وَالِدَيَّ وَأَنْ أَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضَاهُ وَأَصْلِحْ لِي فِي ذُرِّيَّتِي إِنِّي تُبْتُ إِلَيْكَ وَإِنِّي مِنَ الْمُسْلِمِينَ "Әй, Раббым! Миңа, үземә һәм ата-анама биргән нигъмәтләреңә шөкер итәргә һәм Син риза була торган изге гамәлләр кылырга илһам бир! Һәм минем өчен нәселем арасында төзеклек кыл! Мин Сиңа - [21 дәрес: Гаиләдә давыл чыкса нишләргә?](https://tatislam.com/21-dares-gailada-davyil-chyiksa-nishlarga/) - ✅ Бер яктан кимчелеген күрсәң, икенче яктан яхшылыгын күр. Җир өстендә хатасыз кеше юк, шуңа күрә динебез кешене башкаларның яман якларын түгел, бәлки яхшы сыйфатларын күрә белергә өйрәтә. Әгәр кешегә аннан кер эзләү карашы белән карасаң, бик күп кимчелекләр табасың. Әгәр шул ук кешенең яхшы якларын күрергә теләсәң, аларын да күрергә була. Пәйгамбәребез: “Мөэмин мөэминәне дошман күрмәс. - [20 дәрес: Гаиләдә давыл чыкса нишләргә?](https://tatislam.com/20-dares-gailada-davyil-chyiksa-nishlarga/) - ✅ Гаепне иң элек үзеңнән эзлә. Гадәттә, кешенең тормышында берәр мәшәкать килеп чыкса, ул гаепне башкадан эзләргә тотына. Нишләптер кешенең үзенең гаепле буласы килми. Тырышкан табар, гаеплене тиз эзләп табар. Кем гаепле? Хатын гаепле – дөрес эшләмәгән. Җитәкче гаепле – идарә итә белми. Гаишник гаепле – радар белән дөрес урынга басмаган. Җәяүле гаепле – юл - [](https://tatislam.com/467/) - "Аллаһы Тәгалә сезнең сурәтләрегезгә һәм малларыгызга түгел, бәлки күңелләрегез һәм гамәлләрегезгә карый". 📚Сахих Мөслим: 2 к, 290 б. 📝 Күңелне һәм гамәлләрне яхшыландырмаган мөддәттә сурәтләр никадәр төзек булсын, һәм маллар никадәр күп сарыф ителсен, Аллаһы Тәгалә бу нәрсәләргә рәхмәт каравы белән карамас һәм шул нәрсәләр бәрабәренә савап та бирмәс. Ул рәхмәт каравы белән карый һәм - [Унтугызынчы дәрес: Гаиләдә давыл чыкса нишләргә?](https://tatislam.com/untugyizyinchyi-dares-gailada-davyil-chyiksa-nishlarga/) - ✅ Хак булсаң да, юл куярга өйрән. Ир белән хатын бер-берсен бик яратсалар да, холыклар төрле булу сәбәпле низаглар чыкмый тормый. Шуңа күрә, Аллаһ ризалыгы өчен мин-минеңне җиңеп, бер-береңә юл куя белү, бер-береңнең уй-фикерләрен хөрмәт итү парлар өстендә уртак бурыч булып тора. Тормышта да еш кына кешеләргә бер-берсенә юл куярга туры килә. Гадәттә, тимер атыңа - [](https://tatislam.com/462/) - ✅ Аллаһы Тәгалә әйтте: "Әй, иман китерүчеләр, мал-мөлкәтләрегез һәм балаларыгыз сезне Аллаһыны искә алудан ерагайтмасын. Кемнәр шулай эшләсәләр, алар хәсрәттә булырлар" ("Мөнафыйклар" сүрәсе, 9). Аллаһы Тәгалә кешегә дөньяның бер зиннәте итеп балалар һәм байлык бирә. Әмма, ул нигъмәтләргә бирелеп, аларны бирүче Аллаһыны онытудан кисәтә. Һәр кешедә балалар һәм байлыкка карата мәхәббәт бар, ләкин ул мәхәббәт - [Кайгырма.](https://tatislam.com/kaygyirma/) - Һәр төшенкелеккә бирелүчегә... Һәр кайгы кичерүчегә... Һәр фәкыйрьгә.... Һәр авыруга... Һәр сыналучыга... Кадерле туганым. Чын йөрәктән сиңа күркәм сүзләремне юллыйм. Бәлки Аллаһ синең кайгыңны җиңеләйтер, борчулы хисләреңне таратыр. Авырлыктан соң җиңеллек, җан азаларыннан соң юаныч, куркудан соң иминлек бирер. Ул Ишетүче һәм догаларга Җавап бирүче. Кайгырма: тәкъдир үзгәрми, язылган булмый калмый, каләмнәрнең карасы кипкән, - [](https://tatislam.com/455/) - 📌 Пәйгамбәребез (صلى الله عليه وسلم): “Әгәр бер кешедән аның әшәкелеге сәбәпле башка кешеләр ерагайсалар, ул Аллаһ каршында(кыямәт көнендә) иң яман урынны алыр”, - диде (Бохари һәм Мөслим риваятьләре). Холыкларыбыз күркәм, атналарыбыз хәерле булсын. - [ Унсигезенче дәрес:  Гаиләдә җил-давыллар чыкса нишләргә?](https://tatislam.com/unsigezenche-dares-gailada-jil-davyillar-chyiksa-nishlarga/) - Гаилә дигәч, гадәттә кешеләр мәхәббәт, ярату хисләрен күз алларына китерәләр. Әмма, яши башлагач, гаиләдә бер-береңне ярату гына түгел, еш кына бер-береңә сабыр итәргә дә туры килә икән. Ир белән хатын бер-берсен ничек кенә яратсалар да, ике йөрәк, ике холык кушылгач, кайвакыт каршылыклар тумый тормый. Шайтан да, дошман, ерак йөрми. Хәләл булган, нигезендә нык утырган гаиләләрне - [Горур атлый татар кызы...](https://tatislam.com/gorur-atlyiy-tatar-kyizyi/) - Һәркөн иртә белән, өеннән чыкканчы, ул, көзге янына килеп, үзенең, кыяфәтенә күз сала. Ләкин киеме соңгы көн модасына туры килә микән дип түгел, бәлки Аллаһы биргән зәвыклыгын чит күзләрдән яшерү нияте белән. Көннең эсселегенә