Икенче дәрес: Ураза тоту ашау-эчүдән тыелу гына түгел.

  • 0

Икенче дәрес: Ураза тоту ашау-эчүдән тыелу гына түгел.

Ибн әл-Җәүзи әйтә: “Кешенең тәнендә нинди генә әгъза булмасын, аңа Рамазанда да, Рамазаннан тыш та ураза тоту тиешле. Тел уразасы: Аллаһыны искә алудан башка сүзләрне калдыру. Колак уразасы: яман нәрсәләрне тыңлаудан баш тарту. Күзләрнең уразасы: күзләрне хәрам булган нәрсәләрдән төшерү”.

Ибн әл-Җәүзинең сүзләренә карасак, кеше тәнендә булган һәр әгъзага ураза тоту тиешле. Аларның уразасы гөнаһ эшләрдән тыелу була. Тел гайбәт, ялган сөйләү, кеше арасын бозучы сүзләрдән ураза тота. Авыз хәрам ризыклардан, исерткеч кулланудан, тәмәке тартудан ураза тота. Колаклар Аллаһының ачуын китерә торган сүзләрне тыңлаудан ураза тота. Күзләр хәрам гаүрәтләрне күзләүдән тыела. Куллар кешеләрдән ришвәт алу, урлашу, гаепсезгә кешегә кул күтәрү кебек эшләрдән ураза тоталар. Карын үзенә Аллаһ хәрам кылган нәрсәләрне кертүдән ураза тота. Күңел кешеләр турында начар уйлау, аларны күралмау, дошманлык, комсызлык, көнчелек кебек афәтләрдән ураза тота.

Кем шушы уразаның хакыйкатен аңлый алмый, пәйгамбәрнең сүзе аңа юнәлгән: “Кайбер ураза тотучының уразасы, бәлки, ач тору гынадыр, төннәрен намаз укучы кайберәүләрнең намазы, бәлки, йокысыз калган төн генәдер”(Имам Әхмәд, Ибн Мәҗәһ).

Хәдиснең икенче риваятендә: “Күпме ураза тотучының уразасы кибегү генә, күпме кыям торучының кыямы йокысыз төн генә”, — дип әйтелә.

Имам Газали әлеге хәдистән чыгып әйтә:“Монда сүз хәрам ризыклар белән авыз ачучылар, гайбәт сөйләп, кеше ите белән ифтар кылучылар һәм гөнаһлардан тыелмаучылар турында бара”.

Газиз дусларым, уразалы көнебез уразасыз көнебез белән бер булмасын. Тоткан уразаларыбыз безнең төзәлүебезгә, пакьлануыбызга сәбәп булсын. Галимнәрнең шундый сүзләре бар: «Күпме рузалы – рузада түгел, күпме ашаучы (руза тотмаучы) – рузададыр».

Йә, Раббым, безне Үз җәннәтләреңә кертсәң иде, җәннәткә якынайтучы сүзләрдә һәм гамәлләрдә булырга язсаң иде.


Эзләү

Көн нәсихәте

    Әти-әниеңә дога кыласынмы?

    Безнең иң кадерле кешеләребез – әти-әниләребез. Алар – бу якты дөньяга килүбезгә сәбәпчеләр. Нәни вакытыбызда, төн йокыларын калдырып, безне бакканнар. Бераз үсә төшкәч, киреләнүләребезгә сабыр итеп, безне  тиешенчә тәрбия кылганнар. Авырып китсәк, көне-төне безнең  өчен   борчылып,  яныбыздан китмичә, дәвалаганнар.  Үзләренә бик авыр булса да, «балам интекмәсен, мохтаҗлык кичермәсен, кеше арасында ким-хур булмасын»  дип, үз авызларыннан өзеп, безне ашатып-эчертеп, өс-башыбызны карап,    башка кирәк-ярак белән тәэмин итеп торганнар…

    Ата-аналарның барысы да үз баласын җил-яңгырмый тидерми кадерләп үстерә.  Балалары өчен  хәерлелек теләп, һидаят-тәүфыйк сорап,  һәрвакыт дога кылырга тырышалар.  Без дә әти-әниләребезгә һәрчак игелек кенә китерик һәм алар  өчен һәрчак изге догада булыйк. Аллаһы тәгаләнең  Коръәнендә  ата-аналарга дога кылырга әмер ителә:

    «Рабби-р ьхәмһүмәә кәмәә раббәйәәнии сагыираа», ягъни,  «И-и, Раббым, алар (ягъни әти-әни) мине кечкенә чагымда мәрхәмәт белән үстергән  кебек, Син дә аларга дөньяда һәм ахирәттә шәфкать кыл!» («Исра» сүрәсе,  24нче аять).

    Әйе, алар безгә дога кылган кебек, без  дә алар өчен һәрвакыт дога кылырга тырышыйк. Әти-әниләребез өчен, бу дөньяда  – бу дөнья яхшылыкларын, ахирәттә  ахирәт яхшылыкларын сорыйк. Әти-әниләребезне догабыздан бер дә калдырмыйк!   Югарыда китерелгән шушы доганы да ятлап, шул дога сүзләре белән дә Раббыбызга ялварыйк.

    БАРЛЫК НӘСИХӘТЛӘР...
Яндекс.Метрика