карамый, ул озын күлмәген кия, башына яулыгын яба, чәчләрен җентекләп яшерә һәм урамга чыга... Без сезләр белән яшәгән, көн саен атлап - [](https://tatislam.com/449/) - Пәйгамбәребез (صلى الله عليه وسلم): “Яхшы эшләрең сине шатландырса вә бозык эшләрең сине кайгыга салса, димәк, син иманлы кеше”, - диде (Имам Әхмәт риваяте). "Аллаһы Тәгалә риза була торган эшләр өчен шатлану вә Ул сөйми торган нәрсәләр сәбәпле кайгыру вә үкенү, әлбәттә, иманлы булуның галәмәтедер. Чөнки иманы булмаган кеше каршында изгелек белән явызлык арасында күп - [Нәрсә ул: гыйбадәт һәм ширек?](https://tatislam.com/narsa-ul-gyiybadat-ham-shirek/) - Нәрсә ул гыйбадәт? Гыйбадәтне бер сүз белән әйтсәк, аның мәгънәсе «коллык». Әгәр дә киңәйтебрәк әйтер булсак: «Гыйбадәт – кешенең эчендәге һәм тышындагы Аллаһы Тәгалә сөйгән һәм разый булган гамәлләр». «Ә ничек соң без аның гыйбадәт икәнлеген белдек?» – дип сорар булсагыз, без аларны Аллаһның Коръәненә карап, укып, аңлап һәм Аның илчесе Мөхәммәд (с.г.в.с.) кылган һәм - [Риядан сак бул!](https://tatislam.com/riyadan-sak-bul/) - “Ул көнне кешегә байлыгы да балалары да файда бирмәс. Мәгәр Аллаһка сәләмәт йөрәк белән килсә генә файда булыр.” (Шүгәрә сүрәсе 88-89 аятләр) “Тәндә бер әгъза бар. Әгәр ул сәләмәт булса, бөтен тән сәләмәт була. Әгәр ул бозылса, бөтен тән бозыла. Ул әгъза – йөрәктер.” (Бухари риваяте) Кадерле кардәшем. Аллаһның дошманы Иблис һәрвакыт нинди - [](https://tatislam.com/443/) - 👋Сәламләшеп яшәгез!👋 Пәйгамбәребез(صلى الله عليه وسلم): “Иман китермичә җәннәткә кермәссез, бер-берегезне яратмыйча чын иманлы булмассыз. Сезгә бер-берегезне яраттыра торган эшне өйрәтимме? Арагызда сәлам таратыгыз”, - диде (Имам Мөслим). Ләкин, сәлам бирүләребез чыннан да араларны якынайтсын өчен, аның чын мәгънәсен аңлап әйтү кирәк. Исламдагы “әссәләмүгаләйкүм” сүзе “сәлам сезгә” дип тәрҗемә ителсә дә, аның асылында Аллаһыдан сорау-дога - [Унҗиденче дәрес: Бер-береңә кием булып яшәү (дәвамы).](https://tatislam.com/unjidenche-dares-ber-berena-kiem-bulyip-yashau-davamyi/) - Аллаһы Тәгалә: «Хатыннарыгыз сезгә кием, сез аларга кием», - диде (“Бәкара” сүрәсе: 187 аять). Киемнең вазыйфалары Әгъраф сүрәсенең 26 аятендә искә алына: “Әй, адәм балалары, сезгә оят урыннарыгызны каплау өчен һәм зиннәт буларак киемнәр бирдек. Әмма, диндарлык — киемнәрнең иң күркәмедер. Болар Аллаһының аятьләре, бәлки уйланып гыйбрәт алырсыз”. ✅ Кием – зиннәт. Аллаһы Тәгалә киемнең бер вазыйфасы хакында: “... - [Кайгырырга ашыкмыйк.](https://tatislam.com/kaygyiryirga-ashyikmyiyk/) - Кайгырырга ашыкмыйк. Еш кына Аллаһ кешенең барган юлын ябып куйса, шундук күңел төшә, өмет утлары сүнә. Әмма, Раббыбызның һәр эшендә хикмәт бар. Ибн Әль-Кайим дигән галим : "Әгәр Аллаһ хикмәте белән каршыңда берәр юлны япса, һишиксез, Ул рәхмәте белән синең өчен хәерлерәк булганын ача", - диде. - [Уналтынчы дәрес: Бер-береңә кием булып яшәү.](https://tatislam.com/unaltyinchyi-dares-ber-berena-kiem-bulyip-yashau/) - Динебез ир белән хатынга бер-берсенә кием булып яшәргә өйрәтә. Аллаһ Тәгалә әйтә: «Хатыннарыгыз сезгә кием, сез аларга кием» (“Бәкара” сүрәсе: 187 аять). Бер-береңә кием булып яшәүне төрле кеше төрлечә аңларга мөмкин. Кемдер: “Киемне киеп туздырасың да, чыгарып атасың, аннан базардан яңасын аласың”, - дип әйтергә мөмкин. Әлбәттә, кием төшенчәсен тән өстендә ятучы чүпрәк кенә дип - [](https://tatislam.com/427/) - Пәйгамбәребез(صلى الله عليه وسلم): “Дустыңны яратканда сак бул, бәлки беркөн ул сиңа дошман булыр, дошманыңны дошман күргәндә дә сак бул, бәлки беркөн ул сиңа дус булыр”, - диде (Тирмизи риваяте). “Бу хәдистән максат — чиктән ашу ярамый. Дусларның дошман булып китүләре вә дошманнарның дус булулары бик мөмкин. Дус вакытта чамадан чыгып та, сакларга тиешле булган - [](https://tatislam.com/409/) - Пәйгамбәребез(صلى الله عليه وسلم): “Ләззәтләрне өзүчене(үлемне) күбрәк искә алыгыз!” - диде (ӘнНәсәи, Ибн Мәҗәһ риваятьләре). “Үлемне онытмау вә искә төшереп тору сәбәпле тормышы тар адәмнәрнең теләкләре азаер вә дөнья өчен кимсенми, бәлки барына канәгать итә башларлар. Ә дөньялары иркен вә бай адәмнәрнең горурлыклары бетәр вә инсафка кайтырлар”. Риза Фәхретдин. “Җәвамигуль Кәлим шәрехе”, 1916 ел. Раббым булган - [](https://tatislam.com/401/) - Раббыбызның безгә биргән нигъмәтләре чыннан да бихисап, җиңел генә сулыш ала алуыбыз да, ашаган-эчкән ризыгыбызны йота алуыбыз да, хәтта эшкәртеп шуны чыгара алуыбыз да, гади көндәлек әйберләр булса да, барысы да Аллаһның нигъмәтләре. Бездән шушы нигъмәтләрне тану, белү, барысын да Аллаһтан икәнен аңлау, алар өчен шөкер итү таләп ителә. Аллаһ Тәгалә үзенең чиксез рәхмәте белән - [Унбишенче дәрес: Җенси мөнәсәбәт нигъмәте(ахыры).](https://tatislam.com/unbishenche-dares-jensi-m-nasabat-nigmate-ahyiryi/) - 9. Хатын-кызның айлык күрем вакытында җенси мөнәсәбәт кылу хәрам булып тора. Аллаһы Тәгалә: “Кешеләр синнән айлык күрем турында сорашалар. Син аларга: “Бу алар өчен авыр вакыт”, - дип әйт. Шуңа күрә, күрем вакытында якынлык кылудан сакланыгыз һәм чистарынганчы аларга якынлашмагыз. Хатыннарыгыз арулангач, аларга Аллаһ әмер иткәнчә килегез. Аллаһ тәүбә итүчеләрне һәм пакьләнеүчеләрне сөя”, - диде (“Бәкара”, - [Әти Әни](https://tatislam.com/ati-ani/) - Безнең бу якты дөньяга килүебезгә ата-аналар сәбәпче булган. Җил-давылларга тидермичә, ышыклап, авырган вакытларыбыз да төннәрен йокламыйча безне үстергәннәр, кеше итәргә тырышканнар, безнең ата-аналарыбызга карата булган хакларыбыз бик зур, ата-ана хакын түләп бетерергә мөмкин түгел. Без бу якты дөньяда яшәгән вакытта аларның разыйлыгын алырга тиешбез, алар бездән разый булсалар безгә җәннәт, разый булмасалар, утлы упкын, җәһәннәм - [](https://tatislam.com/391/) - Пәйгамбәребез صلى الله عليه وسلم: “Үзеңә амәнәт итеп тапшырылган нәрсәне иясенә тапшыр, үзеңә хыянәт иткән кешегә хыянәт кылма!”- диде (Тирмизи риваяте). Әманәт – кешегә ышанып тапшырылган нәрсә һәм һәркем аның өчен җавап тотачак. Кайбер кешеләр әманәткә - сиңа вакытлыча сакларга биреп торылган нәрсә, дип карыйлар. Бу дөрес, әмма әманәт моның белән генә - [Ундүртенче дәрес: Җенси мөнәсәбәт нигъмәте.](https://tatislam.com/undurtenche-dares-jensi-m-nasabat-nigmate/) - Аллаһының никах аша ир һәм хатынга биргән зур нигъмәте – җенси мөнәсәбәт. Җенси мөнәсәбәт хайвани рәвештә шәһвәтне сүндерү, вакытлыча ләззәт алуга гына кайтып калмасын өчен, аның исламда билгеле бер тәртибе, үз кагыйдәләре бар. Тиешле әдәп, изге ният, махсус догасы белән кылынган якынлык гыйбадәт дәрәҗәсенә күтәрелә һәм кешегә аның өчен әҗер-савап языла. Пәйгамбәребез صلى الله عليه وسلم: “Сезнең - [БӘХЕТ.         МИНдәме     ДИНдәме](https://tatislam.com/bahet-mindame-dindame/) - Иртә белән йокыдан торып, тәрәзәдән шәһәргә күз салсаң, кешелек дөньясында зур кырмыска оясындагы кебек хәрәкәт башлана.. Кемдер тукталышта автобус көтә, кемдер төнге сменадан өенә кайта. Балалар сумкаларын асып мәктәпкә баралар. Һәркем хәрәкәттә, һәркем каядыр ашыга. Чыннан да безнең бөтен тормышыбыз каядыр ашыгу. Һәркем каядыр бара, нәрсәгәдер ашкына. Барган юнәлешләре, йөрү тизлекләре ничек кенә төрле булмасын, - [](https://tatislam.com/379/) - Сөекле пәйгамбәребез( صلى الله عليه وسلم) безне телләребезне сакларга чакырды. Тел – кешедә булган иң куркыныч әгъзаларның берседер. Пәйгамбәребез: “Адәм баласы иртәнгә ирешсә, тәненең бар әгъзалары да телне шелтәләргә тотыналар: “Аллаһыдан курык, без бит сиңа бәйләнгәнбез. Әгәр син туры юлдан барсаң, без дә барабыз. Син тайпылсаң, без дә тайпылабыз”, - диде (Әхмәт һәм Тирмизи риваятьләре). - [](https://tatislam.com/377/) - Пәйгамбәребез(صلى الله عليه وسلم): "Аллаһ Тәгалә әйтте: "Әгәр адәм баласы Минем каршыма җир тулы гөнаһлары белән кайтса. Ләкин, Миннән башка һичкемгә дә гыйбадәт кылмаган булса, Мин аны җир тулы мәгъфирәтем (гафу итүем) белән каршы алырмын," - диде (Имам Мөслим риваяте). Раббым безгә бер Үзенә генә гыйбадәт кылуны, Аның гына колы булып яшәүләрне насыйп итсен. Изге - [Балыкка  су, йөрәккә  Раббысын искә алу кирәк.](https://tatislam.com/balyikka-su-y-rakka-rabbyisyin-iska-alu-kirak/) - Кешенең тәне ризыктан, балык судан башка яши алмаган кебек, кешенең йөрәге дә ризык сорый. Йөрәкнең ризыгы – Аллаһыны күбрәк искә алу. Раббысын искә алмаучы йөрәк хәлсезләнә, авыруга сабыша һәм ахыр чиктә вафат була. Үлгән йөрәк сизми, ишетми. Шатлык килгәндә шатлана белми. Пәйгамбәребез (صلى الله عليه وسلم): “Аллаһыны искә алучы белән искә алмаучы – исән белән - [](https://tatislam.com/371/) - Бел: гыйлем - нур ул, сине нурландырыр, Ә наданлык - ут, сине ул яндырыр. Габдерәхим Утыз Имәни - [“... кечкенә булса да, давамлы гамәл”.](https://tatislam.com/kechkena-bulsa-da-davamlyi-gamal/) - Аллаһ Тәгалә без кешеләрне юктан бар кылды. Үзе белән бәндәсе арасында даими элемтә, бәйләнеш булдырды. Иман иясе һәр заман вә һәр урында Аллаһ Тәгалә белән тыгыз элемтәдә яши. Мәчеттә дә, өйдә дә, заводта да кырда да, базарда да кибеттә дә, гыйнвар ае, февральда да, рамазан ае, шәввәлдә дә Галәмнәрнең Раббысына буйсынучы бәндә булудан туктамый. Кеше - [Өченче дәрес: Пәйгамбәребезнең сөннәте - доганың дәрәҗәсе хакында.](https://tatislam.com/ochenche-dares-paygambarebeznen-s-nnate-doganyin-darajase-hakyinda/) - Сөекле пәйгамбәребез дога кылуның иң камил үрнәге булды. Үзенең сәхабәләренә дә доганың фазыйләтләре, татлы җимешләре, чиксез фадалары турында еш сөйли иде. Сәхабәләр буыны пәйгамбәрдән олуг дәресләрне кабул иттеләр, үз тормышларында кулландылар һәм бу бөек мирасны үзләреннән соң киләчәк буыннарга да чәчми-түкми тапшырдылар. Ногман ибн Бәшир тапшыган хәдистә, пәйгамбәребез: “Дога – ул гыйбадәт”, - диде һәм - [Икенче дәрес: Доганың Коръәндә искә алынган фазыйләтләре.](https://tatislam.com/ikenche-dares-doganyin-koranda-iska-alyingan-fazyiylatlare/) - Дога сүзенед төп мәгьнәсе чакыру дигәнне аңлата. Дога гыйбадәте белән бәндә үзен юктан бар итүче Раббысына мөраҗәгать итә, Аны ярдәмгә чакыра, Аннан үз хәҗәтләрен сорый, Аңа ялвара, Галәмнәр Хуҗасы каршында үзенең фәкыйрьлек-мескенлеген тануын күрсәтә. Доганың ислам динендә булган урыны бөек, әһәмияте зурдыр. Дога гыйбадәтләрнең дә иң хөрмәтлесе, хәтта җилеге булып тора. Аллаһның китабы һәм пәйгамбәребезнең - [Беренче дәрес:  Кереш өлеш.](https://tatislam.com/berenche-dares-keresh-lesh/) - Адәм баласы кайвакыт, үзен бик көчле дип уйласа да, иблис “син көчле” дип вәсвәсә кылып торса да кеше табигате белән бик зәгыйфь зат. Бары тик Аллаһы Тәгалә генә һәрдаим көч-куәт биреп, Үз ярдәмендә яшәтә. Атабыз Адәм вәсвәсәгә бирелеп тыелган җимешне ашады, сабыр итә алмады. Әмма шундук үзенең зәгыйфьлеген аңлап, Аллаһы Тәгаләгә ихлас тәүбәләре белән мөрәҗәгать - [Унынчы дәрес: Ир хаклары](https://tatislam.com/gaila-dareslare-2/) - Шиксез, гаилә тормышы белән яшәүче һәр хатын өстендә олуг бурыч – ир хакы тора. Алай гына да түгел, үлчәүнең бер ягына хатын өстендәге ир хакын куеп, икенче ягына ир өстендәге хатын хакын куйсаң, беренчесе авыррак килә. Пәйгамбәребез: “Бер кешегә дә икенче кешегә сәҗдә кыларга ярамый. Әгәр берәүгә икенче кешегә сәҗдә кыларга яраса, хакы зур булу сәбәпле - [Тугызынчы дәрес: Гаиләсенә изгелек кылмаган кешедә изгелек юк.](https://tatislam.com/gaila-dareslare/) - Соңгы берничә дәресебездә хуҗаларның үз гаиләләре каршындагы вазыйфаларына тукталдык. Гомумән, мөселман кешесенең диндарлыгы, хәерле яки хәерсез булуы, аның үз гаиләсенә булган мөнәсәбәтеннән күренә. Гаишә тапшырган хәдистә, пәйгамбәребез: “Арагыздан иң хәерлегез, үз гаиләсенә хәерлерәк булганыгыз. Мин арагыздан үз гаиләмә иң хәерле булганыгыз”, - диде (Тирмизи риваяте). Сөекле пәйгамбәрдән: “Кешеләрнең иң хәерлесе кем?” – дип сорасаң, ул: “Үз гаиләсенә - [Унберенче дәрес: Ир хаклары](https://tatislam.com/unberenche-dares-ir-haklaryi/) - Гыйбадәте күп, итәгате юк. Гыйбадәтнең күп кенә өлкәләрендә хатын-кызларыбыз алда торалар. Күп итеп нәфел намазлары да укыйлар, уразалар тоталар, коръән укыйлар, ирләрдән күбрәк итеп мәчет-мәдрәсәләргә сабак алырга йөриләр... Болар барысы да яхшы һәм сөенечле күренеш. Әнинең, әбинең диндарлыгы, гыйлемгә омтылуы балаларның тәрбиясенә дә файдалы. Әмма, кайбер хатын-кызларыбыз намаз-Коръән укуларга, белем алуга бирелеп ирләренә хезмәт итүне, - [Сигезенче дәрес. Дөнья һәм ахыйрәт гаиләсе](https://tatislam.com/gaila-dareslare-3/) - Һәр иман иясенең дә иң зур хыялы, бар тырышуларының да иң зур нәтиҗәсе – Аллаһының рәхмәтенә ирешеп, ут газабыннан котылу һәм җәннәт бакчаларына керү. Җәннәт – Аллаһы Тәгаләнең иманлы бәндәләре өчен әзерләп куйган хөрмәт йорты. Анда кешеләрне берәүнең дә күзе күрмәгән, колагы ишетмәгән, хыялына да кереп карамаган киң нигъмәтләр көтә. Җәннәт бусагасыннан үтеп кергән, һич - [Җиденче дәрес: Гаиләнең дөньясын һәм ахыйрәтен кайгырту.](https://tatislam.com/jidenche-dares-gailanen-d-nyasyin-ham-ahyiyraten-kaygyirtu/) - Аллаһыга һәм ахыйрәт тормышына иман китергән мөселман, бу дөньяның вакытлыча булуын һәм сизелми дә тиз үтеп китүен белә. Дөньяда күпме генә яшәсәң дә беркөнне китәсең, кемне генә яратсаң да аның белән аерыласың, күпме генә байлык җыйсаң да, барысын да җир өстендә калдырасың. Аллаһы Тәгалә: “Сездә булган бетәчәк, Аллаһыда булган мәңгелек”, - диде (“Нәхел”, 96). Гаиләсен чыннан да - [Алтынчы дәрес: Ир вазыйфалары(2)](https://tatislam.com/altyinchyi-dares-ir-vazyiyfalaryi-2/) - Дин буенча гаиләне ашату, киендерү, саулык-сәламәтлеген, яшәү урынын кайгырту ир вазыйфасы булып тора. Кыямәт көнендә Аллаһ бу вазыйфалар өчен иң элек ирдән сораячак. Бер кеше пәйгамбәребез янына килеп: “Әй, Аллаһының илчесе, хатыннарыбызның өстебездә нинди хаклары бар?” – дип сорады. Пәйгамбәр аңа: “Үзең ашаганда аны ашат, үзең киенгәндә аны киендер. Беркайчан да йөзенә кулыңны күтәрмә. Аның өчен - [Бишенче дәрес: Ир вазыйфалары](https://tatislam.com/bishenche-dares-ir-vazyiyfalaryi/) - Гаиләдә Аллаһы тарафыннан хатын-кызга бирелгән һәр хак-дәрәҗә, ир өстенә бурыч-вазыйфа булып ята һәм киресенчә, ирнең хакы хатынның бурычы булып тора. Ирнең вазыйфаларына кергәнче, бераз гына хатын-кызның дәрәҗәсенә тукталып китәсем килә. Ислам күзлегеннән караганда, хатын-кыз ир өчен дөнья һәм ахыйрәт нигъмәтләренең берсе булып тора. Җәннәт бакчаларын тасвирлаучы аять һәм хәдисләргә карасак, әлеге нәфис затлар хәтта җәннәт - [Дүртенче дәрес: Ни өчен ир хуҗа?](https://tatislam.com/durtenche-dares-ni-chen-ir-huja/) - Узган дәрестә ирнең хуҗа булуының ике сәбәбе бар, дидек. Бүген шуларга тукталырбыз. Беренче сәбәп: Аллаһыдан бирелгән дәрәҗә. “Аллаһ берсе өстеннән икенчесен өстен кылган өчен”(“Хатыннар”, 34). Аллаһ кешеләрне төрле дәрәҗәләрдә яратты. Берәүгә байлыкта, икенчегә саулыкта, өченчегә гыйлемдә, өченчегә бала-оныкта өстенлек бирде. Нәкъ шулай, ир белән хатынның да бер-берсе каршында өстенлекләре бар. Бер өлкәдә ир, икенчесендә хатын-кыз өстен булырга мөмкин. - [Өченче дәрес: Өйдә кем хуҗа?](https://tatislam.com/ochenche-dares-oyda-kem-huja/) - Тормышта һәр нәрсәнең җаваплы хуҗасы булырга тиеш. Ил дә, шәһәр дә, кечкенә авыл һәм оешма да хуҗасыз тора алмый. Күз алдыгызга китерегез, әгәр илдә төпле хуҗа булмаса нәрсә булыр иде? Илдә түгел, кечкенә оешмада да хуҗа ялга китсә, кайчак бөтенесе “рәхәткә” чыга. Шуңа күрә һәр җирдә хуҗа булырга, һәм ул бер булырга тиеш. Әгәр җир - [Уникенче дәрес: Ир хаклары.](https://tatislam.com/unikenche-dares-ir-haklaryi/) - Җәннәт капкалары. Аллаһ безгә савап җыеп, җәннәт бакчаларына керү өчен күп мөмкинлекләр бирә. Җәннәтләрнең башында киң капкалары тора. Һәр изгелекнең үз капкасы бар, кем кайсы изгелектә алга китсә, җәннәткә дә шунысыннан керә. Пәйгамбәребез: “Үз байлыгыннан алтын һәм көмеш белән сәдака чыгарганны җәннәт капкаларыннан чакырырлар. Җәннәтнең капкалары бар. Намазын күп кылганны, җәннәткә намаз ишегеннән чакырырлар. Күп итеп - [Икенче дәрес: Кешеләрнең иң изгеләре гаиләле булдылар.](https://tatislam.com/ikenche-dares-keshelarnen-in-izgelare-gailale-buldyilar/) - Барча кешеләргә үрнәк булган пәйгамбәрләр гаиләле булып яшәделәр. Никадәр иманлы булсалар да, йөрәкләре бөтенләе белән Аллаһыга бирелсә дә, алар да гаилә хисләреннән имин булмадылар. Аллаһ алар турында Коръәндә әйтте: «Сиңа кадәр дә Без илчеләр җибәрдек һәм аларга хатыннар белән балалар бирдек». (Рагд-38). 🍀 Ибраһим пәйгамбәр. Ничә пәйгамбәрнең атасы булган Ибраһим гаиләле булды. Аллаһ аны үзенең - [Беренче дәрес: Ялгыз кеше – явыз кеше.](https://tatislam.com/berenche-dares-yalgyiz-keshe-yavyiz-keshe/) - Раббыбыз Үзенең хикмәте белән Җир өстендә булган күп дөньяларны парлы итеп яратты. Парлы күзләребез белән тирә-юньгә күз салсак, күпләрнең парлы булуын күрәсең. Эссенең салкыны, акның карасы, яманның яхшысы, кышның җәе, язның көзе, көннең төне, яшәешнең әҗәле, яшьлекнең картлыгы бар... Урман-кырларда яшәүче вәхши хайваннар да, сахралардагы елан-чаяннар да гаилә булып яшиләр. Ерткыч арысланнарның, куркыныч крокодилларның да - [](https://tatislam.com/336/) - Кешене иң бөек дәрәҗәләргә җитештергән һәм исемнәрен соңгы буын кешеләргә калдырган нәрсә - гыйлемдер. Гыйлем дәрәҗәсе ныклы дәрәҗә булып, аның үз иясеннән аерылып китү куркынычы булмас. Гыйлем - икеләнү вакытында юлдаш, аулакта иптәш, дошманнарга каршы торачак ышанычлы бер корал булыр. Гыйлемнән артык - байлык, наданлыктан артык фәкыйрьлек юктыр. - [40 хәдис](https://tatislam.com/40-hadis/) - 40 хәдис - [Җәвамигуль кәлим шәрхе](https://tatislam.com/javamigul-kalim-sharhe/) - җәвәмиүл - [Рухи тәрбия](https://tatislam.com/ruhi-tarbiya/) - Рухи тәрбия - [](https://tatislam.com/310/) - ✅ «Ий мөэминнәр! Яхшы эшләрдә, изге гамәлләрдә, гөнаһлардан һәм золым эшләреннән саклануда ярдәмләшегез! Әмма гөнаһлы эшләрдә һәм дошманлашуда һич тә ярдәмләшмәгез! Аллаһудан куркыгыз, аның вәгазьләрен, хөкемнәрен игътибарсыз калдырудан сакланыгыз! Дөреслектә Аллаһ сакланмаучылардан каты ґәзаб белән үч алучыдыр.» ↪(Әл-Мәидә сүрәсе, 2 аять) «Яхшы гамәлгә юл күрсәткән кешегә шул гамәлне кылучыга шикелле үк әҗер-савап тиешле» ↪(Мөслим, 1893) - [](https://tatislam.com/278/) - "Хатын курчак түгел, һәрчак уйнап-көлеп тормас. Хатын кием түгел, бүген киеп, иртәгә салынмас. Хатын хайван түгел, ошаса - асралып, ошамаса — базарда сатылмас”. Риза Фәхретдин. - [Пәйгамбәрнең биш нәсихәте...](https://tatislam.com/paygambarnen-bish-nasihate/) - Әлеге вәгаземне яраткан пәйгамбәребезнең бер хәдисенә багышларга ниятләдем. Сөбханәллаһ, пәйгамбәребезнең сөйләгән сүзләре озын булмады, әмма аның һәр сүзендә тирән мәгънәләр, һәр нәсихәте эчендә кыйммәтле асылташлар ятты. Пәйгамбәребез мирас итеп калдырган шушы хәзинәләрне эзләгән, үз тормышында аның нәсихәтләрен кулланган һәркем дөньяда да, ахирәттә дә бәхетле булыр. Әбү Һүрайра тапшырган хәдистә, бервакыт, пәйгамбәребез(صلى الله عليه وسلم): “Кем - [](https://tatislam.com/255/) - إنَّ أَبَرَّ الْبِرِّ صِلَةُ الْوَلَدِ وُدَّ أَبِيِهِ. "Бер баланың үзенең әтисе яраткан кешеләр белән элемтәдә булуы, катнашып йөрүе – игелекле булуның иң күркәмедер". 📚Сахих Мөслим: 2 к, 277 б; Әхмәт бине Хәнбәл мөснәде: 2 к, 97 б. Бу хәдис Мөслимнән 📖 Бу хәдискә күрә, бер кешенең атасы кирәк исән һәм кирәк вафат булсын, аңа атасының карендәшләренә, - [Һәрбер изгелек сәдакә](https://tatislam.com/harber-izgelek-sadaka/) - Мөсөлман кешесе бик кечкенә булып тоелган яхшылык эшләүгә кимсенеп карарга тиеш түгел. Изгелекнең нинди генә зурлыкта булуына ,микъдарена карамастан, аны эшләргә ашыгырга кирәк. Пәйгамбәребез саллахү гәләйһи үәссәләм үзенең бер хәдисендә әйтте: “ كل مَعروف صدقة “ “Һәрбер изгелек сәдакә” Бухари риваяте. Хәдистән аңлашылганча, зур изгелекме яки кечкенәме, сәдакә биргән кебек савап булачак. Бу хәдис безне - [Көн насыйхәте](https://tatislam.com/k-n-nasyiyh-te/) - Пәйгамбәребез: “Сәдаканы үзеңнән башла, аннан артса, гаиләңә бир, аннан артса, якыннарыңа бир. Якыннарыңнан да артса, шул рәвештә сәдака бирүеңне дәвам ит”, - диде (Мөслим риваяте). “Байлыкны тоту хакында пәйгамбәр тарафыннан өйрәтелгән ошбу кагыйдә, бик күркәм бер ысулдыр. Үзе фәкыйрь, балалары ач була торып, кулына төшкән малны башкаларга тоту, яки балаларының маңгай тирләре белән табылган ризыклыкны - [Нәсихәт 7](https://tatislam.com/n-sih-t-7/) - Аллаһ Тәгалә әйтте: “Раббың әмер бирде: Миңа дога белән ялварыгыз, Мин сезгә җавап бирермен”, - дип” (Гафир сүрәсе: 60). Бу вәгъдәсе белән Раббыбыз безгә догаларыбызны күбрәк кылырга чакыра, безне: “Сез сорагыз, ә җавабы Миннән булыр”, - дип кызыктыра. Кеше никадәр ешрак дога кылса, Аллаһ аны шулкадәр ныграк ярата. Суфьян Әс-Сәүри: “Әй, бәндәләре арасыннан иң күп - [Нәсихәт 8](https://tatislam.com/nasihat-8/) - Пәйгамбәребез( صلى الله عليه وسلم): “Ишеткән һәр сүзен башкаларга сөйләп йөрү, аңа ялганчы булу өчен җитә”, - диде (Мөслим риваяте). Хәерле атналар, изге тормышлар Сезгә. - [Мөселманга бәла каза килсә](https://tatislam.com/yash-u-m-gnese/) - Мөселман бәла-каза килгәндә аңа сабыр булырга ярдәм итүче, юлларны белергә тиеш: 📎1. Шушы бәла белән сынаучы Аллаһ икәнен син белергә тиеш, ул синең Раббың, син аның колы. Кол һәрдаим Раббысының әмере астында. 📎 2. Сине сынаучы – Аллаһ! Шушы сынаулардан ризасызлык белдерү булырга тиеш тугел. Сораучы – Аллаһ. Без бары тик соралачак коллар. 📎3. Аллаһ - [Нәсихәт 1](https://tatislam.com/129/) - Адәмнең бәхете – ата-анасының бәхете белән. - [Нәсихәт 2](https://tatislam.com/nesihet-2/) - Пәйгамбәребез: “Ата-ана - җәннәтнең иң уртадагы ишеге, теләсәң ул ишекне җимер, теләсәң сакла”, - диде (“Сахих” риваять). - [Нәсихәт 4](https://tatislam.com/n-sih-t-4/) - Пәйгамбәребез: “Раббының ризалыгы – әти-әни ризалыгы белән, ачуы аларның ачулары белән килер”,- диде (“Сахих”). “Мәгыйшәт(тормыш) вә дөнья көтүнең нигезе — ахырын уйлап эшләү вә икътисад(экономия). Хатын, никадәр камиллек иясе булса да, ахырын уйлап эшләмәсә вә икътисадны булдырмаса, гаиләнең киләчәге “бәла” вә “бәхетсезлек”тән имин булмас. Хатынның зиннәтләнү кирәк-яраклары арту белән, хакыйкый кыйммәте кими вә төшәдер. Шуның - [Нәсихәт 5](https://tatislam.com/n-sih-t/) - "Кешеләрнең ризалыгы — ирешерлек максат түгел. Шуңа күрә, үзеңә файдалы нәрсәләрне эшлә, сиңа кагылмаган нәрсәләргә кермә. Аллаһ безгә кешеләрнең ризалыгын алуны әмер итмәде. Аллаһының ризалыгын алу әмер кылынды һәм фарыз булды". Имам Шәфигый. Кайбер кешегә 100 изгелек кылып та, берсен кылып бетермәсәң, калган 100 онытырга мөмкин. Шуңа күрә, кемгә нинди игелек кылсаң да, Раббыңның ризалыгы - [Нәсихәт 6](https://tatislam.com/n-sih-t-6/) - Имам Мәликнең “Муатта” дип аталган китабында ошбу сахих хәбәр китерелә – “Әбу Бәкер (радыйаллаһу ганһү) ике рәкагатьле иртәнге намазны укыганда “Бәкара” сүрәсен тулысынча укып чыга торган була”. Аның (радыйаллаһу гәнһүнең) ике рәкагәтьле намаз вакытында Коръәннең иң озын “Бәкара” сүрәсен тулысынча укып чыгуы, әлбәттә, гаҗәпләндерерлек мисал, әмма дә ләкин аннан да ныграк гаҗәпләндерә һәм шаккаттыра торганы - [Мәбдә-үл-кыйра-әт](https://tatislam.com/m-bd-l-kyiyra-t/) - Мәбдә-үл-кыйра-әт - [Тәүхид динебезнең нигезе!](https://tatislam.com/t-hid-dinebezne-nigeze/) - Тәүхид динебезнең нигезе! بسم الله الرحمن الرحيم Барча мактау-данлау Аллаһ Тәгаләгә! Без аңа шөкрана кылабыз, аннан ярдәм сорыйбыз, аның ярлыкавын үтенәбез! Үзебезнең начарлыгыбыздан, бозык гамәлләребездән Аллаһ Тәгаләдә сыену эзлибез! Туры юлга Аллаһ күндерсә, берсе дә аларны адаштырмас, адаштырганнарны исә берсе дә туры юлга кертмәс. Шәһәдәт бирәмен: Аллаһтан башка гыйбадәткә лаеклы зат һич юк, ул берүзе, - [Бисмилләңне онытма!](https://tatislam.com/bismill-ne-onyitma/) - Бисмилләңне онытма! Гомәр ибн Әбү Сәләмә табын янына килеп, кулын ризыкка суза, пәйгамбәребез аңа: “Егет, Аллаһының исемен әйт, уң кулың белән аша, үз алдыңнан аша”, - дип әйтә(Б-М). Әгәр бер кеше ашар алдыннан бисмилләсен онытса, исенә төшкәч тә әйтергә тиеш. Пәйгамбәребез: “Әгәр берегез ризыкланса: “БисмиЛЛәһ” дисен, әгәр онытса, исенә төшкәч: “БисмилЛәһи фи әүвәлиһи вә әәхыйриһи”, ## Битләр - [Проект турында](https://tatislam.com/about/) - Безнең турында «Нәсыйхәт» тапшыруыннан карагыз: https://youtu.be/wa5uFRBSxz4 Бүген интернет челтәре, төрле ресурслар, яңа технологияләр безгә күп мөмкинлекләр ача. Вәгазь сөйләүче, дингә өндәүче яшьләр өчен дә интернетның уңайлылыгыннан кулланмау «гөнаһ» булыр иде... Соңгы араларда «Ютуб», «Инстаграм», «Телеграм» интернет ресурларында «Татислам» проекты, аның җитәкчесе Раил Фәйзрахманов вәгазьләре, дәресләре күзгә чалына башлады. Әлбәттә, аны ишеткән һәркемнең күңелендә: «Кем соң ул Раил - [Сайтның авторы турында](https://tatislam.com/about/author/) - Бүген интернет челтәре, төрле ресурслар, яңа технологияләр безгә күп мөмкинлекләр ача. Вәгазь сөйләүче, дингә өндәүче яшьләр өчен дә интернетның уңайлылыгыннан кулланмау «гөнаһ» булыр иде... Соңгы араларда «Ютуб», «Инстаграм», «Телеграм» интернет ресурларында «Татислам» проекты, аның җитәкчесе Раил Фәйзрахманов вәгазьләре, дәресләре күзгә чалына башлады. Әлбәттә, аны ишеткән һәркемнең күңелендә: «Кем соң ул Раил Фәйзрахманов?» — дигән сорау тумый калмагандыр. Әлеге ## Бүлекләр - [Яңалыклар](https://tatislam.com/category/news/) - [Аудио](https://tatislam.com/category/audio/) - [Видео](https://tatislam.com/category/video/) - [Мәкаләләр](https://tatislam.com/category/vagazlar_text/) - [Көн нәсыйхәте](https://tatislam.com/category/kon_nasihate/) - [Китаплар](https://tatislam.com/category/books/) - [Дәресләр](https://tatislam.com/category/dares/) - [Җомга вәгазьләре](https://tatislam.com/category/jomga-vagazlar/) - [Вәгазьләр](https://tatislam.com/category/audio/vagazlar-audio/) - [Дәресләр](https://tatislam.com/category/audio/dares-audio/) - [Гаилә дәресләре](https://tatislam.com/category/dares/gaila-dares/) - [Коръән дәресләре](https://tatislam.com/category/dares/kuran-dares/) - [Дога дәресләре](https://tatislam.com/category/dares/doga-dares/) - [Рамазан дәресләре](https://tatislam.com/category/ramazan-dareslare/) - [Ураза дәресләре](https://tatislam.com/category/dares/uraza-dareslare/) - [Рамазан дәресләре](https://tatislam.com/category/audio/dares-audio/ramazan-dareslare-dares-audio/) - [Ураза дәресләре](https://tatislam.com/category/audio/dares-audio/uraza-dareslare-audio/) - [Коръән дәресләре](https://tatislam.com/category/audio/dares-audio/kuran-dares-dares-audio/) - [Җомга дәресләре](https://tatislam.com/category/audio/dares-audio/jomga-dares-dares-audio/) - [Дога дәресләре](https://tatislam.com/category/audio/dares-audio/doga-dares-dares-audio/) - [Хаж һәм Гөмрә](https://tatislam.com/category/dares/hazh-ham-gonra/) - [Зур гөнаһлар](https://tatislam.com/category/audio/zur-gonahlar/) - [Рәсемнәрдә нәсыйхәт](https://tatislam.com/category/r-semn-rd-n-syjh-t/) ## Тамгалар - [Рамазан](https://tatislam.com/tag/ramazan/) - [дога](https://tatislam.com/tag/doga/) - [Кадер кичәсе](https://tatislam.com/tag/kader-kich-se/) - [Ураза](https://tatislam.com/tag/uraza/) - [Фитыр сәдакасы](https://tatislam.com/tag/fityr-s-dakasy/) - [Коръән](https://tatislam.com/tag/kor-n/) - [Тәүхид](https://tatislam.com/tag/t-hid/) - [Гает](https://tatislam.com/tag/gaet/) - [Бәйрәм](https://tatislam.com/tag/b-jr-m/) - [Зур гөнаһлар](https://tatislam.com/tag/zur-gonahlar/) - [Шәввәл](https://tatislam.com/tag/sh-vv-l/) - [тәҗвид](https://tatislam.com/tag/t-vid/) - [Мөгаллим сәни](https://tatislam.com/tag/m-gallim-s-ni/) - [Сабырлык](https://tatislam.com/tag/sabyrlyk/) - [Бәла-каза](https://tatislam.com/tag/b-la-kaza/) - [корбан](https://tatislam.com/tag/korban/) - [Ислам](https://tatislam.com/tag/islam/) - [Лә иләhә илләЛлаһ](https://tatislam.com/tag/l-il-h-ill-lla/) - [Рия](https://tatislam.com/tag/riya/) - [ширек](https://tatislam.com/tag/shirek/) - [Рәсемнәрдә нәсыйхәт](https://tatislam.com/tag/r-semn-rd-n-syjh-t/) - [Уйлану](https://tatislam.com/tag/ujlanu/) - [Мөхәррәм ае](https://tatislam.com/tag/m-h-rr-m-ae/) - [Гашура көне](https://tatislam.com/tag/gashura-k-ne/) - [Гашура уразасы](https://tatislam.com/tag/gashura-urazasy/) - [Видео](https://tatislam.com/tag/video/) - [видео-нәсыйхәт](https://tatislam.com/tag/video-n-syjh-t/) - [бер минутлык вәгазь](https://tatislam.com/tag/ber-minutlyk-v-gaz/) - [Хата](https://tatislam.com/tag/hata/) - [изгелек](https://tatislam.com/tag/izgelek/) - [Экстремизм](https://tatislam.com/tag/ekstremizm/) - [Нигъмәт](https://tatislam.com/tag/nigm-t/) - [Сынау](https://tatislam.com/tag/synau/) - [Ютуб](https://tatislam.com/tag/yutub/) - [YouTube](https://tatislam.com/tag/youtube/) - [Татарча вәгазьләр](https://tatislam.com/tag/tatarcha-v-gazl-r/) - [Талисман](https://tatislam.com/tag/talisman/) - [Күңел тынычлыгы](https://tatislam.com/tag/k-el-tynychlygy/) - [Ата-ана ризалыгы](https://tatislam.com/tag/ata-ana-rizalygy/) - [Авыру](https://tatislam.com/tag/avyru/) - [Коронавирус](https://tatislam.com/tag/koronavirus/) - [Яңа китаплар](https://tatislam.com/tag/ya-a-kitaplar/) - [Кошлар](https://tatislam.com/tag/koshlar/) - [Савап](https://tatislam.com/tag/savap/) - [Ярдәм](https://tatislam.com/tag/yard-m/) - [Сәдака](https://tatislam.com/tag/s-daka/) - [Җимлек](https://tatislam.com/tag/imlek/) - [Гыйлем](https://tatislam.com/tag/gyjlem/) - [Наданлык](https://tatislam.com/tag/nadanlyk/) - [Дин](https://tatislam.com/tag/din/) - [Исламның биш баганасы](https://tatislam.com/tag/islamny-bish-baganasy/) - [Тәүбә](https://tatislam.com/tag/t-b/) - [Сөенү](https://tatislam.com/tag/s-en/) - [Көенү](https://tatislam.com/tag/k-en/) - [Күрәзәче](https://tatislam.com/tag/k-r-z-che/) - [багучы](https://tatislam.com/tag/baguchy/) - [Рамазан-2021](https://tatislam.com/tag/ramazan-2021/) - [Балалар](https://tatislam.com/tag/balalar/) - [Тәрбия](https://tatislam.com/tag/t-rbiya/) - [Һөнәр](https://tatislam.com/tag/n-r/) - [Тәвәккәл](https://tatislam.com/tag/t-v-kk-l/) - [Шөкерана](https://tatislam.com/tag/sh-kerana/) - [Максат](https://tatislam.com/tag/maksat/) - [Яхшылык](https://tatislam.com/tag/yahshylyk/) - [Авырлык](https://tatislam.com/tag/avyrlyk/) - [Җиңеллек](https://tatislam.com/tag/i-ellek/) - [Антитеррор](https://tatislam.com/tag/antiterror/) - [Байлык](https://tatislam.com/tag/bajlyk/) - [Үлем](https://tatislam.com/tag/lem/) - [Ахирәт](https://tatislam.com/tag/ahir-t/) - [Шифа](https://tatislam.com/tag/shifa/) - [Сәламәтлек](https://tatislam.com/tag/s-lam-tlek/) - [Банкрот](https://tatislam.com/tag/bankrot/) - [Яңа китап](https://tatislam.com/tag/ya-a-kitap/) - [Күп көлү](https://tatislam.com/tag/k-p-k-l/) - [Калебне үтерүче](https://tatislam.com/tag/kalebne-ter-che/) - [Белозерье](https://tatislam.com/tag/belozere/)